Muzeum Historyczno-Wojskowe

Witamy na stronie Muzeum Historyczno - Wojskowego w Toruniu!

free counters



23.6.2012 - Kibice z Irlandii w Muzeum

To, że nie tylko football'em kibice żyją udowodniły wizyty irlandzkich fanów tego sportu w naszym Muzeum. Z inicjatywy naszego działacza Glenna Standisha przybyło do Torunia ok. 1000 kibiców z Irlandii. W przerwach między meczami odwiedzali oni m.in. i nasze podziemne Muzeum. Szczególnie interesowała ich historia jeńców wojennych ze Zjednoczonego Królestwa, którzy przebywali w Stalagu XXA i XXC Thorn.

 

Oprócz stałej wystawy muzealnej wybraliśmy się z nimi na Fort XI. Wywarł on na nich wielkie wrażenie. Pośród dziesiątek napisów jenieckich odnaleźli oni również i te z ich kraju - wyryte przez jeńców wojennych z Irlandii. Łzy wzruszenia przemieszane były z oburzeniem spowodowanym stanem dewastacji Fortu XI i brakiem reakcji na to Urzędu Miasta w Toruniu...

 

 



21.6.2012 - Szeregowy Arthur William Chapman

5 czerwca 2012 mieliśmy niecodzienną wizytę w naszym Muzeum. Wraz ze swoją córką i jej mężem odwiedziła nas pani Chapman - żona byłego brytyjskiego jeńca wojennego szeregowego Arthura Williama Chapmana, który przebywał w Stalagu XXA w latach 1940-1945. O istnieniu Muzeum Historyczno-Wojskowego pani Chapman dowiedziała się z lokalnej prasy brytyjskiej i postanowiła niezwłocznie przyjechać do Torunia, by zobaczyć miejsca związane z losami jej męża. Przywiozła z sobą oryginalne zdjęcia ze Stalagu XXA, których kopie prześle w najbliższym czasie do Muzeum. Mąż jej po powrocie z wojny niechętnie mówił na temat pobytu w Stalagu XXA...

 


 

Zgodnie z obietnicą Martin Tucker z żoną Angelą przesłali do naszego Muzeum po powrocie do Wielkiej Brytanii fotografie męża pani Ivy Chapman, który był brytyjskim jeńcem wojennym w Stalagu XXA Thorn.

 

Zobacz więcej zdjęć...



17.6.2012 - Szeregowy Fedorow - list i nowe zdjęcia

Nie minęły dwa dni od umieszczenia na naszej muzealnej stronie historii o sowieckim jeńcu wojennym Nikołaju Iwanowiczu Fedorowie, a już otrzymaliśmy kolejny list od wnuczki brata zmarłego w Toruniu jeńca - Niny Iwanownej Serowej:

„…Wyrażam Wam ogromną wdzięczność za umieszczenie informacji o Nikołaju Iwanowiczu Fedorowie na stronie internetowej Waszego muzeum. Nasza historia znalazła swój ciąg dalszy. Odnalazłam córki Nikołaja Iwanowicza dzięki Karcie Ewidencyjnej Jeńca Wojennego, gdzie podany został adres jego żony. Udałam się pod ten adres i od sąsiadów dowiedziałam się, gdzie mieszkają jego córki, no i spotkałam się z nimi. Jego córki do tego momentu nie wiedziały nic o losie ojca. Były one bardzo wzruszone, że po tylu latach udało im się dowiedzieć , co stało się z ich ojcem i gdzie leży pochowany. Zachowała się u nich przedwojenna fotografia Nikołaja Iwanowicza, którą wysyłam Wam wraz ze zdjęciami jego córek Klaudii i Tamary. Ze względu na stan zdrowia córki nie mają możliwości odwiedzenia grobu ojca. Jednak ja mam nadzieję, że w najbliższej przyszłości sama pokłonię się jego prochom w Toruniu w ich imieniu…”.

Z poważaniem i wdzięcznością, Nina Iwanowna Serowa

 

Zobacz więcej informacji nt. szeregowego Fedorowa, oryginał listu oraz zdjęcia...

 



16.6.2012 - Magazyn sprzętu łączności - kolejny eksponat

Prezentujemy kolejny nowy eksponat MHW pochodzący z toruńskiego magazynu łączności Wehrmachtu: jest to agregat prądotwórczy firmy Auto-Union służący m.in. do ładowania akumulatorów do radiostacji oraz oświetlania ziemianek lub polowych sal operacyjnych...

 

 



16.6.2012 - Nowy dział "Junacy PW" - artykuł w "Nowościach"

W piątkowym wydaniu toruńskich "Nowości" z dnia 15.06.2012 zamieściliśmy artykuł - apel, którego treść oddaje w pełni nasze plany i oczekiwania związane z "trudnym" toruńskim tematem dot. junaków Przysposobienia Wojskowego i tzw. "Marszem Śmierci" we wrześniu 1939 r. z Torunia do Warszawy. Nie chcemy oceniać tamtych wrześniowych wydarzeń, wychodzimy z wojskowego założenia: "Nie było tam Ciebie, więc nie oceniaj postępowania żołnierzy"...

Chcemy jedynie w miarę możliwości zebrać i odtworzyć losy naszych dzielnych junaków PW, jak i również obywateli niemieckich - mieszkańców Torunia i okolic, którzy "porwani zostali w wir wojny". Ocenę pozostawiamy historykom i naszym czytelnikom...

 



16.6.2012 - Projekt "Czerwone maki na Monte Cassino" - wystawa

Jednym z elementów naszych obchodów Dnia zdobycia klasztoru na Monte Cassino przez żołnierzy polskich było zorganizowanie dla młodzieży szkół toruńskich, mieszkańców miasta i turystów wystawy pt. Generał Władysław Anders i jego żołnierze. Profesjonalnie przygotowany przez Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie na wielkoformatowych planszach życiorys Generała uzupełniony zdjęciami jego ukochanych żołnierzy, opisami walk, uzbrojenia i umundurowania zaprezentowaliśmy 18 maja 2012r. na dziedzińcu ratusza w Toruniu, a następnie w I Liceum Ogólnokształcącym im. M. Kopernika oraz w oddziale Banku Zachodniego WBK S.A. w Toruniu. Nie przypadkowo wybraliśmy właśnie ten bank- zadeklarował on bowiem wolę udzielenia wsparcia finansowego inicjatywie wybudowania Centrum Informacyjnego przy Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino. Centrum to ma upamiętniać wkład polskich żołnierzy w wyzwolenie Włoch, promować Polskę i tłumaczyć międzynarodowym turystom, dlaczego znajduje się tu cmentarz polskich żołnierzy, z jakiego powodu znaleźli się oni we Włoszech i dlaczego walczyli o ich wyzwolenie...

 

Nasze Muzeum zorganizowało już po raz drugi obchody zdobycia przez Żołnierza Polskiego klasztoru na Monte Cassino. Wzmianki o naszych działaniach ukazały się również w lokalnej prasie...

 



16.6.2012 - Magazyn sprzętu łączności Wehrmachtu

W wyniku działań Grupy Poszukiwawczej MHW odkryliśmy w centrum Torunia kompletny magazyn sprzętu łączności Wehrmachtu. Wyposażenie to nie zostało zabrane podczas ewakuacji garnizonu Thorn w styczniu 1945. Stan zachowania przedmiotów jest bardzo dobry, wręcz "magazynowy". Sukcesywnie prezentować będziemy na stronie Muzeum nasze nowe eksponaty.

 

Dziś przedstawiamy w oryginalnym malowaniu transportowy tobogan niemiecki tzw. AKJA - używany w warunkach zimowych do transportu sprzętu i rannych. Specjalny "przyrząd" do jej ciągnięcia mógł być wykorzystany w razie potrzeby jako wiosło. Wewnątrz widzimy m.in. polską wrześniową metalową skrzynię na dokumenty inwentarzowe oraz dwie wersje rozmiarowe niemieckich ręcznych zwijaków do przewodu telefonicznego lub lontu z 1937 roku.

 



13.6.2012 - Biografia cichociemnego

Czym "Ponar", czyli cichociemny Antoni Iglewski zasłużył się dla Narodu Polskiego...?

Odpowiedź na to pytanie znajdziecie Państwo w biografii opracowanej przez Przemysława Rolirada, a umieszczonej na stronie MHW przez  uczennicę klasy Ie Alicję Pawlikowską, rozpoczynającej tym samym swoją działalność w Muzeum Historyczno-Wojskowym.

 

Biografia Antoniego Iglewskiego


11.6.2012 - Projekt "Czerwone maki na Monte Cassino" - reportaż TV Toruń

Prezentujemy reportaż wykonany przez telewizję TV Toruń. Serdecznie dziękujemy za wspaniałe nagranie!!!




8.6.2012 - Współpraca z przewodnikami turystycznymi po Toruniu

Muzeum nasze pomimo tego, że znajduje się na terenie szkoły staje się z każdym dniem instytucją miejską, a może i nie długo europejską :-) To nie eksponaty, ale ludzie budują Muzeum Historyczno-Wojskowe... i to jest właśnie ten nasz fenomen.

 

Do grona tych pozytywnych "dusz" należy niewątpliwie przewodniczka po Toruniu Hania Bukowska - żona naszego przyjaciela Pawła. Historią miasta interesowała się "od zawsze". Szczególnie zaintrygowały ją jednak dzieje obozu jeńców wojennych Stalag XXA/XXC Thorn. Hania zaangażowała się bezmiernie w wydobywanie nowych faktów związanych z obozem. Pomaga jej w tym znakomita znajomość języka angielskiego. Dociera ona do żyjących jeszcze w krajach anglojęzycznych świadków, m.in. poprzez stworzonego wraz z mężem Pawłem bloga www.wartimeguides.blogspot.com, który to ułatwia obsługę ruchu turystycznego związanego ze Stalagiem.

 

Jej pasja związana z historią Torunia oraz odkrywanie wręcz każdego dnia nieznanych faktów dotyczących Stalagu zainspirowały ją do pisania pracy magisterskiej, której tematem jest przenikanie się kultury obozowej oraz walka o tożsamość narodową w warunkach stalagowych. Na podstawie analizy pytań ze strony odwiedzających Toruń i nasze Muzeum oraz braku źródeł o życiu obozowym będzie to pozycja wypełniająca poniekąd tę lukę. Praca ukaże się w j. angielskim i z pewnością będzie publikowana w internecie. Być może ukaże się też w formie książkowej.

 

Z naszej strony życzymy Hani dużo sukcesów w realizacji swych jakże ambitnych zamierzeń !!!

 



8.6.2012 - Szeregowy Fedorow

Kolejne opracowanie losów zmarłego w Stalagu 312 Thorn w czasie II wojny światowej sowieckiego jeńca wojennego chciałbym zadedykować wszystkim Matkom żołnierzy, którym nie dane było doczekać się powrotu ich synów z frontu. Większość z tych Matek do śmierci nie dowiedziała się nic o losach ich „zaginionych weź wieści” dzieci…

 

Cała historia znajduje się tutaj.



31.5.2012 - Nagrywamy film z BBC Scotland o Stalagu XXC Thorn

29 maja 2012 Glenn Standish odpowiedzialny w Muzeum za kontakty z Wielką Brytanią przekazał nam informację o postępach przy montażu filmu nagrywanego w kwietniu bieżącego roku przez BBC Scotland o historii szkockiego jeńca wojennego więzionego w czasie ostatniej wojny w toruńskim Stalagu XXC. Reżyser - pan Alaisdair - miał w studiu BBC nieoczekiwaną wizytę...następcy tronu brytyjskiego księcia Walii Karola oraz księżnej Camilli. Książe Karol z bardzo dużym zaciekawieniem wysłuchał relacji reżysera na temat działalności naszego Muzeum oraz samego filmu.

 

Poruszyły go bardzo niszczejące napisy pozostawione przez jeńców brytyjskich w karnym bunkrze na terenie Fortu XI w Toruniu oraz brak jakiejkolwiek opieki nad tym miejscem ze strony władz miasta. Wraz z księżną Camillą włączył się on do prac nad odczytywaniem treści resztek napisów. Muzeum nasze przygotowuje obecnie oficjalne pismo do księcia Karola informujące o naszych aktywnościach i napotykanych problemach.

 



31.5.2012 - Private Haar

29 maja 2012 r. odwiedzili nas w Muzeum goście z Australii, tj. Paul Haar z żoną i synem. Ojciec Paula był australijskim jeńcem wojennym w Stalagu XXA od 1942 do 1945 roku. Walczył najpierw w Afryce Północnej (Tobruk, El Alamein, Bengazi), następnie jednostkę jego przeniesiono do Grecji, gdzie w trakcie walk trafił do niewoli niemieckiej. Stamtąd jeńców przetransportowano do Torunia. W styczniu 1945 roku Niemcy ewakuowali jeńców wojennych na Zachód. Szeregowy Haar uciekł z transportu kolejowego i ukrywał się do nadejścia wojsk amerykańskich.

 

Paul pokazał nam wiele ciekawych zdjęć ojca z kolegami w charakterystycznych australijskich kapeluszach wykonanych w Stalagu i podobozach pracy. Po powrocie do domu prześle on do naszego Muzeum skany zdjęć oraz wspomnienia o ojcu.

 

W związku z tym otwieramy nowy podrozdział: Stalag XXA-Australia.

 



Wpis do Księgi Gości:



30.5.2012 - Wielka Brytania: Sergeant Foster

W dniu 27 maja 2012 przewodnik po Toruniu Paweł Bukowski zaprosił do naszego Muzeum syna brytyjskiego jeńca wojennego ze Stalagu XXA - sierżanta Fostera. Rodzina przybyła do Torunia chcąc poznać miejsca, w których przebywał jeniec wojenny. Udało się nawet odnaleźć miejsca na Forcie XIII i w jego okolicach uwiecznione na fotografiach wojennych, które przywiózł po wojnie do domu.

 

Historia sierżanta Fostera jest na tyle pasjonująca, że na jej podstawie można byłoby nakręcić film w stylu Jamesa Bonda :-)

 

Nie chcemy na razie ujawniać szczegółów jego losów. Syn brytyjskiego żołnierza przekazał nam dziś kopie dziesiątek dokumentów i zdjęć ze Stalagu XXA. Paweł zobowiązał się opracować dla naszych potrzeb historię sierżanta Fostera, którą zamieścimy wkrótce na naszej stronie.

 

Dla zainteresowania sprawą powiemy tylko tyle, że sierżant Foster walczył dzielnie w 1940 roku w Norwegii, tam po tygodniu ciężkich walk dostał się do niewoli niemieckiej. Został skierowany do Stalagu XXA. Przebywał w Forcie XIII. Tam pracował jako "dziennikarz" przy redagowaniu gazety jenieckiej. Dzięki temu mógł poruszać się w miarę swobodnie po terenie obozu i jego okolicach. Wykonał wiele zdjęć, m.in. jeńców sowieckich. Sporządził potajemnie szkic Stalagu. Brytyjskiemu wywiadowi wojskowemu MI9 udało się nawiązać z nim kontakt. Od tej pory Foster wysyłał w prywatnych listach do Wielkiej Brytanii zakodowane informacje wywiadowcze m.in. na temat wojsk niemieckich w Toruniu i sytuacji w Stalagu XXA. Pracując w biurze Komendy Stalagu wyrobił sobie nielegalnie fałszywe dokumenty. Od polskiego podziemia dostał ubiór cywilny i pewnego dnia podjął próbę ucieczki do ... Szwajcarii. Ciąg dalszy nastąpi :-)

 



27.5.2012 - Studenci z Kolumbii i Belgii w Muzeum

W dniu 26 maja 2012 z inicjatywy naszego kolegi Pawła Bukowskiego - przewodnika turystycznego po Toruniu - Muzeum odwiedzili nie lada goście. Byli to studenci z Kolumbii, Grecji i Belgii.

 

W bardzo obrazowy sposób przedstawiliśmy im dzieje naszego kraju począwszy od odzyskania niepodległości w 1918 po rok 1945. Nie łatwe do zrozumienia dla cudzoziemców skomplikowane losy Polaków podczas ostatniej wojny wzbudziły wśród studentów duże zainteresowanie. Sympatycznych gości zapoznaliśmy także z innymi aktywnościami naszego Muzeum.

 

 



25.5.2012 - Projekt

18 maja 2012 o godzinie 16.30 poczet ze sztandarem Stowarzyszenia Byłych Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie niesiony przez naszą młodzież wmaszerował do Kościoła Garnizonowego w Toruniu. Rozpoczęła się msza patriotyczna w intencji poległych żołnierzy polskich w czasie walk o klasztor na Monte Cassino. Mszę odprawiał ksiądz pułkownik Marek Karwowski. W modlitwie uczestniczyli kombatanci m.in. z Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Sosabowskiego, z 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka, ze Szwadronu Żandarmerii oraz z Armii Krajowej. Dla uczczenia wraz z nami tej rocznicy przybyli z Bielska-Białej na rozkaz dowódcy - kapitana Sławomira Kożucha spadochroniarze z 18 Batalionu Powietrznodesantowego w mundurach 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Na rozkaz dowódcy Centralnej Grupy Działań Psychologicznych - pułkownika dyplomowanego Marka Dragana przybyli z Bydgoszczy również żołnierze w mundurach 1 SBS. W kościele stanęły poczty ze sztandarami I Liceum Ogólnokształcącego im. M. Kopernika w Toruniu i Związku Inwalidów Wojennych RP. Trzymali je działacze Muzeum i młodzież szkolna. Zebrani w świątyni mieszkańcy Torunia, uczniowie i młodzi harcerze z 28 Toruńskiej Drużyny Harcerzy odśpiewali wspólnie pięknie zagrane przez organistę "Czerwone maki na Monte Cassino". Mszę zakończyła pieśń religijna w wykonaniu przybyłej z Częstochowy orkiestry "Pipes and Drums" w mundurach jednego z regimentów szkockich walczących u boku naszych żołnierzy na Zachodzie.

 

Następnie w kolumnie marszowej w asyście wojennego pojazdu wojskowego Dodge i jeepa księdza kapelana przy dźwiękach szkockich marszy dotarliśmy ulicą Szeroką na Rynek Staromiejski. Nasz gość-wicemarszałek Senatu RP pan Jan Wyrowiński przybliżył w kilku słowach zebranym licznie mieszkańcom grodu Kopernika i turystom historię bitwy o klasztor na Monte Cassino. Na dziedzińcu ratusza dzięki uprzejmości dyrektora Muzeum Okręgowego w Toruniu pana Marka Rubnikowicza otworzyliśmy sprowadzoną specjalnie na tę uroczystość z Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie wystawę fotograficzną "Generał Władysław Anders i jego żołnierze".

 

Jednak na tym nie kończą się nasze obchody tej rocznicy. W ramach programu grantowego "Bank Ambitnej Młodzieży" zamierzamy zaprezentować tę wspaniałą wystawę mieszkańcom miasta w Banku Zachodnim WBK w Toruniu, na terenie Uniwersytetu im. M. Kopernika, w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Toruniu oraz w I LO. Planujemy też spotkanie w auli naszej szkoły z profesorem Wojciechem Narębskim z Krakowa - żołnierzem spod Monte Cassino - przyjacielem misia Wojtka :-)

 

Podsumowując ten etap organizowanych przez nasze Muzeum już po raz drugi obchodów zdobycia przez Żołnierza Polskiego klasztoru na Monte Cassino stwierdzić musimy, że świadomość większości społeczeństwa na ten temat od roku ubiegłego nie wzrosła. Ani władze ani media nie pomagają w popularyzacji tego tak ważnego dla nas Polaków święta. Ostatni już kombatanci odchodzą prawie każdego dnia na Wieczną Wartę...

 

Gwarantem zachowania w pamięci tego Dnia pozostaje jednak niezawodna polska młodzież i żołnierze Wojska Polskiego. Maszerując wspólnie 18 maja 2012r. ulicami Torunia tworzyli oni zwartą i świadomą historycznie grupę.


 

Więcej zdjęć



13.5.2012 - Projekt "Czerwone maki na Monte Cassino"

 

Muzeum nasze już po raz drugi organizuje (jako jedyni w mieście) obchody Dnia zdobycia klasztoru na Monte Cassino.

 

Dzień 18 maja chcemy wpisać na stałe w nasz muzealny kalendarz, gdyż z pewnym niepokojem zauważamy pomijanie tego święta w uroczystościach państwowych i wojskowych. Ale jak ktoś powiedział, że "wojsko w tym mieście, to przecież Wy..." zatem tak należy trzymać!

 

Rok temu obchody nasze ograniczyły się do mszy patriotycznej w Kościele Garnizonowym w Toruniu, uroczystego przekazania nam sztandaru Stowarzyszenia Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz spotkania pokoleń byłych żołnierzy PSZ na Zachodzie, obecnych żołnierzy WP i naszej młodzieży.

 

W tym roku napisaliśmy projekt pt. "Czerwone maki na Monte Cassino". Zarząd Fundacji Banku Zachodniego WBK w ramach programu "Bank Ambitnej Młodzieży" przyznał nam grant na realizację naszych planów. Z pomocą przyszły nam również toruńskie firmy URBITOR oraz JAWOR. Urząd Marszałkowski i Urząd Miejski w Toruniu pokryje w części koszty zaproszonej przez nas na obchody orkiestry dudziarskiej "Pipes & Drums" z Częstochowy. Z Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie wypożyczyliśmy zdjęcia wielkoformatowe w celu organizacji wystawy fotograficznej "Generał Władysław Anders i jego żołnierze", której otwarcie nastąpi na Rynku Starego Miasta w Toruniu, a następnie prezentowana będzie mieszkańcom miasta w budynku Banku Zachodniego WBK. Przygotowywaną również przez nas mszę patriotyczną wspomogą uczniowe szkół, harcerze i tradycyjnie już żołnierze z zaprzyjaźnionego 18 Batalionu Powietrznodesantowego z Bielska-Białej. Nasze obchody nie ograniczają się tylko do 18 maja 2012r. Już od przeszło miesiąca młodzież poszukuje w naszym mieście rodzin żołnierzy spod Monte Cassino. Z tymi, których "odnaleźliśmy" prowadzimy rozmowy, spisujemy wspomnienia i przygotowujemy artykuły na naszą stronę internetową oraz stałą wystawę muzealną. Planowane jest również spotkanie z profesorem Wojciechem Narębskim z Krakowa-jednym z ostatnich żyjących żołnierzy z okresu walk o Wzgórze. Ten tzw. "mały Wojtek" służył razem w 22 kompanii zaopatrywania artylerii z "dużym Wojtkiem", czyli legendarnym już niedźwiedziem w stopniu szeregowego, który pomagał naszym wiarusom w transportowaniu amunicji artyleryjskiej podczas walk o Monte Cassino.

 

Serdecznie zapraszamy!

 

 



8.5.2012 - lejtnant Arkadij Grigorjewicz Kniaziew

Muzeum nasze w ramach podjętej współpracy z URBITOR ustaliło losy kolejnego oficera Armii Czerwonej pochowanego na Cmentarzu Garnizonowym w Toruniu.

 

 

Lejtnant Arkadij Grigorjewicz Kniaziew- starszy pomocnik Naczelnika 2 Oddziału Zaopatrzenia Lotniczo-Technicznego 4 Armii Lotniczej (http://pl.wikipedia.org/wiki/4_Armia_Lotnicza)

- Urodzony 12.02.1912r. w Moskwie
- Kandydat do partii komunistycznej od listopada 1941r.
- w Armii Czerwonej od października 1934r.
- żona: Tamara Iwanowna Kniaziewa, zam. miasto Czerepowiec, Czerepowieckij Rajon, ul. Frołowskaja 16
- przyczyna śmierci: wypadek samochodowy 23 marca 1945r. w mieście Thorn (Toruń),ciężki uraz mózgu oraz uszkodzenie klatki piersiowej i krwotok płucny, zmarł 24 marca 1945 w szpitalu wojennym w Toruniu, pochowany 26.03.45 na Placu Teatralnym na przeciw budynku Urzędu Wojewódzkiego, drugi rząd, mogiła pojedyncza nr 24, następnie przeniesiony na Cmentarz Garnizonowy.

 



8.5.2012 - major Georgij Nikołajewicz Wołodin

Mamy już drugie ustalenie dot. pochowanych żołnierzy i oficerów na Cmentarzu Komunalnym nr 1 (Garnizonowym) w Toruniu. Wykonaliśmy zdjęcie jednego z grobów pochowanych Rosjan: na pomniku napisano: "Tu spoczywa major Georgij Nikołajewicz Wołodin, ur.6.05.1895, zm. 24.06.1945 - pokój Twoim prochom mój przyjacielu".

 

Dzięki Dmitrijowi Michaiłowowi i Wojciechowi Beszczyńskiemu dotarliśmy do swego czasu tajnego dokumentu sowieckiego, którego treść cytujemy: "Proszę o wykreślenie z stanu osobowego Armii Czerwonej majora ds. administracyjno-gospodarczych Georgija Nikołajewicza Wołodina, pomocnika Naczelnika 1618 Frontowego Sanitarnego Składu. W dniu 24 czerwca 1945r. zakończył on swoje życie popełniając samobójstwo.

 

Zaświadczenie: informacja Naczelnika Zarządu Sanitarnego Północnej Grupy Wojsk nr 0515 z dnia 13.07.1945r. Mjr. Wołodin urodzony w roku 1895 w mieście Penza, narodowość rosyjska, bezpartyjny. W 1926 r. ukończył kurs farmaceutów. W Armii Czerwonej od 1918 r. do 27 listopada 1922r. i od 21 października 1929r. Uczestnik wojny domowej od 1918 r. do 1921r. Na frontach II wojny światowej od 1941r. Żona: Domna Jefimowna Wołodina, zam. w Moskwie, ul. Niżnaja Chochłowka 2.

 

Nasuwają się dwa pytania: co było przyczyną targnięcia się na swoje życie majora Wołodina i kim był ten przyjaciel, który postawił mu ten pomnik na toruńskim cmentarzu...

 



8.5.2012 - szer.pchor.Bronisław Pruski

Każdy eksponat w naszym Muzeum ma swoją wojenną przeszłość. Dziś chcielibyśmy przedstawić historię polskiego przedwojennego tornistra wojskowego wz.35, a tak właściwie to jego właściciela -szer. podchorążego Bronisława Pruskiego. Eksponat ten i wspomnienia udostępnił naszemu Muzeum bratanek - pan Jacek Pruski z Torunia - sympatyk naszych działań i miłośnik historii.

 

Jego stryj ur. w 1911r. był do wybuchu II wojny światowej pracownikiem Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Toruniu. We wrześniu 1939r. dotarł do Warszawy, gdzie jako ochotnik wcielony został do Wojska Polskiego, złożył przysięgę i otrzymał stopień szeregowy podchorąży. Brał udział w obronie stolicy. W latach 1939-1945 był jeńcem wojennym i przymusowym robotnikiem rolnym w okolicach Królewca w Prusach Wschodnich.

 

Po wojnie pracował ponownie jako urzędnik państwowy w Urzędzie Wojewódzkim w Toruniu i Bydgoszczy.

 

Długo myśleliśmy nad sposobem zaprezentowania wspomnień pana Bronisława, jednak postanowiliśmy pokazać fragmenty ich w oryginalnej formie, tj. maszynopisu z odręcznymi poprawkami. Nie są to wspomnienia walczącego z bronią w ręku żołnierza, lecz wzruszająca opowieść o tamtych czasach i ludziach, których wojna zmusiła do przyjmowania różnych postaw. Pojawia się w nich również wiele nazwisk osób często znanych z przedwojennej historii Torunia.

 

Wspomnienia te są jakby rozrachunkiem i pożegnaniem szer. pchor. Bronisława Pruskiego z tym co minęło...




30.4.2012 - Nauczyciele ze Środy Śląskiej w Muzeum

29.04.2012 gościliśmy w naszym Muzeum wspaniałą 49-osobową grupę nauczycieli i pracowników Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. M. Kopernika ze Środy Śląskiej.

 

 

Naszych szanownych gości zapoznaliśmy z wojenną historią Torunia i Pomorza. Tylko ograniczony czas grupy wycieczkowej uniemożliwił przeprowadzenie dalszych rozmów historycznych, wymiany poglądów i informacji... Wielu z nauczycieli z Dolnego Śląska zamierza odwiedzić nas prywatnie.

 



30.4.2012 - mjr. Makar Andrejewicz Siłajew

Jedną z naszych "specjalności" jest poszukiwanie zaginionych lub poległych żołnierzy i wyjaśnianie ich losów. Jednym z zadań postawionych przed Urbitorem przez władze Torunia jest stworzenie tablicy informacyjnej o pochowanych żołnierzach na Cmentarzu Komunalnym nr 1 i nr 2.

 

Podczas naszego spotkania w dniu 26.04.2012 prezes Urbitor pan Wojciech Świtalski przekazał nam kopię skierowanego do niego pisma z Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego dot. ustalenia miejsca pochówku żołnierza radzieckiego Makara Andrejewicza Siłajewa (27.04.1908-3.05.1945). Według dokumentów rosyjskich pochowany on został na cmentarzu ogólnowojskowym w Toruniu w mogile pojedynczej nr 723.

 

Przyjęliśmy następujący plan działania: Urbitor odszuka w swej dokumentacji cmentarnej miejsce pochówku Siłajewa, a nasze Muzeum ustali jego losy.

 

Więcej informacji...

 



30.4.2012 - Nawiązanie współpracy z Urbitor

W dniu 26 kwietnia 2012 roku przeprowadziliśmy roboczą rozmowę w siedzibie spółki URBITOR Toruń na temat podjęcia współpracy. Spotkanie to poprzedziła wizyta prezesa Urbitoru pana Wojciecha Świtalskiego w murach naszego Muzeum.

Urbitor zajmuje się m.in. utrzymaniem i zarządzaniem:
- Cmentarza Komunalnego Nr 1 w Toruniu (Cmentarz Garnizonowy) przy ul. Grudziądzkiej 18/20
- Cmentarza Komunalnego Nr 2 w Toruniu przy ul. Grudziądzkiej 139/141
- Miejsc Pamięci Narodowej.

Urbitor opiekuje się cmentarzami - artykuł w serwisie Torun.pl

 

 

W ramach współpracy zaoferowaliśmy pomoc naszej młodzieży w pielęgnowaniu, czyszczeniu i naprawie często zniszczonych grobów wojennych żołnierzy i oficerów zmarłych i poległych na terenie Torunia w latach 1920-1945. Wspólnie chcemy przygotować ogólnodostępny informator nt. losów pochowanych żołnierzy. Na naszej stronie internetowej opublikujemy niedługo udostępnioną od URBITORU listę imienną poległych. Przy pomocy naszego partnera z Rosji Dmitrija Michaiłowa - wnuka zmarłego w Stalagu XXC Thorn jeńca sowieckiego i jego kolegów zbierać będziemy również informacje o żołnierzach Armii Czerwonej poległych w walkach o Toruń w 1945 roku.

 

Na przyszły tydzień zaplanowaliśmy spotkanie robocze na Cmentarzu Garnizonowym z przedstawicielami Urbitoru i Konserwatorem Miejskim celem omówienia zakresu prac konserwacyjnych.

 



27.4.2012 - Fort XI - napisy ścienne w karnym bunkrze

 

Dzięki wielkiemu zaangażowaniu działaczki naszego Muzeum-uczennicy Samanty Szypielewicz i jej taty Romana udało nam się wykonać pełną dokumentację napisów pozostawionych na ścianach tzw. karnego bunkra Fortu XI w Toruniu przez więzionych tam za wykroczenia dyscyplinarne jeńców wojennych z Wielkiej Brytanii, Polski i Francji.

 

Sprawa ta stała się dla nas priorytetową z uwagi na ciągłą dewastację fortu i pogarszający się z każdym dniem stan tych jedynych w swoim rodzaju napisów, będących kolejnym niemym świadkiem funkcjonowania w Toruniu obozu jeńców wojennych Stalag XXA/XXC.

 

Wykonywane one były przez jeńców na cienkim tynku ołówkami, ostrymi przedmiotami lub węglem. Z przykrością musimy stwierdzić, że z niektórych połaci ściennych tynk z napisami całkowicie odleciał. Nadmienić trzeba, że do wykonania tego rodzaju zdjęć w podziemiach pan Roman Szypielewicz zakupił specjalny filtr fotograficzny.

 

Na tym nasze działanie nie kończy się. Jesteśmy jeszcze w poszukiwaniu dokumentacji fotograficznej tych napisów wykonanej w latach 70-tych przez naszego działacza Bohdana Horbaczewskiego. Pozwoliłoby to odtworzyć w miarę całość pozostawionej przez jeńców wojennych "ściennej korespondencji".

 

Zobacz więcej zdjęć...

 



19.4.2012 - Aleksander Stpiczyński ps. „Wilski”, „Klara”

Kontynuując naszą akcję przypominania sylwetek cichociemnych, którzy byli związani z regionem Pomorza i Kujaw przedstawiamy szerzej sylwetkę Aleksandra Stpiczyńskiego pseudonim „ Wilski”, „Klara”, majora kawalerii urodzonego 7.04.1898 r. we Włocławku. Jego historia życia,szczególnie w okresie II wojny światowej, nadaje się na scenariusz filmu sensacyjnego.

 

Po kampanii wrześniowej przedostaje się do Francji. W maju 1940r. udaje się jako emisariusz Naczelnego Wodza gen. Sikorskiego z Paryża do Warszawy. Droga wiedzie przez Włochy i Jugosławię do Budapesztu, a następnie przez Słowację do Polski. Po włączeniu do prac w komórce „666”,która została stworzona do organizowania możliwie pewnego i szybkiego przerzutu kurierów i emisariuszy Komendy Głównej Armii Krajowej poza granice obszaru kontrolowanego przez Niemców. Aleksander Spiczyński w grudniu 1942r. wyrusza jako emisariusz Komendanta Głównego AK do Londynu. Trasa wiedzie przez Wiedeń, Monachium, Strasburg, Paryż, a następnie przez Pireneje do Hiszpanii, by ostatecznie dotrzeć na Gibraltar. Do Paryża „Wilski” odbywa podróż jako niemiecki pułkownik baron Arnold von Lückner. Podczas tego fragmentu podróży przeżywa nieprawdopodobną historię, która mogła skończyć się katastrofą. Na granicy niemiecko-francuskiej okazuje się, że nie ma aktualnej przepustki upoważniającej do jej przekroczenia. Okazuje się, że przepustkę może otrzymać w komendzie alzackiego okręgu wojskowego w Strasburgu. Komendantem okręgu jest feldmarszałek Wilhelm List, który dowodził niemiecką 14 armią walczącą w kampanii wrześniowej w Polsce. Podczas wydawania przepustki Aleksander Spiczyński jako płk von Lückner poproszony został na rozmowę z feldmarszałkiem, a następnie odwieziony jego samochodem na dworzec. Prawdopodobnie feldmarszałka zainteresowały dokumenty, w których „Wilski” był arystokratą, baronem i chciał z nim porozmawiać o sytuacji na froncie wschodnim. Szczęście opuściło go podczas przekraczania granicy francusko-hiszpańskiej , zostaje aresztowany przez niemiecką straż graniczną.

 

Cały artykuł można znaleźć tutaj.



19.4.2011 - Poseł na Sejm RP dr Zbigniew Girzyński w naszym Muzeum

W dniu 16 kwietnia 2012r. mieliśmy zaszczyt gościć w murach naszego Muzeum dra Zbigniewa Girzyńskiego - posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Przy tej okazji zaprezentowaliśmy nasze zbiory, plany najbliższych działań Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowe oraz problemy z jakimi się na co dzień borykamy.

 

Tematyka jaką się zajmujemy nie jest obca naszemu gościowi. Był on studentem historii na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu (temat pracy magisterskiej: "Losy duchowieństwa diecezji chełmińskiej w latach 1939-1945", napisanej pod kierunkiem naszego konsultanta -prof. dra hab. Jana Szilinga). Decyzją Rady Wydziału Nauk Historycznych UMK w 2001 r. został mu nadany tytuł doktora nauk humanistycznych (temat dysertacji: "Stosunki polsko-francuskie w latach 1945-1950"). Był też adiunktem w Instytucie Historii i Archiwistyki UMK. Obecnie w Sejmie RP jest przewodniczącym Parlamentarnego Zespołu Miłośników Historii.

 



5.4.2012 - Siostrzeniec Ponara gościem naszego muzeum

 

Pisząc ostatnio o Ponarze, ppłku Antonim Iglewskim, cichociemnym z Radziejowa Kujawskiego wspominaliśmy, że jesteśmy w kontakcie z rodziną legendarnego żołnierza. Po wizycie w Radziejowie przyszedł czas na spotkanie w Toruniu. Pan Szymon Szynkowski (siostrzeniec Ponara) wraz z żoną byli ostatnio naszymi gośćmi. W spotkaniu uczestniczyła młodzież I LO w Toruniu, której Państwo Szynkowscy opowiadali o pokrętnych losach cc Iglewskiego. W miłej atmosferze, przy dobrej kawie i herbacie długo rozmawialiśmy o żołnierzach AK i cichociemnych.

 

Wizyta Państwa Szynkowskich miała charakter roboczy. Chodziło o prezentację pamiątek po Ponarze w gronie sympatyków naszej fundacji oraz określenie kierunku dalszej współpracy. Pan Szynkowski udostępnił nam wiele różnych dokumentów, zdjęć i odznaczeń, które zeskanowaliśmy i sfotografowaliśmy. Materiał ten stosownie opisany i skomentowany zaprezentujemy w osobnym opracowaniu.

 

Zobacz więcej informacji i zdjęć...

 



30.3.2012 - Kartoteki polskiego kontrwywiadu z 1939 roku - pierwsze sukcesy

W aktualnościach z dnia 24 marca 2012 pisaliśmy o zdobyciu niedopalonych strzępków kartotek polskiego kontrwywiadu z okresu międzywojennego niszczonych w dużym pośpiechu w obawie, by nie dostały się w ręce Abwehry, a już dziś możemy pochwalić się ich całkowitym odczytaniem. Młodzież uczniowska z Koła Przyjaciół Muzeum pod dowództwem Samanty Szypielewicz wykonała najpierw bardzo dobrej jakości zdjęcia dokumentów, a następnie w specjalnie wyszukanym do tego celu programie komputerowym stworzyła ich "negatywy". Przy odpowiednim powiększeniu dało się w ten sposób całej grupie odczytać treść wszystkich (!) tekstów napisanych maszyną do pisania i odręcznie!

 

 

Teraz zaczynamy pracę detektywistyczną polegającą na odnalezieniu rodzin tych osób, zdobyciu jakichkolwiek informacji o nich i kojarzeniu faktów z historii. Mamy już pierwsze ustalenia ...

 



30.3.2012 - Pomoc z Czerwonego Krzyża

 

Muzeum wzbogaciło się o jakże prosty, a wymowny w treści eksponat. Jest to pokrywa od skrzyni, w której w czasie II wojny światowej Międzynarodowy Czerwony Krzyż przesyłał żywność brytyjskim jeńcom wojennym, w tym przypadku pożywne ciastka zbożowe.

 

Z tym prostym kawałkiem drewna związane są ludzkie losy, cierpienia, nadzieje… Wśród naszych obozowych eksponatów mamy już wiele przedmiotów pochodzących ze Stalagu. W tym przypadku mamy do czynienia z rzeczą, która musiała przebyć prawie pół świata, by dotrzeć do adresatów, którymi byli jeńcy wojenni na terenie okupowanej Polski. Temat pomocy świadczonej im przez Czerwony Krzyż nie jest ani powszechnie znany, ani też szczególnie nagłaśniany. Mówiąc krótko – mało kto o tym wie ile zachodu i środków wymagało zorganizowanie takiej akcji pomocy jeńcom wojennym, a były ich przecież tysiące. Pamiętać należy, że zbieranie, wysyłka i terminowe dostarczanie paczek żywnościowych odbywało się w utrudnionych warunkach wojennych. A jednak jeńcy otrzymywali te paczki nadziei z myślą, że ktoś o nich pamięta…

 

Zobacz więcej informacji i zdjęć w oddzielnym artykule na naszej stronie...

 



29.3.2012 - Wizyta z Francji

Muzeum odwiedził nasz francuski partner Daniel Champenois – nauczyciel z Arras. Wraz uczniami poszukuje on w rejonie swojej szkoły śladów polskości. Jak twierdzi ma wielu uczniów o polskich nazwiskach, którzy są potomkami górników ze Śląska, którzy pojechali za chlebem i pracą do francuskich kopalń w XIX wieku. Daniel odnalazł również pomnik poświęcony słynnym „bajończykom” – dzielnym polskim żołnierzom z okresu I wojny światowej.

 

Danielowi pokazaliśmy zbiory naszego Muzeum szczególnie ukazując losy francuskich jeńców wojennych przetrzymywanych w czasie II wojny światowej w Stalagu XXA w Toruniu. Udaliśmy się również do Fortu XI, w którym przebywali m.in. generałowie francuscy. W karnym bunkrze udało nam się odszukać pośród wielu napisów ściennych również i teksty wykonane przez francuskich żołnierzy...

 

 

 

„Quand la neige tombera noire

Que les corbeaux voleront blancs

Les souvenirs du rẻgiment

s'effaceront de ma mẻmoire”


Wolne tłumaczenie: Dopiero wtedy, gdy zaczną latać białe kruki,

a z nieba padać czarny śnieg,

wspomnienia o regimencie

wymarzą się z mej pamięci.   


„On dit vrai en parlant

d'un jour sans pain

c'est long”


Prawdą jest, że dzień bez chleba jest długi

 



28.3.2012 - William Austin's POW Years 1940-1945

Prezentujemy książkę "William Austin's POW Years 1940-1945". Całość jest dostępna tutaj.

 



28.3.2012 - Współpraca z Muzeum Okręgowym w Toruniu

W ślad za niedawno przeprowadzoną rozmową z dyrektorem Muzeum Etnograficznego w Toruniu dr Hubertem Czachowskim na temat współpracy doszło 19.03.2012 do roboczego spotkania w podziemiach naszego Muzeum z grupą pracowników z "Etnografa" z Arturem Trapszycem na czele. Po zaprezentowaniu naszych zbiorów militarnych rozpoczęliśmy "poszukiwania" w magazynach Muzeum eksponatów na planowaną przez Muzeum Etnograficzne wystawę dotyczącą kultury młodzieżowej lat 6o./70. z naszego miasta i regionu, ale w kontekście kontrkulturowym. Wystawa ma pokazać młodzież poszukującą, odważną, niepokorną, ale - dla kontrastu oraz ukazania tła epoki- także PRLowską rzeczywistość w różnych kontekstach (m.in. szkolnych). Poszukiwane w związku z tym przez nas wspólnie eksponaty: zdjęcia miast (ulice, parki, kawiarnie, sklepy, szkoły,kluby), imprez prywatnych i oficjalnych (wnętrza knajp, klubów, mieszkań, zabawy, prywatki), z wakacji (autostop, obozy, ogniska, itp.), szyldy ulic, szyldy szkół, przystanków PKS, tramwajowych, autobusowych, tarcze szkolne i różne inne fotografie z tamtych lat, ciuchy, torby, ozdoby, "biżuteria", grzebienie, spinki, zapinki, lusterka, puzderka, zeszyty, pamiętniki, breloczki, zakładki, naszywki, odznaki,proporczyki...itd itp.), szklanki, sztućce, mapa szkolna z państwami RWPG oraz mundur milicjanta lub ormowca :-)

 



25.3.2012 - Nagrywamy film z BBC Scotland o Stalagu XXA/XXC Thorn

Te Święta Wielkanocne będą dla naszego Muzeum niezwykle pracowite. Przyjeżdża do nas ekipa telewizyjna z B.B.C. Scotlands Gaelic Television Department w Glasgow. Nagrywać będziemy wspólnie film o wojennych losach dziadka Normana MacArthur.

 

W 1940r. kapral Robertson z 51st Highland Division został wzięty do niewoli niemieckiej w St Valery en Caux we Francji. 9 lipca 1940r. przybył transportem kolejowym do Torunia do Stalagu XXA. Delegowany był do pracy w innych obozach jenieckich, m.in. Stalag XXB w Malborku i Stalag 344 w Łambinowicach. W Toruniu przeniesiony został do Stalagu 357 na Glinkach.

 

Oficjalna wersja historyków mówi, że w obliczu zbliżającej się Armii Czerwonej jeńcy brytyjscy zostali ewakuowani przez Niemców na Zachód.

 

Ale nie w tym przypadku. Interesująca historia kaprala Robertsona zaczyna się dopiero od tego momentu. Nie będziemy zdradzać przedwcześnie dalszych szczegółów, ale kapral Robertson z grupą innych jeńców brytyjskich został odnaleziony przez Czerwony Krzyż 23 maja 1945 roku w wagonie kolejowym w... Odessie. Jeńcy byli schorowani i u kresu sił. Kapral Robertson po repatriacji do Ojczyzny skierowany został najpierw do Carstairs Army Hospital, a dopiero stamtąd mógł powrócić do domu. Zmarł w 1985 roku. O wojnie nie mówił za wiele...

 



24.3.2012 - Nasze nowe eksponaty

W części Muzeum poświęconej historii obozu jenieckiego Stalag XXA/XXC Thorn zaprezentowaliśmy w oddzielnych gablotach części umundurowania i wyposażenia amerykańskich i brytyjskich jeńców wojennych. Na uwagę zasługuje podarowany nam przez Jarosława Mądzielewskiego z Torunia kombinezon pilota US Navy znaleziony na Podgórzu.

 

Również dział "Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie" nabrał nowego profesjonalnego wręcz oblicza dzięki zaangażowaniu się w jego prowadzenie studenta z UMK Andrzeja Szukalskiego - członka Grupy Rekonstrukcyjnej "Poland" z Bydgoszczy.

 

 



24.3.2012 - Kartoteki polskiego kontrwywiadu z 1939 roku

Zdjęcia: Samanta Szypielewicz

 

Nie lada odkrycia dokonał nasz kolega Adam Blakiewicz z Torunia. Na terenie Podgórza natrafił przypadkowo na nadpalone resztki kartotek, zapytań o karalność kierowanych m.in. do Policji Państwowej oraz poufnych informacji z obserwacji osób podejrzanych o szpiegostwo z 1938r., a sporządzanych przez  Samodzielny Referat Informacyjny Dowództwa Okręgu Korpusu VIII w Toruniu.

 

SRI była to placówka terenowa Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego w okresie 20-lecia międzywojennego, zajmująca się kontrwywiadem i częściowo wywiadem wojskowym. Samodzielne Referaty Informacyjne istniały przy Dowództwach Okręgu Korpusu; działał także Samodzielny Referat Informacyjny Dowództwa Floty.

 

Więcej informacji...

 



24.3.2012 - Szeregowy Gribow

Nasza partnerka z forum poszukiwań ludzi POISK.RU pani Zilia Tomaszewska z Grudziądza zwróciła się do Muzeum z prośbą o ustalenie okoliczności śmierci oraz miejsca pochówku sowieckiego jeńca wojennego ze Stalagu XXC Thorn. Poszukującym żołnierza jest jego wnuk.

 

Przystąpiliśmy do poszukiwań w Internecie i na dokładnych mapach, lecz rzeczywiście w okolicach Torunia nie udało się znaleźć żadnej miejscowości o takiej nazwie. Poprosiliśmy zatem wnuka zaginionego żołnierza o przesłanie nam kopii niemieckiej karty ewidencyjnej jeńca, którą uzyskał z archiwum.

 

Analiza odręcznych wpisów niemieckich na karcie pozwoliła ustalić nam okoliczności śmierci jeńca: Szeregowy Gribow z obozu głównego Stalag XXC Thorn (obóz na Glinkach) skierowany został do Oddziału Roboczego w Neumühl. Stamtąd podjął próbę ucieczki, podczas której został zastrzelony w dniu 17 czerwca 1942.

 

Zobacz więcej informacji nt. poszukiwań jeńca wojennego.

 



21.3.2012 - Szeregowy Harry Cooper

Adam Cooper przesłał do naszego Muzeum Historyczno-Wojskowego zdjęcia wykonane w czasie wojny na terenie Stalagu XXA Thorn. Jego dziadek-szeregowiec Harry Cooper przebywał w Toruniu jako brytyjski jeniec wojenny. Zdjęcia przedstawiają m.in. pogrzeb brytyjskiego jeńca (nie wykonał rozkazu i zapłacił za to najwyższą cenę) oraz teatr obozowy.

 

Poniżej prezentujemy oryginalną wiadomość od Adama:

 

Thank you VERY much for your email and will enjoy looking at those sites as sadly my Grandfather died when i was very young so have only heard what he told my father. I know they he would sometimes 'escape' to a local farm where a widow lived and for some reason she gave him her wedding ring so maybe there are some (ahem) unknown family there. Enclosed are the photos that we have from his time at the camp,i really hope they will be some use to you as i have a few from the shows that they put on and the reason why the Germans shot that soldier and i wonder if they gave him the big funeral because someone felt guilty about it.

 

Thanks you very much and hope to one day come to see the site especially if its known where Stalag XXA (45) was as that is the section he was in.

 



18.3.2012 - Szeregowy Dmitrij Łomonosow

 

Muzeum nasze jest w stałym kontakcie z chyba jednym z ostatnich żyjących sowieckich jeńców wojennych szeregowym Dmitrijem Łomonosowem z Moskwy. Na ślad Dmitrija wpadł pan Wojciech Beszczyński - były Torunianin zamieszkujący obecnie w Gdańsku, pomagający Rosjanom w odnajdywaniu losów ich bliskich, których prochy spoczywają na ziemiach polskich. Sprawa Dmitrija Łomonosowa nabrała rozgłosu po ukazaniu sie artykułu o nim w toruńskich "Nowościach", który to prezentujemy poniżej.

 

Dmitrij marzy o przyjeździe do Torunia pod koniec bieżącego roku. Chciałby odwiedzić miejsca na terenie byłego Stalagu XXA Thorn, w których przebywał w latach wojny i po jej zakończeniu (m.in. Fort XVII i Fort XVI). Jego wizyta wzbogaci niewątpliwie naszą wiedzę na temat życia jeńców sowieckich w niewoli niemieckiej w naszym mieście. Czekamy na przyjazd Dmitrija z niecierpliwością i życzymy mu dużo zdrowia!

 

Więcej informacji...

 



16.3.2012 - Manierka jeńca włoskiego

 

Muzeum nasze wzbogaciło się o kolejny eksponat, będący niemym świadkiem funkcjonowania obozu jeńców wojennych Stalag XXA/XXC Thorn. Jest to włoska manierka wojskowa Model 1933, która została obcięta przez internowanego w 1943r. w Toruniu żołnierza armii włoskiej i w prymitywny sposób przystosowana do spożywania z niej posiłków. Świadczy to jednoznacznie o niełatwym obozowym losie byłych żołnierzy Mussoliniego, a wydrapany ostrym narzędziem napis "CALATO" (biedny, podupadły na duchu)obrazuje w dobitny sposób kondycję psychiczną właściciela manierki.

 

Zobacz więcej zdjęć w osobnym artykule.

 



13.3.2012 - Cichociemni Pomorza i Kujaw

W niedzielę 4 marca b.r. przedstawiciel naszej fundacji spotkał się w Radziejowie Kujawskim z Panem Szymonem Szynkowskim i Jego Żoną. Pan Szynkowski jest siostrzeńcem legendarnego „Ponara”, ppłk Antoniego Iglewskiego, cichociemnego, dowódcy słynnego samodzielnego Partyzanckiego baonu Szturmowego „Suszarnia” 106 dywizji AK działającego na terenie inspektoratu „Maria” /obwody Miechów, Olkusz, Pińczów/, żołnierza, który podczas II wojny światowej przeprowadził ze swymi ludźmi 184 wypady zbrojne oraz zlikwidował wielu konfidentów i gestapowców. Tego dnia odwiedziliśmy również mogiłę słynnego radziejowskiego partyzanta zapalając symboliczną świeczkę na jego grobie.

 

Pan Szynkowski zgodził się przyjąć nasze zaproszenie do Torunia i niebawem odwiedzi siedzibę naszej fundacji. Będziemy mieli wówczas możliwość zeskanowania zdjęć i dokumentów ilustrujących działalność „Ponara”. Już wkrótce zamieścimy w naszym nowym dziale Cichociemni Pomorza i Kujaw dokładniejszą biografię ppłk Antoniego Iglewskiego wraz ze skanami jego zdjęć i dokumentów; przedstawimy również relację z wizyty Państwa Szynkowskich w naszym muzeum. Więcej...



11.3.2012 - List nt. szeregowego Leona Wilczewskiego

Prezentujemy list, który otrzymaliśmy od pana Marcina Okuniewskiego oraz naszą odpowiedź na ten list. Zapraszamy do przeczytania!

 

 

Dzień dobry,
nazywam sie Marcin Okuniewski. Chiałbym prosić o pomoc w odnalezieniu informacji o moim dziadku. Mój dziadek Leon Wilczewski ur. 20.02.1920r., zamieszkały w Żukowo-Otomino, woj. pomorskie został wcielony do armii niemieckiej, stacjonował we Włoszech, stamtąd uciekł do Anglii, po czym zaraz po wojnie wrócił do Polski.
Szukam jakichkolwiek informacji na temat pobytu, ucieczki, jak i powrotu dziadka do Polski. W tym momencie posiadam tylko jedno zdjęcie z pobytu we Włoszech (drugi z prawej), niestety żadne inne dokumenty się nie zachowały. Od czego zacząć?
Jeżeli jest możliwość opublikowania tego listu na Państwa stronie Muzeum, to bardzo proszę. Pytałem się kilku osób o próbę odgadniecia ewentualnej jednostki na podstawie tego zdjęcia, niestety bez powodzenia.
Od mojej babci dowiedziałem się, że dziadek podpisał niemiecką listę narodowościową ''Eingedeutschte'', przez co czuję pewien niesmak, ale nie znam powodu, czym się mój dziadek kierował podpisując tę listę. Czy jest jakakolwiek możliwość, że taka lista się zachowała i gdzie można jej szukać (o ile one w ogóle istnieją i są udostępniane)?

Pozdrawiam Marcin Okuniewski


Nasza odpowiedź:

 

Witam,
myślę, że losy dziadka mogły wyglądać trochę inaczej:
- niemiecką listę narodowościową DVL mógł "podpisać" z wielu względów (przymus, krytyczna sytuacja rodziny, brak pracy, możliwość uniknięcia w ten sposób jakiś represji itp.)
- w konsekwencji tego został wcielony do Wehrmachtu i stacjonował we Włoszech, i wtedy np. uciekł z Wehrmachtu i oddał się do niewoli brytyjskiej/kanadyjskiej/amerykańskiej, oświadczył że jest Polakiem i skierowano go do obozu polskiego kierowanego przez II Korpus Polski we Włoszech. W zależności od tego w jakim okresie dostał się do niewoli/uciekł mógł jeszcze wziąć udział w walkach II Korpusu np. o Monte Cassino czy też Bolonię. Po zakończeniu wojny żołnierze polscy zostali przetransportowani ok. 1946 r. do Wielkiej Brytanii. Tam oświadczył np. że wraca do kraju i w 1946/47 przypłynął statkiem do Gdynii.
Poszukiwania należy zacząć w archiwum niemieckim WAST Berlin (internetowo) wersja niemiecka lub angielska), podając jego dane osobowe i prośbę o potwierdzenie służby w armii niemieckiej. Równolegle napisać do Wielkiej Brytanii, np. Instytut Gen. Sikorskiego w Londynie w kwestii służby w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Również należy złożyć zapytanie w Centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie.

 



10.3.2012 - Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

 

W dniu 1 marca 2012 młodzież z Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowe podobnie jak w roku ubiegłym zaciągnęła honorową wartę i złożyła kwiaty pod tablicą poświęconą żołnierzom Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych sądzonych i pomordowanym po wojnie przez władze komunistyczne.

 

"Pamięci żołnierzy wyklętych" - artykuł na stronie Urzędu Miasta Torunia

 

"Pamięci Żołnierzy Wyklętych" - filmik TV Toruń związany z tym dniem

 

Podczas naszych poszukiwań historycznych znaleźliśmy wycinek z "Trybuny Pomorskiej" Nr 103. Gazeta ta wydawana była w Bydgoszczy w okresie 15 kwietnia 1945 r. - 6 września 1947 r. Była organem Polskiej Partii Robotniczej i eksponowała problematykę polityczno- społeczną. Naszym czytelnikom prezentujemy z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych dwa jakże symboliczne i zarazem tragiczne w podtekście artykuły pozostawiając je bez komentarza...

 

 



1.3.2012 - Edward Mutschmann

Na naszej stronie prezentujemy tym razem inną historię rodzinną... dlaczego inną? Bo opowiada ona o losach niemieckich kolonistów w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu zamieszkujących tereny nad Wisłą w okolicach Ciechocinka i Włocławka. Edward Mutschmann odważył się przerwać zmowę milczenia na te tak trudne dla nas Polaków tematy i opisać historię własnej rodziny... Zapraszamy do lektury fragmentów jego wspomnień TUTAJ.





1.3.2012 - Współpraca z Wydziałem Konserwacji Papieru i Skóry UMK

Gościem naszego Muzeum była pani dr hab. Elżbieta Jabłońska - Kierownik Zakładu Konserwacji Papieru i Skóry Uniwersytetu im. M. Kopernika w Toruniu. Celem wizyty było m.in. zapoznanie się z naszymi zbiorami, a szczególnie z dokumentami wojskowymi z okresu II wojny światowej wymagającymi podjęcia niezwłocznych prac konserwatorskich. Oprócz dokumentów z papieru przekazaliśmy do konserwacji wykonane na drewnianej sklejce przez jeńców wojennych ze Stalagu XXC Thorn rysunki oraz gry planszowe. Obiekty te konserwować będą studenci UMK w ramach swoich prac dyplomowych. W przygotowaniu do zabezpieczenia przed zniszczeniem są kolejne eksponaty naszego Muzeum. Studenci konserwacji papieru odbywać będą u nas praktyki, w ramach których dokonają rejestru obiektów i opisu ich stanu zachowania.

 

Nadmienić należy, że współpraca nasza trwa już od kilku lat. Zakład Konserwacji Papieru dokonał m.in. zabezpieczenia wydobytych ze skrytki dokumentów partyzanckich "Gryfa Pomorskiego".

 



1.3.2012 - Śladami kujawsko-pomorskich cichociemnych

17 czerwca 2011 r. toruńskie Nowości opublikowały tekst o naszym muzeum pt. Toruńska szkoła cichociemnych. Tytuł tego artykułu bardzo się nam spodobał. Nieformalnie zaczęliśmy mówić o sobie, że nasza działalność-trochę w cieniu oficjalnego błogosławieństwa lokalnej władzy–przypomina tajną, ale jakże potrzebną misję legendarnych spadochroniarzy. Oczywiście nikt z nas nie ma odwagi pretendować do miana oficjalnego sukcesora elitarnej grupy polskich żołnierzy. Nazwa naszego muzeum zaproponowana przez lokalną gazetę wyraża tylko pewien skrót myślowy, który po prostu nam imponuje.

 

Działamy ideowo, z myślą o zachowaniu najpiękniejszych, ale też i najtragiczniejszych kart naszej historii. Próbujemy ocalić od zapomnienia ginący bezpowrotnie świat. Cieszy nas, że żyją jeszcze ostatni świadkowie i uczestnicy dokumentowanych przez nas zdarzeń . Podtrzymuje ich na duchu nadzieja, że ich wysiłek i trud nie były daremnymi. Chcą wierzyć, że hasło wyryte na odznace skoczka: Tobie Ojczyzno będzie odpowiedzią na pytanie: dlaczego?, gdy przyjdzie kiedyś stanąć do apelu i wspomnieć swój zawiły, pokrętny, czasem niezrozumiały dla młodszych, twardy, zlany potem żołnierskiej służby los.

 

O cichociemnych i ich działalności napisano już bardzo wiele. Są poważne monografie, fabularyzowane opowieści, statystyczne dane i zakłamane świadectwa komunistycznej propagandy. Nie chcemy powielać tych informacji. Nasze muzeum postanowiło pójść śladem cichociemnych, którzy w jakikolwiek sposób byli związani z regionem Pomorza i Kujaw. Przypomnimy sylwetki wojennych bohaterów, odwiedzimy z kwiatami i świeczką ich mogiły, dotrzemy do ich rodzin, znajomych, bliskich, sfotografujemy miejsca warte upamiętnienia, opublikujemy też nowe, dotąd nieznane dokumenty.

 

Niniejszym otwieramy nowy dział naszego Muzeum - Cichociemni Pomorza i Kujaw. Osobami odpowiedzialnymi za prowadzenie nowego działu będą Przemysław Rolirad i Ryszard Majchrzak.

 

NOWY DZIAŁ



22.2.2012 - Lista absolwentów Gimnazjum im. M. Kopernika z roku 1935

W archiwum I Liceum Ogólnokształcącego im. M. Kopernika w Torunia natrafiliśmy na listę absolwentów naszej szkoły z 1935r. Widnieje tam oczywiście nazwisko Waldemara Szwieca, jak i jego kolegi Edmunda Iwickiego. Nazwiska Waldemara Szwieca, Edmunda Iwickiego i Stefana Iwickiego widnieją na wielkiej tablicy w auli szkoły: Polegli i pomordowani w czasie II wojny światowej uczniowie i profesorowie szkoły...

 

Będziemy starali się w ramach działalności naszego Muzeum wyjaśnić losy i okoliczności śmierci tych ponad 200 absolwentów i profesorów Gimnazjum im. M. Kopernika w Toruniu. Tym co zrobili oni dla naszej Ojczyzny płacąc za to największą ceną, jakim było ich młode życie zasługują niewątpliwie na zachowanie ich w pamięci dla potomnych. Zaczęliśmy od Waldemara Szwieca, teraz przyjdzie kolej na braci Iwickich...

 

Zobacz listę absolwentów I Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu, na której znajduje się Waldemar Szwiec (wersja PDF)

 

Z historią Waldemara Szwieca można zaznajomić się poprzez dział "Cichociemni Pomorza i Kujaw > Waldemar Szwiec" na naszej stronie internetowej

 



22.2.2012 - Białe wakacje 2012 dla dzieci z Podgórza

W ramach prowadzonej współpracy z 2 - 4 Środowiskowym Hufcem Pracy w Toruniu zorganizowaliśmy w dniu 20.02.2012, wzorem roku ubiegłego, zimowe zajęcia dla dzieci szkół podstawowych z lewobrzeżnej dzielnicy Torunia-Podgórza. Nasi działacze przygotowali praktyczną lekcję historii Polski w murach Muzeum Historyczno-Wojskowego. Praktykowany przez nas sposób przedstawiania historii "na dotyk" zawsze spotyka się z dużym zainteresowaniem i to nie tylko najmłodszych :-)

 

 



20.2.2012 - Miejsca pochówków zmarłych i zabitych jeńców wojennych oraz żołnierzy sowieckich i polskich

Zmarli w niewoli niemieckiej jeńcy wojenni m.in. Polski, Wielkiej Brytanii, Francji i Włoch ze Stalagu XXA chowani byli m.in. na Cmentarzu Garnizonowym w Toruniu. Wielu starszych mieszkańców Torunia pamięta „dziwne” kondukty pogrzebowe podążające przez miasto w kierunku cmentarza przy ul. Grudziądzkiej. „…Na karawanie ciągnionym przez konie spoczywała trumna przykryta flagą brytyjską, za trumną szedł kobziarz i koledzy zmarłego-jeńcy brytyjscy. Za nimi kroczyła eskorta honorowa złożona z żołnierzy Wehrmachtu oraz kilku oficerów i podoficerów niemieckich…”. Od rodzin byłych jeńców wojennych z Wielkiej Brytanii otrzymaliśmy zdjęcia z takich pogrzebów, które zaprezentujemy na stronie naszego Muzeum.

 

CAŁY MATERIAŁ



20.2.2012 - Międzynarodowy Dzień Przewodnika Turystycznego w Muzeum Historyczno-Wojskowym

W niedzielę 19.02.2012 wzorem ostatnich trzech lat toruńscy przewodnicy zorganizowali bezpłatne zwiedzanie mniej znanych toruńskich zabytków i ciekawych miejsc na mapie miasta. Na ich liście znalazło się Muzeum Historyczno-Wojskowe. W sumie odwiedziło nas 63 gości. Tematem przewodnim był obóz jeńców wojennych Stalag XXA/XXC. Nasza nowa ekspozycja spotkała się z dużym zainteresowaniem zwiedzających. Przeprowadziliśmy bardzo wiele ciekawych rozmów z mieszkańcami Torunia, a nawet z gośćmi z Białorusi. Zaowocować to może pozyskaniem dla Muzeum interesujących wspomnień i nowych eksponatów.

  



18.2.2012 - Grób żołnierza włoskiego

 

Muzeum nasze odnalazło w Toruniu na Cmentarzu Komunalnym nr 1 (Cmentarz Garnizonowy), ul. Grudziądzka 18/20 pojedynczy grób internowanego w Stalagu XXA/XXC Thorn żołnierza armii włoskiej. Napis na obtłuczonej marmurowej tablicy brzmi: "Tu spoczywa syn ziemi włoskiej Pietro Fornari, urodzony w 1924r., zmarł 26.09.1944r."

 

Postaramy się ustalić bliższe informacje o zmarłym żołnierzu. W kwietniu 2012r. przyjedzie do naszego Muzeum syn żołnierza włoskiego ze Stalagu XXA/XXC Thorn - dr Paolo Girardi. Jest on w trakcie przygotowywania na podstawie uzyskanych od nas informacji publikacji o losach internowanych żołnierzy. Chciałby on również zorganizować cykliczne "Przyjazdy Pamięci" młodzieży włoskiej na teren Stalagu. Z danych zawartych w publikacji "Cmentarz Garnizonowy w Toruniu" autorstwa Magdaleny Niedzielskiej i Sylwii Grochowiny, Toruń 2007, str. 19 wynika, że "...od początku października 1943r. do maja 1944r. pochowano na Cmentarzu Garnizonowym 21 internowanych żołnierzy włoskich-ich groby zostały ekshumowane w dniu 13 października 1957r.". Czyżby władze włoskie zapomniały zabrać do domu szeregowego Pietro Fornari?

 



17.2.2012 - Sprawozdanie z działalności Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowe

Prezentujemy fragmenty dot. realizacji zadań statutowych zaczerpnięte ze sprawozdania z działalności Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowe za rok 2011. Był to tak naprawdę pierwszy rok naszej działalności, gdyż jako Fundacja zarejestrowani zostaliśmy dopiero w połowie listopada 2010r.

 

Biorąc pod uwagę, że wszystko to uczyniliśmy bez jakiegokolwiek wsparcia finansowego z zewnątrz, opierając się jedynie na zapale patriotycznym młodych ludzi skupionych wokół Muzeum, zasługuje na jak największe uznanie!

 

Zobacz sprawozdanie z działalności Fundacji za rok 2011 (w wersji PDF)

 



17.2.2012 - Film J. Willsa "The Little Boys the BEF Forgot"

Jonathan Wills z Wysp Szetlandzkich przekazał naszemu Muzeum nakręcony przez niego jesienią 2012r. film będący jego dokumentacją z wyprawy do Stalagu XXA w Toruniu, gdzie w czasie II wojny światowej więziony był jego wujek szeregowy David James Slater. Jonathan Wills jako dziennikarz BBC rozpoczął działania w Wielkiej Brytanii, mające na celu popularyzację naszego Muzeum, które stara się uchronić od zapomnienia historie brytyjskich jeńców wojennych.

 



16.2.2012 - Szkolna sympatia Waldka Szwieca

W ramach poszukiwań toruńskich losów bohatera naszego Muzeum-Waldemara Szwieca odnaleźliśmy jego szkolną sympatię. Pani doktor Irena Łazarewicz z domu Iwicka ur. w 1917r. w Toruniu uczęszczała do Gimnazjum Żeńskiego przy ul. Wielkie Garbary. Jej bracia: Edmund Iwicki, ur. 1914 i Stefan Iwicki, ur. 1919r. uczęszczali do Gimnazjum Męskiego im. M. Kopernika przy ul. Zaułek Prosowy 1 (obecnie nasze I Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika w Toruniu). Edmund uczył się w równoległej klasie z Waldemarem Szwiecem, razem też zdawali maturę w 1935r. W okresie przedwojennym było nie do pomyślenia, aby np. z sympatią chodzić razem po mieście, trzymać się za ręce, czy też nie daj Bóg obejmować, nie mówiąc już o całowaniu :-) Dlatego też Waldek przekazywał poprzez Edmunda "listy miłosne" do pięknej siostry Irki. Zimą umawiali się na spotkania na lodowisku pomiędzy Przychodnią Uniwersytecką, Wojskową Komendą Uzupełnień i Kościołem Garnizonowym na terenie obecnego Muzeum Etnograficznego. 

 

Więcej...



16.2.2012 - Nasz nowy działacz - Dmitrij Michajłow

Witamy w naszych szeregach Dmitrija Michajłowa z miasta Kirow w Rosji. Będzie odpowiedzialny za wersję rosyjską strony, a zwłaszcza za dział Jeńcy Rosyjscy w Stalagu XXA/XXC. Dimitrij jest prawnukiem jeńca wojennego, który zmarł w Stalagu XXC w Toruniu. Z własnej inicjatywy przetłumaczył fragmenty naszej strony na język rosyjski. Jest aktywnym członkiem rosyjskiego forum o historii Stalagu.

 



 

Dimitrij - You are welcome! Have a good time with us! :-)



16.2.2012 - Druh Bohdan Horbaczewski

27 września 2003r. spotkaliśmy podczas szkolnych obchodów Dnia Polskiego Państwa Podziemnego druha Bohdana Horbaczewskiego - ostatniego żyjącego obrońcę Grodna w 1939r. i żołnierza Armii Krajowej. Kontakt ten przerodził się w przyjaźń, której owocem jest m.in. zaproszenie por. Horbaczewskiego do współpracy w tworzeniu naszego Muzeum. Od młodzieńczych lat zbierane z wielką pieczołowitością i zaangażowaniem dokumenty dot. historii Polski, a szczególnie Kresów Wschodnich i ukochanego miasta Grodna, będą teraz prezentowane nie tylko w naszych pomieszczeniach, ale i na stronie internetowej MHW.

 



14.2.2012 - Dzień Przewodnika w Toruniu 2012

 

W najbliższą niedzielę (19 lutego) po raz kolejny odbędzie się Międzynarodowy Dzień Przewodnika. W programie wycieczki znajduje się również Muzeum Historyczno-Wojskowe. Serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w tej inicjatywie! Poniżej znajduje się kilka informacji na temat tej wycieczki.

 

Program wycieczki (w wersji PDF)

 

 

 



14.2.2012 - Doktor Bernard Hinz - rozwikłanie zagadki tajemniczego doktora z Podgórza

Dzięki Pani doktor Irenie Łazarewicz, która niedawno obchodziła swe 95 urodziny, udało nam się ostatecznie rozwikłać zagadkę związaną z osobą tajemniczego doktora z Podgórza - Bernarda Hinza. Nazwisko to zaczęło się przewijać w prowadzonych przez nasze Muzeum wywiadach z mieszkańcami południowej dzielnicy Torunia - Podgórza.

 

 

Wszyscy określali go jako bardzo dobrego człowieka, który w czasie wojny bezinteresownie pomagał mieszkańcom Podgórza i to nie tylko w leczeniu chorób. Nikt z naszych rozmówców nie mógł nam jednak nic więcej powiedzieć o jego przeszłości... jedni określali go jako Niemca, inni jako Kaszuba. Punktem honoru dla naszego Muzeum stało się zatem dotarcie do prawdy. Dopiero w styczniu 2012 roku w trakcie spisywania wojennych losów rodziny Pani dr Łazarewicz uzyskaliśmy od niej brakujące informacje o doktorze Hinzu, do którego jej mąż jeździł czasami na brydża. Udostępniła ona nam książkę pt. "Sylwetki lekarzy toruńskich XIX i XX wieku" autorstwa Mariana Łysiaka i Kazimierza Przybyszewskiego, w której znajduje się informacja o doktorze Hinzu, która nas całkowicie zaskoczyła...

 

Zobacz artykuł związany z doktorem Bernardem Hinzem.

 



9.2.2012 - Nowe informacje związane z historią Ignacego Dzielickiego

Podczas opracowywania losów bosmanmata Ignacego Dzielickiego natrafiliśmy na jego dokument zwolnienia z niewoli niemieckiej w Radomiu w 1939r. W miarę prowadzenia kolejnych rozmów z żyjącymi świadkami tamtych lat lub ich rodzinami dochodzimy do coraz to nowych ustaleń dot. okoliczności zwalniania żołnierzy Września z niewoli. Cały czas nie możemy też dotrzeć do niemieckiego mechanizmu podejmowania takich decyzji.

 

Analizując przekazane naszemu Muzeum materiały ze Stowarzyszenia Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie natrafiliśmy w czasopiśmie "Kombatant" nr 9-10 (67-68) z 1996 roku na ciekawy artykuł napisany przez pana Henryka Pakułę-przewodniczącego Środowiska Żołnierzy SGO POLESIE. Jest w nim bardzo dokładny opis funkcjonowania obozu jeńców wojennych w Radomiu w 1939 roku.

 

Zobacz historię Ignacego Dzielickiego, w której został dodany tekst dokumentu "Bitwa pod Kockiem" oraz zapoznaj się z nowymi informacjami.

 



9.2.2012 - Zdjęcia i informacje od Jonathana Wills

 

Prezentujemy oryginalne zdjęcia przesłane nam przez Jonathana Wills dotyczące jego wujka Davie - brytyjskiego jeńca wojennego ze Stalagu XXA w Toruniu. Jonathan Wills w krótkiej informacji do zdjęć napisał, że zdjęcia nie były datowane, miały zwykłą pieczątkę obozu na odwrocie. Zapraszamy do przeczytania całego artykułu związanego z Jonathanem Wills, w którym zawarte są przesłane zdjęcia i opis.

 

Przejdź do artykułu związanego z Jonathanem Wills, w którym znajdują się informacje nt. jego wujka Davie.

 



9.2.2012 - Nowe fakty związane z losami Agibaewa Balmuhana

Muzeum nadal prowadzi działania związane z wyjaśnieniem losów żołnierza z Kazachstanu szeregowego Agibaewa Balmuhana. Przypomnę, że oczekująca na jakąkolwiek wiadomość o nim rodzina z Kazachstanu zwróciła się do Muzeum poprzez naszą wolontariuszkę z Niemiec panią Hannę Czajka o pomoc. W międzyczasie udało nam się dotrzeć do rosyjskich dokumentów na temat Balmuhana. Zdobyliśmy też namiary na instytucje w Kazachstanie, które naszym zdaniem "muszą" coś wiedzieć o tym żołnierzu. Nasze ustalenia przekazaliśmy wzruszonej rodzinie.

 

30 stycznia 2012 pojawiły się nowe fakty w sprawie. Zacytujmy list dzielnej Pani Hani: "... melduję się z nowymi informacjami, które udało się uzyskać od Kazachskiego Instytutu na temat pochówku żołnierza Agibaewa Balmuhana. Rzeczona Instytucja wskazuje jako miejsce pochówku województwo warszawskie bez podania dokładnego miejsca spoczynku. Jako datę pogrzebu określa dzień 08.10.1944. To wszystkie informacje jakie udało się uzyskać rodzinie z Instytutu Kazachskiego. Powyższe ustalenia wysłałam do Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa. Nie mam od nich jeszcze odpowiedzi".

 

Zapraszamy do przeczytania całej historii naszych poszukiwań...

 



14.1.2012 - Jules Malac

Muzeum nasze wzbogaciło się o fotografię francuskiego jeńca wojennego ze Stalagu XXA-Jules Malac, który oddelegowany został do pracy w miejscowości Książki. Na odwrocie pamiątkowej fotografii znajduje się tekst w języku polskim: "Na pamiątkę od jeńca wojennego w chwili powrotu po 5-latach niewoli. Data 2.08.1945". Szeregowy Malac podał swój adres w Paryżu. Poprzez naszych partnerów we Francji będziemy starali się ustalić, czy pod podanym adresem zamieszkuje obecnie ktoś z rodziny Malac...

 

 



13.1.2012 - Plutonowy Feliks Adamkiewicz

Przedstawiamy losy plutonowego Feliksa Adamkiewicza opisane przez jego wnuka Wiesława Adamkiewicza. Zachęcamy do przeczytania artykułu związanego z historią plutonowego Adamkiewicza oraz do obejrzenia zdjęć!

 

Feliks Adamkiewicz s. Józefa i Józefy urodził się 10.12.1893r. we Włodzimierzu Wołyńskim. Jego ojciec Józef jako powstaniec styczniowy został pozbawiony majątku ziemskiego na Lubelszczyźnie i zamieszkał we wsi Smolarze koło Włodzimierza. Rodzina egzystowała w skromnych warunkach, dlatego też w 1912r. po ukończeniu gimnazjum Feliks udał się na emigrację do Kanady, gdzie w Winnipeg w prowincji Manitoba mieszkał już jego starszy brat zwany w rodzinie "stryjkiem z Ameryki".

 

Zobacz całą historię plutonowego Feliksa Adamkiewicza opisaną przez jego wnuka.

 



10.1.2012 - Kanonier Józef Mazurkiewicz

Kanonier Józef Mazurkiewicz (dziadek współzałożyciela naszego Muzeum Historyczno – Wojskowego)

 

Józef Mazurkiewicz, syn Franciszka i Genowefy z domu Dąbrowska, żył w latach 1899 – 1983 we wsi Witowąż koło Czernikowa, w obecnym województwie kujawsko-pomorskim. Prawdopodobnie przeszedł przeszkolenie w Szkole Artylerii w Toruniu i jako kanonier został wysłany do nowo powstającego I Pułku Artylerii Górskiej w Nowym Targu. Pułk ten zasłynął walecznością i dużą skutecznością w walce z bolszewikami, pomimo przestarzałego uzbrojenia. Dzięki bohaterskiej postawie oraz dobremu wyszkoleniu stał się postrachem wojsk sowieckich. Kanonier J. Mazurkiewicz został odznaczony orderem Virtuti Militari V klasy za udział w walkach na wojnie polsko – bolszewickiej 1919 – 1921 oraz Krzyżem Walecznych (jego nazwisko widnieje na wykazie odznaczonych żołnierzy w wojnie polsko – bolszewickiej orderem Virtuti Militari). Z wojska odszedł do cywila prawdopodobnie na początku 1921 roku. W latach międzywojennych był kilkakrotnie wybierany na sołtysa wsi Wygoda położonej w gminie Czernikowo.

 

Na początku września 1939 roku został zmobilizowany i brał udział w obronie Warszawy w odwodzie zabezpieczenia. O tym okresie służby dziadka jest mi bardzo mało wiadomo, wiem tylko z przekazów rodzinnych, że jego oddział został zdziesiątkowany przez niemieckie samoloty nurkujące. Sytuacja była na tyle zła, że padł rozkaz, aby sprzęt wojskowy i umundurowanie zakopać i rozjechać się do domów w nadziei, że będzie można podjąć później walkę z okupantem. Po powrocie do wsi w obawie o życie swojej rodziny po wkroczeniu wojsk niemieckich dziadek zakopał wszystkie odznaczenia i dokumenty wojskowe oraz akta sołectwa w pobliżu swojego domostwa. Do tej pory nie zostały one odnalezione. Nic mi nie wiadomo o działalności dziadka w czasie okupacji. Na terenach gminy Czernikowo ruch oporu był raczej skierowany na działalnością łącznikową oraz wywiadowczą (dane o ruchach wojsk niemieckich na linii Toruń – Warszawa).

 

Cały czas poszukuję wszelkich informacji o przebiegu służby wojskowej dziadka – w tym celu skierowałem zapytania do Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie oraz do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Postanowiłem spróbować odszukać ukryte przez dziadka dokumenty przy bardziej sprzyjających warunkach pogodowych.

 

Poniżej chciałbym przybliżyć ciekawą i mało znaną historię Artylerii Górskiej, jej uzbrojenia, szlak bojowy oraz kilka innych ciekawostek.

 

Zapraszam do lektury
"Polskie Termopile - Dytiatyny



29.12.2011 - Stalag XXA-USA - Timothy O'Grady

 

W dniu 18.12.2011 spotkaliśmy się na Forcie XI ze znanym pisarzem i dziennikarzem amerykańskim Timothy O'Grady.

 

Napisał on wiele intersujących powieści, które po przetłumaczeniu trafiły na polski rynek księgarski. Obecnie tworzy on artykuły na temat ciekawych miejsc w Toruniu dla magazynu Conde Nast Traveller (www.cntraveller.com). Bardzo zainteresował się naszym Muzeum i tym co robimy na niwie badań historycznych dla przyszłych generacji.

 

Zobacz pełny artykuł i wszystkie zdjęcia ze spotkania z Timothy O'Grady.

 



29.12.2011 - Pozdrowienia świąteczno-noworoczne dla ppor. Janty

 

Nasze Muzeum ponownie kontaktowało się z panią Walentyną Janta z Nowego Jorku, byłą sekretarką gen. W. Sikorskiego.

 

Z okazji świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku przekazaliśmy pani podporucznik serdeczne życzenia w imieniu własnym i od zaprzyjaźnionych z nami kombatanów z Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Pani Janta również bardzo serdecznie pozdrowiła wszystkich i życzyła nam wytrwałości w naszych dalszych działaniach...

 



27.12.2011 - Spotkanie przedwigilijne z Karą

 

Klasa 2 G z I LO w Toruniu zaprosiła na spotkanie przedwigilijne Kazimierę Fogiel-Gołębiowską. Już po raz drugi w ostatnim okresie młodzież z tej klasy rozmawiała z Karą (zdrobnienie od Kazimiery) na temat jej wojennych przeżyć w obozie koncentracyjnym w Inowrocławiu i filii obozu koncentracyjnego Buchenwald w Torgau nad Łabą. Kara została aresztowana we Włocławku przez Gestapo za udział w organizacji podziemnej Kujawski Związek Polityczno-Literacki i przez przeszło 4 lata więziona była przez Niemców. Między klasą a Karą powstała obustronna przyjaźń...

 


Aby dokument był widoczny kliknij TUTAJ i włącz powiększenie.

 

Zobacz cały artykuł z relacji ze spotkania młodzieży z I LO w Toruniu z Karą.

 



26.12.2011 - Życzenia świąteczne od Jonathana Willsa z Wysp Szetlandzkich

 

Dziś nadeszła do naszego Muzeum piękna kartka pocztowa z Wysp Szetlandzkich od doktora Jonathana Willsa, który w dniach 21-23.11.2011 gościł u nas (zobacz artykuł klikając tutaj). Oprócz życzeń otrzymaliśmy "prezent pod choinkę", który wykorzystamy podczas remontu kolejnych pomieszczeń muzealnych.

 

Dziękujemy jeszcze raz Jonathanowi i życzymy jemu, jego rodzinie i cioci, której mąż przebywał w czasie ostatniej wojny w Stalagu XXA, zdrowych i pogodnych Świąt oraz szczęśliwego Nowego Roku 2012...

 



23.12.2011 - Spotkanie przedwigilijne z kombatantami PSZ na Zachodzie

 

W dniu 23.12.2011 zorganizowaliśmy skromne, ale jakże ciepłe spotkanie z kombatantami Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Związkiem Inwalidów Wojennych. Z każdym prawie dniem odchodzą na wieczną wartę obrońcy naszych granic, o których zapominają jednak ci na górze, których wręcz obowiązkiem jest choćby zainteresowanie się, czy byli polscy żołnierze spod Monte Cassino, czy Falaise mają pieniądze na wykup leków, opłatę za prąd, czy zakup opału na zimę...

 

Zobacz artykuł ze zdjęciami i pełną relacją ze spotkania.

 



23.12.2011 - Kapral Bernard Liczkowski

 

W ramach poszukiwań historycznych odnaleźliśmy rodzinę kolejnego z żołnierzy słynnego 63 Toruńskiego Pułku Piechoty. Pan Józef Liczkowski udostępnił naszemu Muzeum zdjęcia rodzinne i dokumenty z czasu ostatnich dwóch wojen. Zapraszamy do przeczytania artykułu związanego z kapralem Bernardem Liczkowskim.

 

Zobacz artykuł związany ze słynnym żołnierzem 63 Toruńskiego Pułku Piechoty - Bernardem Liczkowskim.

 



22.12.2011 - Kazimierz Lissowski

 

Uczennica klasy 3a - Ewa Grzankowska - opracowała historię podporucznika Kazimierza Lissowskiego. Zapraszamy do przeczytania artykułu, w którym znajdują się opisane przez uczennicę losy Lissowskiego. Są tam również zdjęcia z udziałem podporucznika, jak też z jego niemiecką książeczką wojskową i pocztówkami.

 

Zobacz artykuł, w którym opisane są losy Kazimierza Lissowskiego.

 



20.12.2011 - Obchody Dnia Państwa Podziemnego w Toruniu 2011

Karol Klonowski, działacz naszej Fundacji oraz uczeń X LO w Toruniu, stworzył film z Obchodów Dnia Państwa Podziemnego w Toruniu 2011. Prezentujemy go poniżej i zapraszamy do oglądania!

 



20.12.2011 - Leokadia Gąsiorek

W murach naszego Muzeum gościła niedawno pani Leokadia Gąsiorek, która w wieku 11 lat została w 1940r. wywieziona przez NKWD wraz z rodziną na zesłanie pod krąg polarny w okolice Archangielska.

 

Panią Leokadię odnalazła uczennica Oliwia Jaszkim z klasy I d z I Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu wraz z jej dzielną mamą.

 

Pani Leokadia przez prawie dwie godziny opowiadała młodzieży o swych przeżyciach podczas zesłania. Te straszliwe wspomnienia opowiedziane przez osobę będącą ich bohaterem przybliżyły młodym ludziom martyrologię naszego narodu i niewątpliwie pomogły im w zrozumieniu przerabianych właśnie "Dziadów" Mickiewicza...

 

Więcej



20.12.2011 - PSZ na Zachodzie: 1. Samodzielna Brygada Spadochronowa

Ryszard Majchrzak z zaprzyjaźnionego Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznych NORDLAND z Bydgoszczy przekazał do naszego Muzeum fragmenty 3 spadochronów znalezione w Holandii w rejonach zrzutu polskiej 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej i amerykańskiej 101 Dywizji Powietrznodesantowej. Więcej...



12.12.2011 - Współpraca z OHP Toruń

Fundacja Muzeum Historyczno-Wojskowe realizując swe cele statutowe podjęła wspólne działania z 2 - 4 Środowiskowym Hufcem Pracy w Toruniu, a konkretnie z uczestnikami Internatu przy ul. Poznańskiej 11/13. Młodzież poznaje historię naszego kraju w bardzo praktyczny sposób. Organizowane są wyjścia do naszego Muzeum, spotkania z ciekawymi ludźmi oraz zajęcia praktyczne przy konserwacji eksponatów muzealnych. Ten wielokrotnie już przez nas wdrażany w życie sposób poznawania historii „na dotyk” sprawdza się w 100%. Na wiosnę planowane są kolejne przedsięwzięcia „w terenie”.

 

Uczestnicy internatu Łukasz Sajdak i Mateusz Stróżyński podczas szpachlowania znalezionego hełmu. W przyszłym roku hełm ten użyty zostanie w insceniazacji historycznej.

 

 



11.12.2011 - Znaleźliśmy żołnierza z Kazachstanu

Muzeum nasze przystąpiło do poszukiwań zaginionego w czasie II wojny światowej żołnierza z Kazachstanu. Jak zwykle z pomocą przyszła nam Zilia Tomaszewska. W błyskawicznym wręcz tempie odnalazła dokument napisany w języku rosyjskim na polskim blankiecie księgowym (!). Jest to załącznik do jakiś akt- NKWD (?). Pod numerem 422 znaleźliśmy poszukiwanego żołnierza AgibaewBalmuhana. Kto konkretnie, kiedy i w jakich okolicznościach sporządził ten dokument nie wiemy. Przy kilku nazwiskach są adnotacje: zabity i nawet daty: 7.08.1944.

 

 

Tłumaczenie pozycji 422:

- Numer porządkowy na liście: 422

-Imię, nazwisko: Agibaew Balmuhan

-Stopień wojskowy: szeregowy

-Funkcja: strzelec

-Przydział wojskowy przed dostaniem się do niewoli: 442 RGK/ pułk artylerii  haubic

-Data i miejsce urodzenia: 1908 rok, Obłast Karaganda, KarkaralinskijRajon, Auł (wioska) Hamhor 1918 (?), Kazachstan

-Przynależność do Rejonowej Komisji Wojskowej: Karakalinskij RWK, Obłast Karaganda

-Nazwisko i adres żony lub rodziny: matka AmambajewaHukien (?) wioska Hamhor, Karakalinskij Rajon.

 

Adnotacja odręczna przy jego nazwisku: net / nie ma (?) //u innych na liście jest napisane: zabity

 

Kliknij aby powiększyć

 

Szukaliśmy też danych o jednostce wojskowej, tj. 442 pułku artylerii haubic. Znaleźliśmy wspomnienia lekarza z tej jednostki, która prowadziła ciężkie boje w rejonie Leningradu (Wolchow). LINK

 

Znaleźliśmy też zdjęcia z tego odcinka frontu wykonane przez żołnierza niemieckiego. Są tam m.in. zdjęcia wziętych do niewoli żołnierzy sowieckich. LINK

 

Wszystkie te dane + adresy odpowiednich archiwów przekazane zostały w dniu 9.12.2011 poprzez panią Hannę Czajka z Niemiec do rodziny żołnierza w Kazachstanie.

 

 

List od Pani Hanny Czajka z Niemiec: 

 

Witam,

coś niesamowitego!  po tylu latach i z tak nikłymi informacjami, powiedzieć dziękuje to zbyt mało...


Właśnie skończyłam rozmawiać z koleżanką bratanicy tego żołnierza, była tak podekscytowana i wdzięczna... można sobie wyobrazić, co czuć będzie rodzina tego żołnierza. Wszystkie Pana e-maile przekażę dalej, koleżanka ma jednak wątpliwości, czy ten Instytut w Kazachstanie zechce odpowiedzieć na prośbę.Za pierwszym podejściem zignorowali list, który do nich wysłano.

 

Aż szkoda, że nie rozumiem rosyjskiego, bardzo chętnie przeczytałabym opowiadanie tego lekarza. Czytam dużo książek ze wspomnieniami wojennymi, poznałam też wiele  historii zwykłych niemieckich żołnierzy.

 

Dziękuję raz jeszcze

Hanna Czajka

 



11.12.2011 - Opinia z Estonii

W dziale "Opinie" można znaleźć wiadomość z Estonii. Oto ona:

 

„Olen väga üllatunud muuseum. Sul on palju lahedaid asju. WW2 on väga huvitav teema. Ma olen väga rahul ja üllatunud oma äri. Näete saidile väga suurt huvi ja patriotism. Jah Hold! Tervitused Eesti”

 

Luźne tłumaczenie:

 

"Jestem bardzo zaskoczony waszym muzeum. Macie wiele fajnych rzeczy. II wojna światowa to bardzo ciekawy temat. Wasze muzeum bardzo mi sie podoba. Można znaleźć w waszej witrynie wiele ciekawych informacji i dużą dawkę patriotyzmu. Tak trzymać! Pozdrowienia z Estonii"

 

Dziękujemy!!! / THANK YOU!!!

If you want cooperation - please e-mail us. We have information about Estonian WWII soldiers...

 



9.12.2011 - Dywizja Pancerna Maczka: plutonowy Józef Doroszewski

 


Więcej...



6.12.2011 - Jonathan Wills

Nasze Muzeum gościło w dniach 21-23 listopada 2011 doktora Jonathana Willsa z Wysp Szetlandzkich.

 

Była to dawno zapowiedziana wizyta. Jego wujek – szeregowy David James Slater, pochodzący z Scalloway, Shetland służył w Gordon Highlanders, 51st Highland Division. W ramach Korpusu Ekspedycyjnego stacjonował we Francji. Do niemieckiej niewoli został wzięty w czerwcu 1940 roku w St Valery-en-Caux. Stamtąd przewieziony został do Stalagu XXA w Toruniu, gdzie przebywał do 1945 roku. Wraz z nim byli w Toruniu 3 koledzy z Wysp Szetlandzkich. Więcej...



5.12.2011 - Klasa mundurowa VI LO Toruń im. Zesłańców Sybiru

Muzeum nasze rozpoczyna współpracę z klasą mundurową z VI Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu. Rozmowy trwają już od dawna, spotykaliśmy się na kilku wspólnych imprezach historycznych, teraz przyszedł czas na czyny :-)

 

Klasa mundurowa pod dowództwem nauczycieli Bartka Siedleckiego i Krzysztofa Okińczyca odwiedziła Muzeum 30 listopada 2011. Przyszli żołnierze Wojska Polskiego przynieśli "wkupne" podarki w postaci hełmu niemieckiego i dwóch butelek po nieznanym alkoholu :-) znalezione na terenie VI LO w Toruniu podczas robót ziemnych przy budowie sportowego "Orlika". Nauczyciel wychowania fizycznego - Pan Krzysztof Okińczyc podarował z tej okazji wojenny kanister US Army.

 

Z naszej strony zapoznaliśmy gości w pięknych mundurach ze zbiorami Muzeum i wyraziliśmy gotowość do jak najdalej idącej współpracy.

 



3.12.2011 - Nowe nabytki: Dzień Kolejarza - Toruń -26.IX.1937

Muzeum nasze wzbogaciło się o kolejny bardzo ciekawy eksponat. Jest nim szczegółowy INFORMATOR DLA ODDZIAŁÓW KPW, czyli plan obchodów Dnia Kolejarza w Toruniu w dniu 26.IX.1937 r. Ofiarodawcą jest dziadek naszego ucznia Pan Włodzimierz Skarbek, o którego zaangażowaniu w prace Muzeum pisaliśmy już przy okazji rozmowy z czołgistą 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka - kapralem Edmundem Semrau.

 

Organizatorem obchodów było w 1937 r. Kolejowe Przysposobienie Wojskowe-Zarząd Okręgu Pomorskiego. Plan zawiera informacje o miejscach zbiórek, poszczególnych imprezach, mszy św., punktach żywienia itp. Wszystkie te punkty zostały odpowiednio zaznaczone na planie Torunia w skali 1:10 000. Jest to kolejny dokument dotyczący Kolejowego Przysposobienia Wojskowego w Toruniu.

 

Zapraszamy do działu: Nowe nabytki



2.12.2011 - Współpraca z Muzeum Wojska Polskiego

Efektem naszej nowo nawiązanej współpracy naukowo-historycznej z Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, a konkretnie jego oddziałem-Muzeum Katyńskie jest wspólne poszerzenie posiadanych informacji o posterunkowym Policji Państwowej Edwardzie Olbrychowskim, który został rozstrzelany przez NKWD 9 kwietnia 1940 jako jeden z pierwszych policjantów, bo z numerem NKWD 020/2 i pochowany w lesie w Miednoje.

 

Publikujemy Państwu materiały przesłane do nas z Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Z naszej strony przesłaliśmy do Warszawy skany zdjęć Edwarda Olbrychowskiego z kolegami z posterunku. Wszyscy oni zginęli z rąk NKWD.

 

Zapraszamy do działu: Historie rodzinne -> Edward Olbrychowski (zdjęcia na dole strony)



30.11.2011 - Pozdrowienia z Nowego Jorku

Nasze Muzeum utrzymuje stały kontakt z Panią Walentyną Janta, która podczas wojny pracowała w sekretariacie Generała Władysława Sikorskiego w Londynie. Obecnie Pani Walentyna mieszka w Nowym Jorku i żywo interesuje się działalnością naszej fundacji oraz wszystkimi bieżącymi sprawami Polski. Zgodnie z Jej życzeniem przekazujemy wszystkim Kombatantom Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz weteranom Armii Krajowej moc serdecznych życzeń, a w szczególności zdrowia, pogody ducha i konsekwencji w dążeniu do celu.

 

„…łączę się z Wami całym sercem i niezwykle się cieszę, że hasło BÓG – HONOR – OJCZYZNA, które było tak bliskie mojemu szefowi, Generałowi Sikorskiemu jest ważnym i aktualnym jeszcze dziś dla Was w Polsce, w ojczyźnie, o którą kiedyś wspólnie walczyliśmy. Serdecznie pozdrawiam i życzę sukcesów. Jestem z Wami!...”

 

 

Walentyna Janta – w czasie II wojny światowej pracowała w Ambasadzie Polskiej w Londynie w sekretariacie premiera generała Władysława Sikorskiego. Była jego osobistą sekretarką i zaufanym pracownikiem kancelarii. Po wojnie wyjechała do USA , gdzie mieszka do dziś (w Nowym Jorku).

 



30.11.2011 - St. sierżant Bolesław Dybowski

Muzeum nasze przystąpiło niezwłocznie do poszukiwań losów st. sierżanta Bolesława Dybowskiego. Panią Małgorzatę Dybowską-Adamkiewicz skierowaliśmy do Centralnego Archiwum Wojskowego, jednak jest ono nieczynne do odwołania.

 

Już po kilu dniach udało nam się trafić na ślad st. sierżanta Dybowskiego...w posiadanych przez nas materiałach na temat Polskiej Armii Powstania – dużej organizacji podziemnej działającej na terenie byłego VIII Okręgu Korpusu.

 

Sztab PAP mieścił się w Toruniu i tu było największe zgrupowanie tej organizacji. Kadrę stanowili w większości byli podoficerowie zawodowi Wojska Polskiego. Celem PAP było m.in. przygotowanie powstania, zdobycie przy pomocy potężnego desantu spadochronowego wojsk polskich z I i II Korpusu PSZ na Zachodzie niemieckich punktów oporu i utworzenie demokratycznego rządu polskiego. Ta podziemna organizacja, chyba jako jedyna w okupowanej Polsce wystawiała swym żołnierzom-powstańcom zaświadczenia o przynależności do niej. Działanie na terenie Pomorza różniło się bardzo od konspiracji na terenie Generalnej Guberni. Toruń, Bydgoszcz, Gdynia, Gdańsk i okolice były pod ścisłą kontrolą Gestapo. Wpływ na to miała nie tylko przynależność tych ziem do Rzeszy Niemieckiej, ale i struktura społeczeństwa, którego większość przyjęła tzw. II lub III grupę Niemieckiej Listy Narodowościowej. Jedną z konsekwencji tego był pobór mężczyzn do armii niemieckiej. Polskiej Armii Powstania przyszło zatem funkcjonować i walczyć w tych realiach. Dla członków PAP, którzy brani byli do Wehrmachtu wystawiano również zaświadczenia o przynależności do PAP, na wypadek dezercji lub trafienia do alianckiej niewoli...

 

Gestapo rozpracowało tę organizację niemal całkowicie, aresztowano i zamordowano wielu jej działaczy, ale o tym szerzej napiszemy w nowym naszym podrozdziale: Polska Armia Powstania.

 

A wracając do st. sierżanta Bolesława Dybowskiego i jego konspiracyjnych losów, to należał on do III Batalionu Polskiej Armii Powstania" obejmującego Chełmińskie Przedmieście. Jego dowódcą był podoficer Straży Granicznej Stefan Letkiewicz ps. "Lech". Gdyby nie pobór do Wehrmachtu w 1943 roku, to na wypadek powstania st. sierż. Dybowski zostałby zapewne mianowany do stopnia podporucznika i dowodził w czasie walk kompanią. Domniemywać należy, że fakt powołania go do Wehrmachtu uratował mu życie, gdyż pod koniec 1943 roku nastąpiła duża fala aresztowań członków PAP w Toruniu. Miał on przy tym podwójne szczęście – gdyż na wniosek Gestapo zatrzymywano również konspiratorów PAP wciągniętych do armii niemieckiej. Ich los był jeszcze bardziej okrutny, bo ich karaniem zajmowały się Specjalne Sądy Wojskowe.


ZAPRASZAMY DO LEKTURY LOSÓW ST. SIERŻANTA BOLESŁAWA DYBOWSKIEGO SPORZĄDZONYCH PRZEZ JEGO WNUCZKĘ !



29.11.2011 - 11 Listopada w Szkole Podstawowej w Przysieku

W dniu 10 listopada 2011 Muzeum nasze zainspirowało w Szkole Podstawowej w Przysieku k. Torunia obchody Święta Niepodległości. Oprócz okolicznościowej wystawy muzealnych eksponatów zaprezentowaliśmy dzieciom przedwojenne wiersze z czasopisma Płomyk z 1938 roku związane tematycznie ze świętem narodowym. Uczniowie klasy VI wyrecytowali je w pomysłowy sposób dla młodszych koleżanek i kolegów. Przy akompaniamencie gitary klasa i nauczyciele odśpiewali stare pieśni legionowe. Na zakończenie uczniowie mieli możliwość zrobienia sobie pamiątkowych zdjęć w wojskowym oporządzeniu na tle flagi narodowej i popiersia Marszałka...


 

Więcej...



27.11.2011 - Piszą o Nas

Ogólnopolski magazyn miłośników historii i tajemnic "Inne Oblicza Historii" zamieścił w swoim najnowszym wydaniu artykuł na temat działalności naszego Muzeum oraz kilka ciekawych zdjęć z wrześniowej rekonstrukcji na Rynku Nowomiejskim w Toruniu.

 

Zapraszamy do lektury:



Jeżeli tekst jest nieczytelny proszę kliknąć TUTAJ i włączyć powiększenie.

 



20.11.2011 - Jeniec wojenny Kuźma Gawrilenko

Dzięki pomocy pani Zilii Tomaszewskiej z Grudziądza i naszej partnerskiej organizacji rosyjskiej POISKPEOPLE.RU natrafiliśmy na losy kolejnego żołnierza sowieckiego - jeńca obozu Stalag XXC (312) w Toruniu. Zmarł on na czerwonkę i jest pochowany na cmentarzu na Glinkach. Jego wnuk chce przyjechać do Torunia na grób dziadka…

 

Zobacz artykuł gdzie zawarte są informacje nt. jeńca wojennego oraz listy od jego wnuka.

 



19.11.2011 - Stefan Dorożalski

 

Dziś prezentujemy fragmenty pasjonującego życiorysu jednego z mieszkańców Podgórza/Torunia Stefana Dorożalskiego. Losy szeregowego Dorożalskiego są dowodem na to, że historia przedstawiona w amerykańskim superfilmie wojennym "Szeregowiec Ryan" miała już miejsce wiele lat wcześniej, a mianowicie na frontach I wojny światowej. Bohaterami tej historii byli bracia Dorożalscy.

 

Zobacz artykuł związany ze Stefanem Dorożalskim.

 



14.11.2011 - Wanienka oraz ława żołnierska z podobozu francuskiego Stalagu XXA Thorn

 

Pan Leon Wosik przekazał do Muzeum dwa ciekawe eksponaty z podobozu XXA, w którym przebywali francuscy jeńcy wojenni. Jest to oryginalna ława do siedzenia ze stołówki obozowej oraz wanienka z umywalni żołnierskiej, w której jeńcy francuscy prali mundury lub myli się.

 

Pan Leon przedmioty te wyniósł w 1945 r. z opuszczonego przez jeńców francuskich obozu.

 

Zobacz artykuł z eksponatami przekazanymi do Muzeum przez pana Leona Wosika.

 



13.11.2011 - Zwiad historyczny - Francuski podobóz jeńców wojennych Stalag XXA Thorn

 

12.11.2011 udaliśmy się z Leonem Wosikiem na poszukiwania pozostałości po podobozie francuskich jeńców wojennych na Podgórzu. Pan Leon przebywał w czasie wojny i po jej zakończeniu prawie codziennie w pobliżu "francuskiego obozu". Był to kolejny po Stalagu XXC plac zabaw "urwisów" z Podgórza. Przy pomocy pana Leona udało nam się sporządzić szkic tego obozu.

 

Zobacz więcej zdjęć i informacji w artykule związanym z poszukiwaniami.

 



13.11.2011 - Polska Armia Powstania i pomoc jeńcom wojennym

Podczas naszych poszukiwań świadków funkcjonowania Stalagu XXA natrafiliśmy już na 3 osoby z Torunia, które należały do tajnej organizacji podziemnej Polska Armia Powstania. Wykonując swoje zadania pomagały one m.in. brytyjskim i francuskim jeńcom wojennym (ich losy przedstawimy wkrótce na stronie naszego Muzeum).

 

Rozpoczynając ten nowy podrozdział przedstawiamy pokrótce tę tajemniczą i kontrowersyjną organizację podziemną z Torunia oraz jej wkład w pomoc jeńcom wojennym ze Stalagu XXA Thorn...

 

Zobacz artykuł, w którym znajdują się informacje nt. Polskiej Armii Powstania.

 



12.11.2011 - Obchody Narodowego Święta Niepodległości 2011

 

11 listopada 2011 r. delegacja Muzeum z dwoma sztandarami: Stowarzyszenia Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Związku Inwalidów Wojennych wzięła udział w drugim dniu miejskich obchodów Narodowego Święta Niepodległości. Po uroczystej mszy Św. w kościele garnizonowym w Toruniu wszyscy uczestnicy przemaszerowali ze sztandarami ulicą Szeroką pod pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego na pl. Rapackiego.

 

Zobacz artykuł, w którym znajduje się więcej zdjęć związanych z obchodami Narodowego Święta Niepodległości.

 



11.11.2011 - Związek Inwalidów Wojennych RP

 

W dniu 10 listopada 2011 r. w ramach obchodów 93 rocznicy odzyskania niepodległości odsłonięto na Osiedlu Młodych w Toruniu obelisk i tablicę poświęconą inwalidom wojennym.

 

Uroczystość przygotowana i prowadzona przez Fundację Muzeum Historyczno-Wojskowe rozpoczęła się odegraniem przez trębacza sygnału Wojska Polskiego. Prezes Fundacji Piotr Olecki przywitał przybyłych gości, a w szczególności Prezydenta Miasta Torunia Michała Zaleskiego, Sekretarza Województwa Kujawsko- Pomorskiego Marka Smoczyka, księdza porucznika Michała Zielińskiego, Przewodniczącego Rady Miasta Torunia Mariana Frąckiewicza, Prezesa Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej Jerzego Żółkiewicza, uczniów z I Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu, z klasy mundurowej VI Liceum Ogólnokształcącego oraz z Gimnazjum nr 21 w Toruniu.

 

Zobacz relację z obchodów 93 rocznicy odzyskania niepodległości w telewizji Torun.tv

 

Stworzyliśmy oddzielny podrozdział w działalności Fundacji MHW związany ze Związkiem Inwalidów Wojennych RP. Dodaliśmy informacje nt. uroczystość z dnia 10 listopada 2011 roku. Wkrótce pojawią się też zdjęcia z tej uroczystości.

 

Zobacz artykuł poświęcony Sztandarowi Związku Inwalidów Wojennych

 



10.11.2011 - 1 Dywizja Pancerna gen. Maczka oraz Edmund Semrau

 

3 listopada 2011 Muzeum nasze miało zaszczyt gościć jednego z ostatnich żołnierzy legendarnego generała Maczka – pana Edmunda Semrau z Torunia. Dotarliśmy do niego poprzez ucznia naszej szkoły i jego dzielnego dziadka – pana Skarbka, któremu poświęcimy oddzielny artykuł.

 

W związku z tym otwieramy kolejny podrozdział naszej strony internetowej Muzeum pt. 1 Dywizja Pancerna gen. Maczka.

 

Zobacz artykuł związany z żołnierzem 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka - panem Edmundem Semrau.

 



10.11.2011 - Bolesław Zagrabski

 

Do Muzeum naszego zgłosił się Przemysław Werner z prośbą o pomoc w ustaleniu losów jego wujka – Bolesława Zagrabskiego - żołnierza 63 Toruńskiego Pułku Piechoty. Od września 1939 r. wszelki ślad po nim zaginął. Prezentujemy treść listu z bliższymi danymi oraz zdjęcie szeregowego Zagrabskiego. Będziemy wdzięczni za wszelkie informacje i wskazówki co do dalszych poszukiwań zaginionego żołnierza Września.

 

Zobacz artykuł o szeregowym Zagrabskim, w którym znajduje się list od pana Przemysława Wernera.

 



10.11.2011 - Doktor Hinz

 

Dzięki uprzejmości pani Hortensji Weber możemy dziś opublikować wojenne zdjęcie dzielnego doktora z Podgórza pana Bernarda Hinza. Już tylko z wypowiedzi dwóch osób dowiedzieliśmy się ile dobrego uczynił ten człowiek dla swych bliźnich w czasie wojny. Pomógł wydostać matkę Bernadety Lamparskiej z więzienia niemieckiego, uratował życie ojca Hortensji Weber po powrocie z Syberii... Podejrzewamy, że nie da się spisać zasług doktora Hinza... Szukając dalej natrafiliśmy na kolejne informacje o nim samym, był bardzo bardzo ciekawą postacią.

 

Zobacz artykuł związany z panią Hortensją Weber, w którym zawarte są informacje o doktorze Hinz.

 



5.11.2011 - Czesław Zieliński

 

Publikujemy fragmenty nagranego wywiadu z panem Czesławem Zielińskim, który jako uczeń do zawodu pracował przy produkcji podwozi do samolotów Focke-Wulf na terenie hali balonowej w Toruniu. Jego opowieść ukazuje nam szczegóły życia typowej rodziny robotniczej w czasie wojny, poszerza również nasze informacje o toruńskich firmach i jeńcach wojennych ze Stalagu XXA/XXC.

 

Całość nagrania załączymy wkrótce.

 

Zobacz losy Czesława Zielińskiego i jego rodziny.

 



30.10.2011 - Zdobywamy Twierdzę Toruń

 

Lokalna Organizacja Turystyczna zorganizowała wycieczkę proponującą zdobycie Twierdzy Toruń. Grupa ludzi zorganizowana przez Pawła Bukowskiego w planie swej wycieczki miała również zwiedzanie naszego muzeum. Z wielką chęcią przyjęliśmy podróżników chcących poznać wiele tajemnic. Licznie przybyłym miłośnikom historii z województwa kujawsko-pomorskiego pokazaliśmy naszą wystawę oraz przybliżyliśmy historię twierdzy Toruń w okresie II wojny światowej. Poniżej przedstawiamy zdjęcia z odwiedzin w naszym muzeum.

 

Zobacz wszystkie zdjęcia z odwiedzin grupy pana Pawła Bukowskiego w naszym muzeum.

 



30.10.2011 - Kolejne znalezisko dot. historii rodziny Waldemara Szwieca

W dniu 10 listopada 2011 r. w przeddzień Święta Odzyskania przez Polskę Niepodległości zapraszamy wszystkich na godz. 13.30 do Torunia na były cmentarzyk ewangelicki przy ul. Gałczyńskiego. Nastąpi tam uroczyste odsłonięcie kamienia ku czci Inwalidów Wojennych RP. Udział wezmą władze miasta, kombatanci oraz młodzież szkolna. Podczas tej uroczystości nastąpi przekazanie sztandaru Związku Inwalidów Wojennych naszej Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowe.

 

Z tej też okazji publikujemy odnaleziony wśród materiałów archiwalnych przekazanych nam przez Związek Inwalidów Wojennych w Toruniu dokument chrztu sztandaru ZIW z 17.08.1924 r. Jednym z ojców chrzestnych był ojciec Waldemara Szwieca - pan Józef Szwiec, który w okresie międzywojennym był bardzo zaangażowany w działalność patriotyczną na terenie Torunia.

 

Zobacz artykuł, w którym przedstawiony jest dokument chrztu Waldemara Szwieca.

 



30.10.2011 - Laureaci naszego konkursu

 

27 października b.r. spotkaliśmy się z laureatami konkursu literackiego Mali polscy bohaterowie, czyli co robił Twój sąsiad w czasie wojny. Wyróżnieni uczniowie przybyli do nas wraz ze swoimi nauczycielami, byli też rodzice jednej z uczennic. Autorom wyróżnionych prac wręczyliśmy nagrody oraz dyplomy uznania. Pamiątkowe dyplomy otrzymali też nauczyciele, którzy opiekują się na co dzień nagrodzonymi uczniami. Spotkanie przebiegało w miłej, przyjacielskiej atmosferze. Dyrektor „Jedynki”, Elżbieta Glura zaprosiła wszystkich uczestników konkursu do swojego gabinetu na smaczną kawę i ciasto, później przenieśliśmy się w podziemia muzeum, gdzie pasjonatom wojennej historii pokazaliśmy nasze zbiory. Cały czas towarzyszyła nam nasza fotoreporterka, Samanta Szypielewicz, która utrwaliła przebieg spotkania na zdjęciach.

 

Raz jeszcze chcemy w tym miejscu podziękować sponsorom, którzy ufundowali nagrody: SJO Language Centre (roczny kurs angielskiego) - Dyrektor tej szkoły językowej, Pani Beata Filar osobiście zaprosiła zwyciężczynię konkursu na zafundowany przez firmę kurs; klubowi Belle Fitness Line (wejściówki do klubu, SPA) oraz Radzie Rodziców I LO, która zakupiła bilety do kina.

 

Wyróżnione prace zostały opublikowane na naszej stronie internetowej, a ich autorzy, mamy taką cichą nadzieję, zostaną naszymi współpracownikami. Gratulujemy raz jeszcze wszystkim uczniom i ich nauczycielom i zapraszamy do dalszych wspólnych działań.

 

Na koniec pełna lista laureatów konkursu oraz ich mentorów:
Monika Kawecka - opiekun pani Małgorzta Jaskólska, Gimnazjum nr 31 w Toruniu,
Anna Ordońska - opiekun pani Dorota Romańska, Gimnazjum nr 1 w Lubiczu,
Klaudia Mełnicka - opiekun pani Marta Błaszkiewicz, Gimnazjum nr 8 w Toruniu,
Witold Stolarski - opiekun pani Katarzyna Rohn-Kiełpińska, II LO w Toruniu.

 

Zobacz zdjęcia z uroczystości wręczenia nagród oraz zwycięskie prace.

 



27.10.2011 - Arkusz ewidencyjny Waldemara Szwieca

Muzeum nasze stale pogłębia wiedzę na temat losów absolwenta naszej szkoły i cichociemnego Waldemara Szwieca. Tym razem badania prowadziliśmy w Londynie, gdzie w Studium Polski Podziemnej odnaleźliśmy arkusz ewidencyjny z VI Oddziału Sztabu Naczelnego Wodza dot. podporucznika Waldemara Szwieca. Potwierdza on wiele zebranych przez nas informacji. Dokument ten ma dla naszego Muzeum niezmierną wartość, gdyż opatrzony jest własnoręcznym podpisem Szwieca prawdziwym nazwiskiem oraz pseudonimem "Robot".

 

Zobacz artykuł związany z arkuszem ewidencyjnym z VI Sztabu Naczelnego Wodza Waldemara Szwieca.

 



27.10.2011 - Zmiany w dziale Autorzy

Mam ogromną przyjemność zakomunikować, iż dotychczasową funkcję administratora treści przejmuje Karol Klonowski - zastępując Mariusza Wiśniewskiego. Jest on uczniem XLO w Toruniu i należycie wypełnia swoje obowiązki. Bardzo dziękuję za poświęcony czas na rozbudowę strony MHW!

 

 

 

Ponadto do działu Fotograficznego dołącza Samanta Szypielewicz. Razem z Asią Jeziorowską pełnią obowiązki fotoreporterów z głównych wydarzeń patriotycznych, inscenizacji historycznych itp.

 

 

 

Dziękujemy za współpracę Małgosi Makowskiej, Zbyszkowi Makowskiemu, Szymonowi Patykowi oraz Michałowi Węgrzyńskiemu w latach 2008-2011. Bez Was nasza strona byłaby dużo uboższa w materiały foto-video!

 

   

Mariusz Wiśniewski



24.10.2011 - Jerzy Widejko ps. "Jureczek"

 

13 października 2011 r. działacze naszej Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowe: Agnieszka i Grzegorz Mazurkiewicz spotkali się w Krynicy-Zdrój z najmłodszym partyzantem Wileńskiej Armii Krajowej – panem Jerzy Widejko. Umieściliśmy artykuł związany z Panem Jerzym prezentujący krótko historię "Jureczka" oraz kilka zdjęć z nim związanych. Zapraszamy do przeczytania!

 

Zobacz artykuł związany z Jerzym Widejko ps. "Jureczek".

 



18.10.2011 - Wyniki konkursu literackiego

Ogłaszamy wyniki konkursu literackiego!

 

 

Jury konkursu literackiego Mali polscy bohaterowie, czyli co robił Twój sąsiad w czasie wojny obradujące w składzie: Przemysław Rolirad, Piotr Olecki i Ryszard Wandzel postanowiło wyróżnić 4 prace z 32 nadesłanych przez uczestników.

 

I miejsce ( w grupie dla gimnazjalistów)
Monika Kawecka z Gimnazjum nr 31 w Toruniu
nagroda: semestralny kurs języka angielskiego sponsorowany przez SJO Language Centre

II miejsce (w grupie dla gimnazjalistów)
Anna Ordońska z Gimnazjum nr 1 w Lubiczu
nagroda: wejściówka do klubu fitness i spa na weekend dla 2 osób sponsorowana przez Bella Line Wellness Centrum

I miejsce (w grupie dla licealistów)
Wiktor Stolarski z II LO w Toruniu
nagroda: wejściówka do klubu fitness i spa na weekend dla 2 osób sponsorowana przez Bella Line Wellness Centrum

Wyróżnienie
Klaudia Mełnicka
nagroda: zaproszenie do kina dla 2 osób

 

 

Serdecznie gratulujemy i dziękujemy za udział w naszym konkursie. Informujemy również, iż wyróżnione prace zostaną opublikowane na naszej stronie internetowej. O odbiorze nagród wyróżnione osoby zostaną osobno powiadomione.

 

przewodniczący jury
Przemysław Rolirad

 



16.10.2011 - Bernadeta Lamparska i Irena Wosik

 

Spotkaliśmy się ponownie z panią Bernadetą Lamparską i panią Ireną Wosik. Pani Bernadeta poprawiła kilka błędów, które znajdowały się w poprzednim artykule. Artykuł zaktualizowaliśmy i poprawiliśmy małe, choć znaczące błędy. :-)

 

Pani Irena Wosik podarowała naszemu Muzeum małe porcelanowe puzderko, które nieznany jeniec brytyjski z podobozu Fortu XI A rzucił jej w prezencie przez ogrodzenie z drutu kolczastego...

 

Zobacz zaktualizowany artykuł o pani Bernadecie Lamparskiej i Irenie Wosik.

 



15.10.2011 - Hortensja Weber

W dniu 15.10.2011 przeprowadziliśmy wywiad z panią Hortensją Weber z Podgórza (patrz news z 13.09.2011) w związku z niedawną rozmową na temat Stalagu XX A/XX C z Ireną Wosik i Bernadetą Lamparską (patrz news z 7.10.2011).

 

Bernadeta Lamparska wspominała o dzielnym lekarzu z Podgórza - panu Bernardzie Hinzu, który pomógł w czasie wojny wydostać jej matkę z niemieckiego więzienia. Okazało się dziś, że w domu przy ul. Paderewskiego (w czasie wojny Beethoven Strasse), w którym mieszka Pani Hortensja, zamieszkiwał na parterze ów doktor Hinz.

 

Zobacz artykuł związany z panią Hortensją Weber.

 



15.10.2011 - Regulamin AK

Zbiory naszego Muzeum powiększyły się o oryginalny "REGULAMIN WALKI" Armii Krajowej. Należał on do żołnierza Polski Podziemnej o pseudonimie "Drucik". Niestety nie udało nam się ustalić na razie nic więcej na temat historii tego dokumentu. Regulamin ten został napisany na maszynie na 25 stronach w formacie A5.

 

Zobacz artykuł o znalezionym Regulaminie Armii Krajowej.

 



14.10.2011 - Dokumenty dotyczące Aleksandra Mularta

W ramach dalszych badań rodzinnych dot. majora Aleksandra Mularta z 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka dotarliśmy do dokumentów przechowywanych w Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie. Dzięki nim udało się odtworzyć dotychczas nieusystematyzowane losy wojenne majora Mularta. Dokumenty te potwierdzają niektóre nasze dotychczasowe ustalenia i przypuszczenia, a co najważniejsze podają wiarygodne przedziały czasowe pobytów majora Mularta na Węgrzech i we Francji. Zapraszamy do lektury!

 

Zobacz dokumenty dotyczące Aleksandra Mularta.

 



14.10.2011 - 1. Samodzielna Brygada Spadochronowa

Kilka przyczyn skłoniło Muzeum Historyczno-Wojskowe do stworzenia działu na naszej stronie internetowej „1.Samodzielna Brygada Spadochronowa”:

- oddanie należytego hołdu dzielnym polskim spadochroniarzom, którym nie dane było, wbrew założeniom, lądować w kraju całą brygadą, by nieść pomoc Polsce i walczącej w 1944r. Warszawie,


- przejęcie sztandaru od Stowarzyszenia Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, na którym widnieje m.in. napis Arnhem i znak spadochronowy,


- chęć spisania, a co za tym idzie zachowania w pamięci dla przyszłych generacji losów spadochroniarzy 1SBS pochodzących z regionu obecnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego,


- nasze oburzenie spowodowane tym, że pomimo tego, iż od zakończenia wojny minęło 66 lat to polska 1. Samodzielna Dywizja Spadochronowa czeka na rehabilitację ze strony brytyjskiej. W lutym 2011 r., szef MSZ Radosław Sikorski i ówczesny szef MON Bogdan Klich, wystąpili do swych brytyjskich odpowiedników w sprawie "możliwości symbolicznego zadośćuczynienia i uznania zasług przez stronę brytyjską gen. Sosabowskiego i żołnierzy 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej w operacji "Market Garden"". Do dziś nie ma decyzji w tej sprawie.


- chęć zorganizowania w 2012 r. w Toruniu lub województwie inscenizacji historycznej o zasięgu ogólnopolskim nawiązującej do epizodu lądowania 1 SBS pod Arnhem. Miałby to być wkład naszego Muzeum w uczczenie osoby gen. Sosabowskiego i jego spadochroniarzy za to co uczynili dla Polski.

 

Zobacz artykuł o 1. Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej.

 



12.10.2011 - "Kopeć", "Długi", "Orsza", "Wesoły"

Rozwijając dalej nasz nowy dział poświęcony żołnierzom KEDYWU KG AK prezentujemy dziś kilku kolejnych żołnierzy „PARASOLA”. Artykuł dotyczy żołnierzy o pseudonimach: "Kopeć", "Długi", "Orsza", "Wesoły". W artykule dodaliśmy kilka zdjęć prezentujących żołnierzy oraz pozostawione przez nich pamiątki. Zachęcamy do przeczytania!

 

Zobacz artykuł o żołnierzach Kedywu AK o pseudonimach: "Kopeć", "Długi", "Orsza", "Wesoły".

 



9.10.2011 - Zdjęcia eksponatów z 2004 roku

Odnaleźliśmy ostatnio kilka ciekawych zdjęć z 2004 roku, kiedy to zorganizowaliśmy drugą naszą wystawę w auli I Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu. Towarzyszyła ona obchodom Dnia Polskiego Państwa Podziemnego. Te skromne zbiory utrwalone na tych kilku fotografiach, to wszystko co wtedy posiadaliśmy, a połowa z eksponatów była wypożyczona :-)

 

Wszystkich zaciekawionych zbiorami z 2004 roku zachęcamy do przeczytania krótkiego artykułu nt. Fundacji MHW.

 

Zobacz zdjęcia w artykule prezentującym informacje nt. Fundacji MHW.

 



9.10.2011 - Ulotki niemieckie skierowane do Polaków

Muzeum nasze wzbogaciło się o dwie ulotki niemieckie skierowane do Polaków. Wydane zostały w 1944 r.

 

Pierwsza z nich zatytułowana „Czy istnieją cuda?” wydana została zapewne w lipcu 1944 r., gdy wojska sowieckie w ramach Operacji Bagration wkroczyły na terytorium Rzeczypospolitej sprzed września 1939r. Treść ulotki nawiązuje do Cudu nad Wisłą z 1920 roku. Niemcy strasząc nadciągającym bolszewizmem oczekują od Polaków konkretnego działania, które zakończyć się powinno nowym Cudem nad Wisłą w 1944 r.

 

Druga niemiecka ulotka jest w swej treści i podłożu historycznym jeszcze bardziej ciekawa. Szkaluje ona działania Armii Krajowej i samo Powstanie Warszawskie. Jednak podstawowym przyczynkiem do jej wydania przez Niemców jest obawa przed wybuchem kolejnego Powstania, tym razem w Krakowie w 1944 r.

 

Zobacz obie ulotki niemieckie w oddzielnym artykule poświęconym nowym nabytkom.

 



9.10.2011 - Materiały dotyczące Stalagu XXC

Zaktualizowaliśmy materiały znalezione na strychu dotyczące Stalagu XXC. Materiały są częściowo zadarte, jednak można z nich odczytać pewne informacje. Zachęcamy również do obejrzenia zdjęć, które prezentują stan terenu obozu. Zapraszamy do przeczytania krótkiego, ale wartościowego artykułu.

 

Zobacz artykuł związany z materiałami znalezionymi na strychu, dotyczącymi Stalagu XXC.

 



8.10.2011 - Galeria zdjęć obchodów Dnia Państwa Podziemnego

Dodaliśmy zdjęcia związane z obchodami Dnia Polskiego Państwa Podziemnego. Śmiało można stwierdzić, że inscenizacja była przeprowadzona na najwyższym poziomie. Niektórzy ludzie oglądający inscenizacje przypomnieli sobie zdarzenia, których byli świadkami bądź w których sami brali udział. Ci młodsi widzowie mieli szansę zobaczyć to, jak kiedyś wyglądała sytuacja w naszym kraju. Dziękujemy wszystkim, którzy mogli brać udział w obchodach Dnia Państwa Podziemnego. Wszystkich zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć. (Wkrótce dodamy więcej zdjęć z tychże obchodów)

 

Przejdź do galerii zdjęć z obchodów Dnia Polskiego Państwa Podziemnego.

 



7.10.2011 - Pani Irena Wosik i Bernadeta Lamparska

Szukając intensywnie kolejnych żyjących jeszcze świadków funkcjonowania niemieckiego Stalagu XXA/XXC w Toruniu udało nam się dotrzeć do dwóch mieszkanek Podgórza: Pani Ireny Miszałkowskiej z domu Wosik i Bernadety Lamparskiej. Pani Irena, rocznik 1932, jest siostrą Leona Wosika, który od wielu lat współpracuje z Muzeum i jego wspomnienia o obozie można znaleźć na naszej stronie internetowej. Pani Bernadeta, rocznik 1934 jest jej koleżanką od czasu wojny, kiedy to wspólnie uczęszczały do niemieckiej szkoły podstawowej przy ul. Poznańskiej (obecnie mieści się tam Komisariat Policji). Ich rodzice byli kolejarzami.

 


Na pierwszym zdjęciu: pani Bernadeta Lamparska (z lewej) oraz pani Irena Wosik (z prawej)

 

 

Zobacz informacje o pani Bernadecie Lamparskiej i pani Irenie Wosik.



1.10.2011 - Kedyw AK

Otwieramy nowy dział na stronie naszego Muzeum Kedyw AK. Będziemy tu umieszczać ciekawe losy członków podziemia-Kierownictwa Dywersji Armii Krajowej.

 

Z racji tego, że już w dwóch naszych inscenizacjach historycznych staraliśmy się odtworzyć słynny Zamach na Kutscherę chcemy nasz nowy dział rozpocząć od przedstawienia losów szefa wywiadu Kedywu Aleksandra Kunickiego ps. "Rayski".

 

Zobacz informacje o Aleksandrze Kunickim pseudonim "Rayski".

 



29.9.2011 - Obchody Dnia Polskiego Państwa Podziemnego w mediach

Dodaliśmy kilka odnośników do galerii zdjęć, audycji radiowych oraz do materiałów przygotowanych przez telewizje związanych z obchodami Dnia Polskiego Państwa Podziemnego. Poniżej znajduje się artykuł, w którym zawarte są odnośniki kierujące do danej galerii/filmu. Zapraszamy do obejrzenia! :)

 

Wkrótce pojawi się obszerny artykuł związany z obchodami oraz galeria zdjęć nadesłanych od wielu osób.

 

Zobacz relacje z obchodów Dnia Polskiego Państwa Podziemnego w Toruniu w oddzielnym artykule na naszej stronie.

 



28.9.2011 - Piszą o nas

W gazetach pojawiły się artykuły związane z obchodami Dnia Państwa Podziemnego. Zachęcamy do przeczytania! :-)

 

 

Zobacz nowe i starsze artykuły, w których mowa o Fundacji MHW.

 



26.9.2011 - Ostatnie przygotowania

Trwają ostatnie przygotowania do organizowanej przez nasze Muzeum inscenizacji historycznej w ramach obchodów Dnia Polskiego Państwa Podziemnego. Około 20 statystów- uczniów z I Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu zdobywało na własną rękę stroje, jakie noszono w czasie wojny. Przejrzane zostały skrupulatnie babcine szafy oraz Lumpexy :-)

 

 

Wspólnie oglądaliśmy w szkole dokumentalne filmy, by zwrócić uwagę młodzieży na sposób ubierania się, no i tamtejsze fryzury... Z dwóch przeznaczonych pierwotnie do spalenia szlabanów, które otrzymaliśmy od firmy TAXLAS nasi technicy wykonali jeden porządny szlaban graniczny. Po okolicznych skupach złomu szukaliśmy bezskutecznie drutu kolczastego do zasiek. Z pomocą przyszedł Hubert Kondraciuk z Torunia ofiarowując nam cały zwój. Bezinteresowną pomoc okazali również Państwo Jędrzejewscy ze Świerczyn k. Torunia, którzy dali nam 2 wielkie bale słomy do wypełnienia jutowych worków, które inicjować będą stanowiska karabinów maszynowych Wojska Polskiego. Państwo Jędrzejewscy nie tylko pomagali nam przy napełnianiu ok. 80 worków, zobowiązali się również dowieść je swoim ciągnikiem na Rynek Nowomiejski w Toruniu. Nasz kolega Mariusz Lewandowski - żołnierz 18 Bielskiego Batalionu Powietrzno-Desantowego przywiózł nam dzisiaj zasobnik zrzutowy i oryginalny spadochron z II wojny światowej, który użyty będzie w jednej z odtwarzanych scen. Również bracia Wierzbiccy z Toruńskiej Wytwórni Stempli Z.& M. Wierzbiccy wykonali dla nas wręcz gratisowo piękną, dużą pieczęć z napisem W.P. i orłem po środku do stemplowania 30 opasek powstańczych, które z własnej inicjatywy uszyła dla nas dzielna mama uczennicy Agaty Buntkowskiej z klasy IIG.

 

Jutro jest nasz wielki dzień... wszystkim biorącym udział dedykujemy tę piosenkę dla pokrzepienia serc :-)

 

 



25.9.2011 - Stalag XXA/XXC - Włochy

Muzeum nasze poszukuje informacji o internowanych w Stalagu XXA/XXC jeńcach włoskich. W tym celu nawiązaliśmy kontakt listowny z Ministerstwem Obrony Włoch. Wspólnie ze Starostwem Powiatowym w Toruniu i Ministerstwem Spraw Zagranicznych planujemy zorganizowanie jeszcze w tym roku konferencji historycznej w Toruniu z udziałem naszych naukowców i przedstawicieli miasta Genua. Nadrzędnym celem jest nawiązanie stałej współpracy pomiędzy naszym Muzeum i Stowarzyszeniami Kombatanckimi we Włoszech.

 



25.9.2011 - Guzik jeńca wojennego ze Stalagu XXA

Działacze naszego Muzeum przeprowadzili zwiad historyczny w pałacu w Turznie k. Torunia.

 

Zaprosił nas i zapoznał z jego ciekawą historią obecny właściciel Pan Rafał Predenkiewicz, który wspiera nas ze swoją firmą ARPOL w przygotowaniach do obchodów Dnia Polskiego Państwa Podziemnego. Szczególnie interesowała nas historia pałacu podczas II wojny światowej. Z opowieści Pana Rafała wynika, że przez ok. 4 lata mieścił się w nim lazaret dla rannych żołnierzy Wehrmachtu. W 1945 r. stacjonujący w nim żołnierze sowieccy zniszczyli wiele zabudowań, strzelając do nich dla rozrywki.

 

Podczas naszego zwiadu znaleźliśmy w wybranej ze stawu ziemi postrzelaną płytę metalową oraz... wojskowy guzik armii belgijskiej z okresu II wojny światowej.

 

Więcej informacji i zdjęcia w artykule o Belgach w Stalagu XX A.

 



25.9.2011 - Stalag XXC: Rosja - Andriej Michajłow

Niedawno zamieściliśmy na naszej stronie bardzo ciekawe opracowanie Dimitrija Michajłowa o losach swojego pradziadka - sowieckiego jeńca wojennego w Stalagu XX C Thorn. W swoich dalszych poszukiwaniach Dimitrij natrafił na list z 1967 roku jednego z młodszych dowódców 280 Dywizji Piechoty napisany do żony dowódcy dywizji - generała-majora Daniłowa.

 

Do tej pory Muzeum nasze badało jedynie losy żołnierzy sowieckich w niewoli. Nikt nie zastanawiał się chyba nad tym jak ciężką drogę musieli oni przejść walcząc w ekstremalnych warunkach na froncie zanim do niej trafili. List ten obrazuje nam to we wspaniały sposób.

 

Lektura tego listu niech wzbudzi może trochę refleksji u tych młodych ludzi, którzy na cmentarzu jeńców wojennych w Małej Nieszawce wymalowują co jakiś czas dziwne napisy.

 

Losy sowieckich jeńców wojennych bardzo różniły się od losów jeńców innych narodowości. Ci żołnierze nie szli na front z własnej woli. Byli na ogół prostymi ludźmi, rolnikami, czy też robotnikami zatrudnionymi w przemyśle. Mieli swoje rodziny, żony, dzieci. Byli ludźmi wierzącymi (na jenieckich kartach ewidencyjnych prawie u wszystkich jest napisane wyraźnie: wyznanie prawosławne). Gdy wybuchła wojna otrzymali wezwanie do armii, na które musieli się stawić. Wyboru nie mieli żadnego. W jednostce wojskowej otrzymywali w tym okresie wojny często jeden karabin na pięciu żołnierzy...

 

Podczas walk pilnowani byli nie tak przez swoich dowódców, jak przez oddziały NKWD, które posuwały się za walczącymi w pierwszej linii i strzelały do wycofujących się pod naporem Niemców żołnierzy.

 

Jeśli nie zginęli na froncie podczas walk to trafiali do niewoli, i to też często nie z własnej woli. Stalin swoimi decyzjami przesądził ich los jako jeńców. Nie było dla nich miejsca w społeczeństwie Kraju Rad. Byli oni zdrajcami narodu. Jeżeli udało im się przeżyć wojnę w obozach jenieckich to po 9 maja 1945 roku trafiali na zesłanie na Syberię... Do dziś nikt ich też nie zaprasza na Parady Zwycięstwa w Moskwie na Placu Czerwonym z okazji zakończenia wojny...

 

Zapraszamy do przeczytania tego ciekawego listu żołnierza, dziękując jednocześnie pani Teresie Kowalskiej za jego przetłumaczenie!

 

Przeczytaj list Andrieja Michajłowa do żony dowódcy dywizji oraz zapoznaj się z jego losami.

 



20.9.2011 - 4. Szwadron Żandarmerii PSZ

Zaczynamy niniejszym prezentację materiałów historycznych otrzymanych od rozwiązanego Stowarzyszenia Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

 

Pan Czesław Cywiński z Torunia udostępnił nam swoją fotografię z czasów, gdy służył w 4 Szwadronie Żandarmerii przy Dowództwie 4 Dywizji PSZ na Zachodzie. Wojenne losy Pana Czesława, który na załączonym zdjęciu stoi po prawej stronie omówimy osobno. Dziś chcielibyśmy powiedzieć parę słów o żołnierzu stojącym w środku... Jest nim sierżant Paweł Jastrzębski, przed II wojną światową był on tajnym funkcjonariuszem Policji Państwowej.

 

Więcej informacji na temat Pana Pawła Jastrzębskiego w artykule o 4. Szwadronie Żandarmerii PSZ.

 



18.9.2011 - Aleksander Mulart

Utworzyliśmy nowy dział pod tytułem "63 Toruński Pułk Piechoty".

 

Od Elizabeth Coggins z Leeds otrzymaliśmy kolejne zdjęcia jej ojca - majora Aleksandra Mularta. Zapraszamy do ich obejrzenia w działach:

Podchorążówka artylerii w Toruniu

Wielka Brytania

Po wojnie



18.9.2011 - Nowy współpracownik

Zarząd Muzeum chciałby zakomunikować, iż dołączył do nas Karol Klonowski - uczeń 2 klasy X LO w Toruniu. Będzie on odpowiedzialny za zarządzanie treścią oraz opiekę nad stroną internetową. Dziękujemy za pomoc oraz życzymy wytrwałości w realizowanej pracy!

 

Co więcej, Kamil Bartczak (administrator techniczny) usprawnił nasze menu. Dzięki jego działaniom mamy więcej przestrzeni do skatalogowania materiału. Przyspieszy to również szukanie informacji odwiedzającym.

 



17.9.2011 - Alojzy Lipiński

Młodzi działacze naszego Muzeum - Kuba i Wojtek Ozdoba - rozpoczęli badanie losów swojego pradziadka, który był żołnierzem 63 Toruńskiego Pułku Piechoty. W odnośniku znajdującym się poniżej prezentujemy ich dotychczasowe ustalenia. Życzymy im wszyscy wytrwałości w dalszych poszukiwaniach.

 

Zapraszamy do zapoznania się z losami szeregowego Alojzego Lipińskiego.

 



16.9.2011 - Obchody Dnia Polskiego Państwa Podziemnego

Fundacja Muzeum Historyczno-Wojskowe realizując swoje statutowe cele - wychowania patriotycznego młodzieży - zaprosiła poprzez Wydział Edukacji Urzędu Miasta w Toruniu wszystkie szkoły należące do Gminy Miasta Toruń do uczestnictwa w organizowanej przez nas inscenizacji historycznej w dniu 27.09.2011.

 

Ponadto informujemy, że z dniem dzisiejszym plakat autorstwa Mariusza Wiśniewskiego umieszczony zostanie we wszystkich szkołach oraz autobusach i tramwajach MPK Toruń.

 



14.9.2011 - Adam Linkowski

Muzeum w ramach opracowywania dziejów absolwenta szkoły i cichociemnego Waldemara Szwieca ps. Robot nawiązało kontakt z Panem Sławomirem Linkowskim.

 

Ojciec Pana Sławomira i ojciec Waldemara Szwieca byli kolegami. Poznali się w Stanach Zjednoczonych, wspólnie ukończyli w 1917 r. szkołę oficerską, przypłynęli do Francji, wstąpili do Armii gen. Hallera, z którą wrócili do Polski i z kilkoma kolegami osiedlili się w Toruniu. Rodziny ich przyjaźniły się. Józef Szwiec i Adam Linkowski działali aktywnie w Kole Pomorskim Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce. W 1939 r. Józef Szwiec jako oficer rezerwy został internowany przez Niemców w OFLAGU II w Woldenbergu, w którym przebywał do 1945 r. (obóz ten usytuowany był ok. 1 km od miasta Dobiegniew).

 

Pani KazimieraSzwiec mieszkała w czasie wojny w Toruniu przy ul. Mostowej. Pan Sławomir Linkowski gościł często w mieszkaniu Szwieców i wypożyczał książki o tematyce indiańskiej, będące własnością Waldka. Otrzymał też w prezencie jego łyżwy „panczeny”, które były luksusem na owe czasy. Były o parę numerów za duże, ale Pan Sławomir wypchał je watą...

 

Zapraszamy do poznania losów porucznika Adama Linkowskiego – polskiego patrioty, który z dalekiej Ameryki podążał w 1917 r. z wojskiem do Polski, by walczyć o jej niepodległość...

 



13.9.2011 - Obchody Dnia Polskiego Państwa Podziemnego

Plakat i zaproszenie projektował Mariusz Wiśniewski

 

Muzeum nasze od przeszło dwóch tygodni prowadzi intensywne przygotowania do obchodów Dnia Polskiego Państwa Podziemnego. Pomimo, że inscenizacja historyczna odbędzie się 27 września 2011 r. to już teraz koordynujemy działania ze Strażą Miejską i Zarządem Dróg. Dopracowujemy scenariusz, dobieramy uczniów do poszczególnych ról, zbieramy odzież z "epoki". Pierwsze spotkanie z uczniami było dla nas - organizatorów nie lada zaskoczeniem... Aula była pełna chętnych do odtworzenia wojennych scen z historii naszego narodu... Bo to właśnie do młodzieży szkół toruńskich i oczywiście kombatantów adresujemy nasz występ.

 

W szkołach ogłosiliśmy konkurs literacki "Mali polscy patrioci, czyli co robił Twój sąsiad w czasie wojny" z bardzo ciekawymi nagrodami...

 

Bardzo dużą pomoc otrzymujemy od Urzędu Marszałkowskiego i Urzędu Miasta w Toruniu. Znaleźliśmy wielu dobrych ludzi, którzy w bezinteresowny wręcz sposób chcą nam pomóc w realizacji tego wydarzenia. Jest to w większości pomoc rzeczowa w postaci rekwizytów, wyżywienia dla biorących udział, organizacji nagłośnienia, ubezpieczenia imprezy, zabezpieczenia medycznego itp.

 

Scenariusz nasz będą analizować i ew. korygować aktorzy odtwarzający słynne role w "Czasie Honoru".

 

Po zakończeniu obchodów zamieścimy obszerną relację na naszej stronie internetowej.

 



13.9.2011 - Waza z Podgórza

Muzeum nasze wzbogaciło się o kolejny eksponat z czasów ostatniej wojny. Jest nim duża waza do zupy tzw. Suppenterrine. Wykonana jest z białego porcelitu. Ofiarodawcą jest Pani Hortensja Weber z Podgórza (Toruń). Przypuszczać można, że była ona na wyposażeniu stołówki żołnierskiej lub pobliskiego obozu jenieckiego STALAG XX A / XX C.


Pani Hortensji dziękujemy serdecznie za dar i życzymy dużo zdrowia...




4.9.2011 - Stalag XXC - Rosja: jeniecka papierośnica

Ziemia na terenie byłego obozu jeńców wojennych STALAG XX C wyrzuca coraz to nowe pamiątki z tamtych strasznych czasów. Prezentujemy pudełko/papierośnicę (?) wykonaną własnoręcznie przez sowieckiego jeńca wojennego. Ostrym przedmiotem wyrył na niej podobiznę swojej matki albo dziewczyny. Niestety brak jego podpisu uniemożliwia nam szczegółową identyfikację jeńca...




4.9.2011 - Stalag XX C - Włosi

Niniejszym znaleziskiem na terenie sektora włoskiego Stalagu XX C Thorn rozpoczynamy prezentowanie pamiątek pozostawionych w Toruniu i okolicach po jeńcach włoskich, którzy zostali w 1943 r. internowani przez Niemców i przebywali u nas do 1945 r.


Na zdjęciach widzimy aluminiowe opakowanie od tabletek przeciwko malarii, wyprodukowanych przez niemiecką firmę farmaceutyczną C.F. Boehringer & Soehne GmbH w Mannheim na potrzeby armii włoskiej.




4.9.2011 - Rysunki w Exploseum

Pojawiła się wzmianka o naszym Muzeum w serwisie Gazeta.pl. Poniżej zamieszczamy krótki fragment artykułu:

 

Co zrobić z kontrowersyjnymi rysunkami w DAG Fabrik? - Pokazać zwiedzającym - uważają eksperci. - To jeden z ludzkich elementów historii tego miejsca. Nie ma sensu skupiać się jedynie na suchych faktach i martyrologii.

 

Podobne do bydgoskich pod względem ikonograficznym i równie obsceniczne kadry można też znaleźć w Toruniu w Muzeum Historyczno-Wojskowym, które uwieczniło obrazki znalezione na ścianach karceru Fortu XI i XII. - Dowodzą, że wojna to nie tylko wielkie ideały - mówi Aleksandra Kowalska z toruńskiego muzeum. - To także dziewczyny w typie Pin-up girls - piękne i uśmiechnięte, ubrane w rozkloszowane sukienki lub skąpe stroje czy bieliznę. Są ucieleśnieniem marzeń strudzonych żołnierzy i więźniów fantazjujących o lepszej rzeczywistości. Moim zdaniem nie ma w tym nic wstydliwego. Nie bądźmy pruderyjni. To naturalne, że mężczyźni zamknięci we własnym gronie tęsknili za kobietami i miłością fizyczną. Człowiek na wojnie jest nie tylko męczennikiem, ale ma swoje życie osobiste. Te ludzkie obrazki z bydgoskiej fabryki powinny być pokazywane zwiedzającym.

 

Cały artykuł można znaleźć tutaj. Zapraszamy!

 



30.8.2011 - Bitwa pod Falaise 1944

Członkowie naszego Muzeum wzięli udział w dniu 28.08.2011r. w inscenizacji historycznej w Bydgoszczy odtwarzającej epizody z bitwy pod Falaise w 1944 r. W sumie w pokazie uczestniczyło około 140 statystów. Do rekonstrukcji wykorzystano 20 pojazdów z tamtego okresu, w tym dwa czołgi - niemiecką Panterę i amerykańskiego Shermana.

 

Materiał na TVP Bydgoszcz

 

Materiał na bydgoszcz.gazeta.pl

 

Zdjęcia Samanty Szypielewicz (obróbką zajął się Mariusz Wiśniewski):


 



28.8.2011 - Nieśmiertelnik ze Stalagu 312 Thorn - ciąg dalszy

Muzeum prowadzi dalsze badania związane ze znalezionym w Gdańsku przez pana Marcina Ulanickiego nieśmiertelnikiem jenieckim. Nasze poszukiwania, m.in. w Internecie doprowadziły do ustalenia kolejnych podobozów jeńców wojennych na terenie Gdańska. Dlaczego akurat Gdańsk? - to proste: Toruń należał w czasie II wojny światowej do Okręgu Rządowego III Rzeszy - "Gdańsk - Prusy Zachodnie". Jeńcy wojenni, szczególnie specjaliści w praktycznych zawodach rozsyłani byli na różne okresy czasu do podobozów.

 

Znaleźliśmy ciekawe informacje dot. obozów jenieckich w Gdańsku na Forum - Dawny Gdańsk - Obozy jenieckie:

 

Wzgórze "Lagry" 90 m n.p.m. nazwane od znajdującego się w pobliżu obozu jenieckiego.

 

"Nie mam także już wątpliwości że Rosjanie z tego obozu kopali te okopy w Dolinie Samborowo oraz wokoło Niedźwiednika. Poza tym bardzo możliwe iż okopy na Złotej Karczmie też są prawdopodobnie ich autorstwa. Szli pieszo do miejsca pracy, stąd nieopodal tzw. drogi asfaltowej na wysokości Matemblewa też są w lesie ich groby. Prawdopodobnie nie mieli siły już iść... Co najbardziej przygnębia,to ich ubiór. Mimo że była przecież ostra zima na początku 1945 r. oni byli ubrani w zwiewne letnie mundury... Jeju, ale musiało być im zimno Czekamy aż w końcu konsulat rosyjski zainteresuje się swoimi obywatelami... Ci,których po wojnie ekshumowano i przeniesiono na cmentarz w Sopocie to niestety nie wszyscy".


"Wymordowali ich podczas drogi ewakuacyjnej czy na miejscu w lesie poza obozem? Groby w lesie w jarze w stronę Niedźwiednika nadal istnieją i są naprawdę dość rozległe. Konsulat rosyjski nie bardzo interesuje się sprawą,a groby ubogie więc nawet złodzieje tam nie grzebią" - autor postu Ponury

 

Pan Marcin po konsultacji z nami odrzucił tę hipotezę i uściślił miejsce znalezienia: "Miejsce w którym znalazłem nieśmiertelnik znajduje się po drugiej stronie ul.Słowackiego, spory kawałek od Samborowa. W załączniku przesyłam mapę. Na niebiesko zaznaczyłem (mniej więcej) obszar, na którym był nieśmiertelnik".

 

Zatem szukamy dalej... A swoją drogą to władze Gdańska i Konsulat Rosji powinny zająć się właściwym zabezpieczeniem i upamiętnieniem miejsc cierpienia jeńców wojennych, tak jak to robi się w Europie...

 

Kolejna informacja w sprawie nieśmiertelnika jenieckiego przesłana przez znalazcę-Marcina Ulanickiego na podstawie naszej analizy miejsca:

 

"...z racji tego, iż w miejscu znalezienia nieśmiertelnika również znajdują się okopy, myślę, że można pokusić się o stwierdzenie, że kopali je ci sami jeńcy, którzy robili to w Samborowie. Kilkanaście kilometrów dzielących oba miejsca pewnie nie było niczym strasznym dla odpowiednio ubranych żołnierzy niemieckich, ale dla zwiewnie odzianych jeńców? Aż strach pomyśleć..."

 



28.8.2011 - Nowe nabytki - porcelana koszarowa Wehrmachtu

Muzeum wzbogaciło się o kwadratową miskę Wehrmachtu podarowaną nam przez Panią Katarzynę Wojciechowską z Dobrzejewic koło Torunia. Z relacji rodzinnych wynika, że babcia Pani Katarzyny pracowała w czasie wojny jako gospodyni u niemieckiego oficera, a po zakończeniu wojny zabrała miskę i korzystała z niej do teraz.

 

Owa miska (oryginalna nazwa "Kartoffelschüssel", czyli miska na ziemniaki) należała do zastawy kantynowej Wehrmachtu. Ten wzór produkowany był w 4 rozmiarach, często przez renomowane fabryki porcelany, które w latach 1939-45 podjęły produkcję wojenną. Naczynia wykonywane były z białego porcelitu i znakowane na spodzie logiem producenta oraz symbolem odbiorcy, w tym wypadku - Wehrmacht. Używane były na stołówkach żołnierskich, w kantynach i kasynach oraz w obozach jenieckich. Po wojnie, gdy koszary niemieckie stały otworem ludność cywilna zabierała je do dalszego użytkowania w gospodarstwie domowym...

 

Muzeum wyraża serdeczne podziękowanie Pani Katarzynie Wojciechowskiej za przekazany eksponat!!!

 

Wykorzystamy ją przy rekonstrukcji izby żołnierskiej.




24.8.2011 - Nieśmiertelnik ze Stalagu 312 Thorn

Pan Marcin Ulanicki z Gdańska nadesłał dziś do naszego Muzeum nieśmiertelnik jeńca wojennego ze Stalagu 312-nr ewidencyjny jeńca 8094. Znaleziony on został w Gdańsku na terenie rezerwatu przyrody "Dolina Strzyży" położonego na południowym skraju Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Najbliższe gdańskie osiedla to Matemblewo i Brętowo.


Muzeum rozpocznie badania dot. ustalenia personaliów i narodowości jeńca oraz ew. jego losów. Postaramy się również odszukać rodzinę jeńca.


Panu Marcinowi dziękujemy serdecznie za godną naśladowania humanitarną postawę, dzięki której uda się być może dostarczyć rodzinie jeńca wojennego wieści o jego losach w Polsce w czasie II wojny światowej.


Przypuszczamy, że chodzić tu może o żołnierza sowieckiego, który ze Stalagu 312 w Toruniu oddelegowany został do tzw. Arbeitskommando, czyli oddziału pracy na terenie Gdańska. Na bieżąco informować będziemy o postępach w naszych poszukiwaniach.



23.8.2011 - Powstanie Warszawskie

Prezentujemy zdjęcia autorstwa Joanny Jeziorowskiej z obchodów 67 rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Obróbką zdjęć zajął się Mariusz Wiśniewski.

 

Zapraszamy do galerii

 



22.8.2011 - Nowy nabytek - Słownik Polsko-Francuski-Stalag 344

Muzeum nasze wzbogaciło się o kieszonkowy Słownik Polsko-Francuski. Ofiarodawcą jest Dariusz Madziński. Ciekawostką w słowniku jest pieczęć cenzury niemieckiej ze Stalagu 344 w Łambinowicach na Śląsku.


Ten największy w Europie obóz jeniecki istniał od września 1939 do marca 1945 roku. Przebywali w nim m.in. jeńcy polscy, angielscy, francuscy i rosyjscy. Po zakończeniu II wojny światowej służył jako obóz pracy i internowania dla pozostałej po wojnie niemieckiej ludności cywilnej, która oczekiwała na przesiedlenie do zachodniej części Niemiec.


Z posiadanej przez nasze Muzeum dokumentacji wynika, że wielu jeńców wojennych z tego obozu było przewożonych do Stalagu XX A w Toruniu.




20.8.2011 - Odnalezione na strychu materiały dotyczące Stalagu XX C

Na strychu jednego z budynków Starego Miasta w Toruniu znaleźliśmy materiały Komisji Historycznej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z 1968 roku. Są one dla nas o tyle ciekawe, że dotyczą STALAGU XX C, którego dziejami nasze Muzeum zajmuje się wręcz profesjonalnie. Kilka czarno-białych zdjęć pokazuje stan terenu obozu i cmentarza jeńców wojennych 21 lat po zaprzestaniu funkcjonowania Stalagu i Łagru NKWD (1941-1947).


Z analizy tego opracowania wypływa jasno dążenie jego autorów do zwiększenia liczby zmarłych i zamordowanych żołnierzy sowieckich z 10.000 do 40.000(do realnych liczb jeszcze nie dotarliśmy). Kolejną ciekawostką są relacje świadków. Wspomnienia dwóch z nich zamieściliśmy już wcześniej na naszej stronie internetowej, a Pan Leon Wosik współpracuje aktywnie z Muzeum do dziś.


Prezentowane materiały są z jednej strony naddarte, ale w kontekście całości można domyślić się brakujących wyrazów.


Znamiennym jest ostatnia notatka prowadzącego badania, w której pisze, że świadek odmawia złożenia podpisu pod swoją relacją z uwagi na zagrożenie wybuchem kolejnej wojny. (21.08.1968 - kryzys czechosłowacki - wojska Układu Warszawskiego (ZSRR, Polski, Węgier, NRD i Bułgarii) wkroczyły do Czechosłowacji oraz wydarzenia Marca 1968 r. w Polsce)




20.8.2011 - Piszą o nas: Gazeta Wyborcza z 20.08.2011

Prezentujemy kolejny artykuł o działaniach naszego Muzeum opublikowany w Gazecie Wyborczej w dniu 20 sierpnia 2011 r.



19.8.2011 - Jeniec wojenny Dmitrij Wasiljewicz Kartuzow

Rodzina Kartuzow z Moskwy przesłała ostatnio do naszego Muzeum przedwojenne fotografie zmarłego w Toruniu jeńca wojennego Stalagu XX C - Dmitrija Wasiljewicza Kartuzowa celem uzupełnienia opracowanych przez nas wspólnie jego wojennych losów.

 



18.8.2011 - Nasz nowy partner: Związek Inwalidów Wojennych RP

Muzeum nasze nawiązało na początku 2011 r. roku kontakt z Oddziałem Toruńskim Związku Inwalidów Wojennych RP. Spotykamy się regularnie z prezesem Panem Jarosławem Wolskim oraz sekretarzem Panem Norbertem Markowskim (patrz: Ofiarodawcy). Gotowi jesteśmy wraz z młodzieżą kontynuować tradycje ZIW. Jest to o tyle ważne, że kręgi byłych obrońców naszych granic maleją z każdym dniem. Już teraz Inwalidzi Wojenni powierzyli nam w opiekę swój historyczny sztandar. Oficjalne jego przekazanie nastąpi oczywiście z wszelkimi honorami wojskowymi w Kościele Garnizonowym w Toruniu, o czym poinformujemy opinię publiczną miasta. Stopniowo przejmujemy na podstawie podpisanego porozumienia materiały archiwalno-historyczne ZIW. Pośród nich znajdujemy pamiątki i przejmujące wspomnienia wojenne żołnierzy polskich walczących na frontach II wojny światowej. Publikować będziemy je stopniowo na stronie internetowej Muzeum. Już teraz, w czasie wakacji letnich, uczniowie szkoły rozpoczęli przepisywanie wielostronnicowych maszynopisów na komputer. Stworzyliśmy też specjalny podrozdział "Związek Inwalidów Wojennych".

 

Związek Inwalidów Wojennych

- powstał w Warszawie w kwietniu 1919 r. jako organizacja o zasięgu ogólnopolskim, zrzeszająca inwalidów wojennych, żołnierzy zranionych i kontuzjowanych, walczących na różnych frontach i w różnych armiach I wojny światowej.

- od zarania istnienia zrzeszał też wdowy i wdowców oraz sieroty po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych.

- działał nieprzerwanie do roku 1940; w okresie okupacji hitlerowskiej w strukturach podziemnych; w roku 1944 pierwsza organizacja społeczna reaktywowana z woli członków.

- zlikwidowany w 1950 r. z inspiracji władz politycznych; reaktywowany na wniosek członków w 1956 r.

- aktualnie zrzesza ok. 24.000 członków (przeciętna wieku 80 lat) o strukturze:

a) inwalidzi wojenni - ok. 5,6 tys.

b) inwalidzi wojskowi - ok. 1,2 tys.

c) osoby represjonowane - ok. 3,5 tys.

d) wdowy i wdowcy ok. - 12,1 tys.

e) renciści wojskowi - ok. 1,2 tys.

 

Związek Inwalidów Wojennych:

- dba o dobro i godne życie wszystkich inwalidów wojennych i wojskowych oraz osób represjonowanych

- pielęgnuje tradycje patriotyczne i demokratyczne

- kieruje się zasadą neutralności politycznej i światopoglądowej

- jest wierny statutowej dewizie: BÓG - HONOR - OJCZYZNA

- współdziała z polskimi i zagranicznymi organizacjami weteranów walk niepodległościowych



18.8.2011 - Rocznica urodzin Waldemara Szwieca

13 sierpnia 1915 r. urodził się w Chicago bohater naszego Muzeum - ppor. cichociemny Waldemar Szwiec ps. Robot.

 

Z tej okazji Łukasz Dąbrowski zapalił w naszym imieniu świeczki na grobie Waldka i jego kolegów partyzantów na cmentarzu w Końskich i odmówił modlitwę w intencji poległych za kraj.




18.8.2011 - Nasze Muzeum w TVP Bydgoszcz

Telewizja Polska Oddział Bydgoszcz zaprosiła przedstawicieli naszego Muzeum do wzięcia udziału w programie Cafe-Lato. Intencją redaktorów TVP było zaprezentowanie naszej patriotycznej działalności szerokim kręgom widzów z terenu Województwa Kujawsko-Pomorskiego w dniu 15 sierpnia, tj. w Święto Wojska Polskiego i Rocznicę Cudu Nad Wisłą.

 

Zobacz nagranie filmowe

 



16.8.2011 - Francuzi w Toruniu

Prezentujemy dziś kolejną pamiątkę ze Stalagu XXA. Jest to mała karteczka, którą jeniec francuski nosił w swoim modlitewniku w czasie pobytu w niewoli w Toruniu.

 

Tłumaczenie tekstu francuskiego z kartki: "Zatrzymaj się, serce Jezusa jest z nami"

 



16.8.2011 - Lista poległych i zmarłych żołnierzy sowieckich

W ostatnich dniach przeprowadziliśmy bardzo ciekawą rozmowę z wójtem Gminy Wielka Nieszawka Panem Kazimierzem Kaczmarkiem na temat cmentarza jeńców wojennych w Małej Nieszawce oraz dalszej współpracy kulturalnej. Gmina Wielka Nieszawka sprawuje opiekę nad cmentarzem. Ze Skarbu Państwa pozyskuje na ten cel każdego roku stosunkowo nieduże środki, ale dzięki inwencji Wójta cmentarz jest zadbany, pomniki pomalowane, a trawa koszona. Rząd Rosji wspomógł finansowo wykonanie wybrukowanego chodnika.

 

Należy przypomnieć, że na terenie tego cmentarza obozowego chowani byli w czasie wojny i krótko po jej zakończeniu nie tylko żołnierze sowieccy, ale też Anglicy i Włosi.

 

Od kilku lat Muzeum nasze współpracuje z Urzędem Gminy Wielka Nieszawka opracowując kierowaną na jej adres korespondencję z Rosji, a dotyczącą poszukiwań grobów zmarłych w Stalagu XX C jeńców sowieckich.

 

Jako ciekawostkę prezentujemy udostępniony nam, a znajdujący się w tym urzędzie, wykaz żołnierzy sowieckich zmarłych w obozie lub poległych w walkach o Toruń w 1945 r.

 

Wykaz ten jest nad wyraz skromny biorąc pod uwagę tysiące grobów zmarłych żołnierzy. Powojenne daty śmierci są bardzo sobie zbliżone(?),a pochówki z 1946 r. dotyczyć muszą okresu, gdy na terenie byłego Stalagu XX C funkcjonował sowiecki łagier NKWD dla żołnierzy niemieckich.

 

Wielkie podziękowanie kierujemy do sympatyka naszego Muzeum - Pani Teresy Kowalskiej, która sporządziła ten spis w języku rosyjskim celem ułatwienia odczytania go rodzinom z Rosji i byłych krajów Związku Radzieckiego, którzy cały czas poszukują swych najbliższych...

 Lista poległych i zmarłych żołnierzy sowieckich w pliku Word




11.8.2011 - Jeniec wojenny szer. Andriej Jegorowicz Michajłow

Prezentujemy historię Andrieja Michajłowa - jeńca wojennego, który przebywał w Stalagu XXC. Więcej...



3.8.2011 - Powstanie Warszawskie

1 sierpnia - jest to dla nas szczególnie ważna data. Z okazji 67 rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego członkowie naszej Fundacji przygotowali rekonstrukcje tamtych dramatycznych dni, które przedstawialiśmy na ulicach Torunia. Ponadto każdemu zainteresowanemu wręczaliśmy Gazetkę Powstańczą oraz ulotki informujące o działalności Muzeum. Napisano o nas wiele artykułów w gazetach. Wszystkie materiały publikujemy w specjalnym dziale pod tytułem "Powstanie Warszawskie" w "Naszej działalności".


Zapraszamy do lektury!

 



3.8.2011 - Roman Bandrowski

Na naszej stronie publikujemy kolejne losy. Rodzina Bandrowskich zamieszkała w Toruniu na początku XX wieku. Była to rodzina piekarzy. Nie tylko pan Roman Bandrowski był piekarzem, ale i jego dziadek, ojciec i brat. Więcej...



3.8.2011 - Eksponaty: Obwieszczenie o egzekucji

Zbiory naszego Muzeum wzbogaciły się o oryginalne obwieszczenie niemieckie z Warszawy o egzekucji 100 Polaków w dniu 3 grudnia 1943 roku. Więcej...

 

W dniu 28 września 2010 r. przeprowadziliśmy na dziedzińcu szkoły rekonstrukcję zamachu na Franza Kutscherę. Więcej...



3.8.2011 - Waldemar Szwiec - druga tablica

W auli I Liceum Ogólnokształcącego odkryliśmy na tablicy poświęconej absolwentom szkoły poległym w czasie II wojny światowej wyryte nazwisko cichociemnego Waldemara Szwieca ps. Robot. Tablica została ufundowana przez absolwentów szkoły w 1968 roku. Jest to już druga tablica na terenie naszej szkoły upamiętniająca tego dzielnego i bitnego żołnierza i partyzanta...

 

 

Zdjęcia wykonał: Łukasz Balcerzak



3.8.2011 - Gryf Pomorski

Działacz naszej Fundacji Paweł Nowakowski przekazał do Muzeum bardzo ciekawe dokumenty Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski”. Są to zaszyfrowane raporty z akcji, ulotki, rota przysięgi, księga szyfrów itp. Więcej...



30.7.2011 - Trwają przygotowania do obchodów wybuchu Powstania Warszawskiego

Dalej trwają prace nad obchodem wybuchu Powstania Warszawskiego. Prezentujemy artykuł z Nowości oraz Gazetę Powstańczą, którą będziemy kolportować w dniu 1 sierpnia 2011 r. w 67 rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego.




29.7.2011 - Panoptikon

Trwają dalsze przygotowania do kręcenia filmu "Panoptikon". Prezentujemy wywiad z reżyserem filmu zamieszczony w Gazecie Wyborczej w dniu 22 lipca 2011 r.




28.7.2011 - Obchody 67 rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Toruniu

Muzeum nasze przygotowuje się do obchodów 67. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Toruniu. Naszą młodzież w historycznych strojach z tego okresu będzie można zobaczyć na ulicach Torunia w dniu 1 sierpnia 2011 r. Rozdawać będziemy m.in. specjalnie wydrukowane na tę okazję "Biuletyny Informacyjne" nawiązujące swym wyglądem do tych z czasów okupacji. O godz. 15.30 spotkamy się z kombatantami Armii Krajowej, a o 17.00 w godz. "W" zaciągniemy wartę przed pomnikiem ku czci żołnierzy AK. Nasz kolega odczyta wtedy rotę przysięgi Armii Krajowej...




23.7.2011 - Jennifer Baker

Prezentujemy kolejne losy angielskiego jeńca wojennego, który przebywał w czasie II wojny światowej w Toruniu, w Stalagu XX A. Wspomnienie o ojcu napisała jego córka Jennifer Watts, która z mężem odwiedziła nasze muzeum w 2010 r. Tłumaczenia na j. polski dokonała Aleksandra Kowalska.

 

Historia Perce Harolda Bakera



23.7.2011 - Medalik jeńca francuskiego

Muzeum nasze wzbogaciło się o nowy eksponat dot. obozu jeńców wojennych Stalag XX A. Po audycji w Radio PIK zgłosiła się do nas Pani Barbara Sudomierska z Solca Kujawskiego. Przekazała ona do naszych zbiorów Medalik ze św. Bernadettą.

 

Znalazł go krótko po wojnie dziadek Pani Barbary - Władysław Turalski, ur. w 1900 r. w Toruniu (Toruń Podgórze lub Toruń Mokre?). Po wojnie zamieszkał w Przyłubiu. Pracował na kolei oraz w lesie. Na medalik ten trafił podczas prac leśnych w lasach pomiędzy Cierpicami i Przyłubiem. Jak twierdził Pan Władysław, należeć musiał do jednego z jeńców francuskich, którzy zakwaterowani byli w tym rejonie w podobozie Stalagu XX A, a pracowali oni przy sadzeniu i wyrębie lasu.

 

Prezentujemy zdjęcie Pana Władysława Turalskiego z tamtych lat oraz obie strony medaliku, który być może zawiesiła na szyi nieznanego żołnierza francuskiego jego matka lub żona przed wyruszeniem na front...

 

Zbieramy również informacje na temat funkcjonowania podobozów pracy Stalagu XX A / XX C w okolicach Torunia i Bydgoszczy.

 



20.7.2011 - Podziękowania z Rosji

Otrzymaliśmy właśnie podziękowanie prosto z Moskwy od ojca małego Pawła Kartuzowa, który niedawno przyjechał do Torunia z mamą i ciocią, by złożyć kwiaty na grobie dziadka, który zmarł w Stalagu XX C. (Ojciec Pawełka pracuje w największej agencji prasowej Rosji „itar-tass”). Oto one:

 

Спасибо, что моих близких встретили, низкий поклон Вам и за музей и за детей, которых Вы воспитывайте.Я папа Павлика, он о Вас много рассказывал. Я работаю тоже учителем только для взрослых. www.uc.itar-tass.com

 

Дай бог Вам счастья!


Tłumaczenie:

 

„Dziękuję za dobre przyjęcie moich bliskich. Oddaję Wam głęboki szacunek za muzeum i za dzieci, których wychowujecie. Jestem ojcem Pawełka (Kartuzowa), on opowiadał mi dużo o Was. Jestem również nauczycielem z ta różnicą, że nauczam dorosłych: www.uc.itar-tass.com

 

Niech Bóg da Wam dużo szczęścia!



1.7.2011 - Panoptikon

Pojawiły się fotosy, które zostały wykonane podczas nagrywania filmu "Panoptikon". Dostępne są one tutaj.



1.7.2011 - Poszukiwanie grobów żołnierzy rosyjskich

W dniu 28.06.2011 r. spotkaliśmy się w Muzeum z mieszkanką Grudziądza - Panią Zilią Tomaszewską, która zajmuje się m.in. poszukiwaniem grobów żołnierzy rosyjskich poległych na terenie Polski. Pani Zilia pochodzi z Magnitogorska, mieszka w Polsce od ok. 20 lat i może poszczycić się sukcesami w swojej humanitarnej działalności. Wiele rodzin dowiedziało się dzięki niej o losach oraz miejscu pochówku swych najbliższych. Również i my zainteresowaliśmy ją naszymi badaniami związanymi ze STALAGIEM XX C w Toruniu. Posiadamy w swoich zbiorach 2 menażki wojskowe, na których ich właściciele-jeńcy radzieccy z obozu na Glinkach-wydrapali swoje nazwiska. Może uda się Pani Zilii odnaleźć ich rodziny w Rosji...




1.7.2011 - Wspomnienia więźniarki z Torgau-filii Obozu Koncentracyjnego w Buchenwaldzie

29.06.2011 r. spotkaliśmy się już po raz drugi z Panią Kazimierą Fogel-Gołębiowską celem opracowania jej wspomnień z lat wojny. Kara mieszkała przed wojną we Włocławku i należała do tamtejszej drużyny harcerskiej. W styczniu 1940 r. wstąpiła do nielegalnej organizacji podziemnej o nazwie: Kujawski Związek Polityczno-Literacki ZEW.Była kolporterką gazetki wydawanej przez ZEW. Aresztowana została 7 marca 1941 r. przez Gestapo we Włocławku, następnie wywieziona do tzw. Obozu Przejściowego w Inowrocławiu, przebywała tam do grudnia 1941 r. Kolejne etapy to Gestapo w Poznaniu, więzienie w Leipzig, gdzie czekała do rozprawy, która odbyła się 16 października 1942 r. w Dresden. Po ogłoszeniu wyroku skazującego ją na 3 lata wywieziona została do Torgau do Filii Obozu Koncentracyjnego w Buchenwaldzie, gdzie pracowała w Fabryce Amunicji do kwietnia 1945 r.

 

Niedługo opublikujemy na naszej stronie dokładne losy tej dzielnej Polki, która więziona przez ponad 4 lata nie załamała się podczas śledztwa, a w obozach, często narażając własne życie, pomagała i pocieszała współtowarzyszki niedoli oraz układała piosenki patriotyczne. Zapytana na koniec naszego wywiadu, czy gdyby przyszło jej zrobić to wszystko jeszcze raz i tak cierpieć dla Polski odpowiedziała bez wahania: TAK!



29.6.2011 - Toruńska Szkoła Cichociemnych

Pojawił się artykuł z "Nowości" w dobrej jakości. Skan można dalej oglądać w Mówią o nas, a lepsze wydanie znajduje się w podstronie Toruńska Szkoła Cichociemnych.



27.06.2011 - Stalag XXA i XXC

Od naszego kolegi Adama Blakiewicza z Torunia otrzymaliśmy dużą ilość zebranych przez niego materiałów na temat Stalagu XX A / Stalagu XX C. Adam już od przeszło 10 lat zaangażowany był w wyjaśnianie losów jeńców wojennych w Toruniu. Rozmawiał m.in. z żyjącymi jeszcze w Niemczech byłymi jeńcami wojennymi, którzy przyjeżdżali do Torunia w poszukiwaniu masowych grobów żołnierzy niemieckich zmarłych w obozie na skutek ran i chorób po 1945. W latach 1945-1947 był to obóz NKWD. Jeden z jeńców przekazał nam swój pamiętnik z pobytu w obozie na Glinkach...

 

Wykaz jeńców wojennych Stalagu XX A z podziałem na narodowości

Zdjęcie lotnicze Stalagu XX C na Glinkach oraz cmentarza jeńców wojennych wykonane przez pilotów brytyjskich w 1944 r.



24.6.2011 - Mówią o nas

W dziale Mówią o nas pojawiły się nowe materiały. Tym razem artykuł o naszej działalności napisała toruńska gazeta "Nowości". Ponadto do autorów dołączyła pani Katarzyna Mrozowska-Linda oraz pan Przemysław Rolirad



22.6.2011 - Panoptikon

W dniu 20.06.2011 r. rozpoczęliśmy wspólnie z reżyserem Marcinem Gładychem nagrywanie nowego filmu pt "Panoptikon" o historii Torunia i regionu opowiedziana przez pryzmat toruńskiego aresztu śledczego tzw. "Beczki" i osadzonych tam ludzi od 1901 roku, czyli procesu Filomatów, poprzez odzyskanie niepodległości w 1920 roku, okupacji hitlerowskiej, wyzwolenia Torunia przez Rosjan i Wojsko Polskie, a kończąc na 1989 roku. Prace filmowe będą trwały cały rok. Ze strony naszego Muzeum Historyczno-Wojskowego zapewniamy konsultację historyczną, umundurowanie oraz aktorów wywodzących się z 1LO. Przedstawiamy kilka fotosów z planu filmowego oraz wywiad wykonany przez dziennikarkę radia PiK. Więcej zdjęć ukaże się wkrótce.

 

 


Nagranie z Radia PiK

Artykuł ze strony www.cowtoruniu.pl



21.6.2011 - Klasa 3C

W dniu 20.6.2011 r. nasze Muzeum odwiedziła klasa 3C z Gimnazjum nr 8 w Toruniu. Przeprowadziliśmy krótką lekcję dziejów najnowszych Torunia. Uczniowie mieli możliwość spotkania się z historią "na dotyk", na zakończenie zwiedzania wykonali kilka pamiątkowych zdjęć w mundurach powstańczych. Z nauczycielką Panią Aleksandrą Kowalską wypracowaliśmy wstępnie plany współdziałania MHW z Zespołem Szkół nr 8 im. Marii Skłodowskiej-Curie.




20.6.2011 - Nawiązanie współpracy ze Służbą Graniczną

W dniu 19 czerwca Muzeum nasze odwiedził Pan pułkownik Krzysztof Gawęda z Komendy Głównej Straży Granicznej. Podczas wizyty zaprezentowaliśmy nasze działania i plany na przyszłość. Również płk. Gawęda przedstawił nowo powstałe Muzeum Wirtualne Straży Granicznej. Współpraca będzie polegać m.in. na wymianie informacji historycznych, wspólnym opracowywaniu losów byłych żołnierzy Straży Granicznej i Korpusu Ochrony Pogranicza oraz wyjazdach skupionej wokół nas młodzieży do Strażnic nadgranicznych i poznawania tajników tej tak pasjonującej, a zarazem trudnej służby. Obrońcom naszych granic życzymy wiele sukcesów oraz "spokojnej służby"!!! 

 



20.6.2011 - Dynamit A.G. Bromberg

W dniu 11.05.2011 r. w ramach współpracy ze Stowarzyszeniem Rekonstrukcji Historycznych NORDLAND z Bydgoszczy dwie nasze działaczki Fundacji: Natalia Abramek oraz Ewa Grzankowska wzięły udział w kręceniu zdjęć do filmu w charakterze laborantek niemieckiej fabryki materiałów wybuchowych Dynamit A.G., którą Niemcy założyli w czasie wojny w Bydgoszczy. Film ten został wyświetlony podczas otwarcia muzeum o nazwie EXPLOSEUM zorganizowanego na terenach DAG Fabrik Bromberg.


Galeria na stronie NORDLAND

EXPLOSEUM - film promocyjny na youtube



14.6.2011 - Dziennikarze

13.06.2011 r. zawitali do naszego Muzeum dziennikarze z gazety lokalnej "Nowości". Zainteresowani byli szczególnie działaniami Muzeum, których celem jest dokładne opracowanie losów mieszkańca Torunia oraz absolwenta naszej szkoły ppor. cichociemnego Waldemara Szwieca ps. "Robot".

 

"Nowości" będą relacjonować na bieżąco nasze ustalenia oraz pomagać w zbieraniu informacji o jednym z najbardziej brawurowych partyzantów AK.




14.6.2011 - Goście z Moskwy oraz Rosalind i John Ridout z Londynu

W dniach 9-10 czerwca przyjechały do naszego Muzeum Marina i Olga Kartuzowa z synem Pawłem z Moskwy. Dopiero rok temu dowiedziały się poprzez internet o wojennych losach brata ich ojca. Strona niemiecka opublikowała dane o rosyjskich jeńcach wojennych w czasie II wojny światowej. Marina i Olga przeczytały na rosyjskich stronach internetowych o działalności Muzeum Historyczno-Wojskowego w Toruniu i postanowiły przyjechać, by pomodlić się na grobie wujka. Procedury wizowe trwały prawie rok, a i niełatwo było im otrzymać urlop z pracy. Wykorzystały święto państwowe w Rosji i na 3 dni "urwały się" do Polski. W ręku miały jedynie kopię niemieckiej karty ewidencyjnej brata ojca, a celem było Liceum w Toruniu, w którym jest muzeum. Obszerna relacja wraz ze zdjęciami znajduje się tutaj.

 

11 czerwca 2011 r. nasze Muzeum odwiedziła Rosalind i John Ridout z Londynu. Ojciec Rosalind był żołnierzem brytyjskim. Został wzięty do niewoli niemieckiej pod Dunkierką w 1940 r. Stamtąd trafił do Stalagu XXA w Toruniu. Przebywał w Forcie XVII (naprzeciw Dworca Głównego w Toruniu). Leonard Green był Żydem, lecz fakt ten skrzętnie ukrywał przed Niemcami. W obozie pełnił funkcję tłumacza. Lecz pewnego dnia zniknął. Więcej...



12.6.2011 - Glenn oraz Ania Standish

Do naszych szeregów dołaczają Glenn oraz Ania Standish - są odpowiedzialni za promocję Muzeum za granicą (głównie Wielka Brytania, USA) oraz tłumaczenie strony na język angielski. Dziękujemy za pomoc!



11.6.2011 - Film z mszy patriotycznej

18 maja 2011 r. Fundacja Muzeum Historyczno-Wojskowe z siedzibą w Toruniu zorganizowała patriotyczną mszę św. z okazji rocznicy zdobycia przez II Korpus Polski klasztoru na Monte Cassino.

 

Po wzruszającej homilii nastąpiło przekazanie sztandaru zgodnie z ceremoniałem wojskowym. Po mszy wszyscy udali się do świetlicy szkolnej, by pokrzepić się kawą, herbatą i specjalnie na tę uroczystość upieczonymi … blinami. Ze starego patefonu na korbkę zabrzmiały „Czerwone maki na Monte Cassino”. Przy akompaniamencie gitary wspólnie śpiewaliśmy stare piosenki żołnierskie. Kombatanci dzielili się swoimi wspomnieniami wojennymi z uczniami i żołnierzami prezentując im oryginalne zdjęcia.

 

Dziś chcemy zaprezentować krótki film upamiętniający przekazanie sztandaru do naszego Muzeum wykonany przez Patryka Kotlarza. Dziękujemy za pomoc!!! Więcej...

 



9.6.2011 - Gazeta Wyborcza oraz Jazz Band

Pojawiła się wzmianka o naszym Muzeum w Gazecie Wyborczej, którą prezentujemy w zamieszczonym obrazku.


6 czerwca 2011 r. gościliśmy w naszym Muzeum szkolny Jazz Band z Getyngi w Niemczech.

Ta fantastycznie grająca grupa muzyczna odwiedziła Toruń w ramach partnerskiej wymiany między miastami. Po zwiedzeniu Muzeum niemiecki Jazz Band wystąpił z koncertem w auli szkoły. Oklaskom nie było końca...



8.6.2011 - Drzwi otwarte oraz lekcja dla młodzieży

W dniu 5.06.2011 r. w ramach Święta Ulicy Most Pauliński w Toruniu otworzyliśmy nasze muzeum dla szerszego grona zwiedzających. Gości witaliśmy w oryginalnej budce wartowniczej. Na ulicy Strumykowej wystawiliśmy wielkoformatowe zdjęcia Torunia z okresu okupacji. Muzeum odwiedziło około 200 osób, które bardzo pozytywnie wyraziły się o naszej inicjatywie utrwalania i popularyzowania historii Torunia. Zapraszamy do obejrzenia zdjęć.

 

W ramach szkolenia wewnętrznego Fundacja Muzeum Historyczno-Wojskowe organizuje dla młodzieży z naszej szkoły zajęcia ze strzelania z broni wojskowej. Jest to ciekawym uzupełnieniem zajęć z Przysposobienia Obronnego. Zdjęcia.



4.6.2011 - Relacja Łukasza

Otrzymaliśmy pierwsze meldunki naszego "war correspondenta" Łukasza. Przekazał nam kilka zdjęć z Wąsoszy. W przyszłym tygodniu opublikujemy obszerną relację z Gór Świętokrzyskich. Oto jego relacja:


1. Zdjęcie przedstawia pomnik który znajduje się w Wąsoszy.
2. Zdjęcie Niespodzianka (szczęście się uśmiechnęło).
3. Moja klimatyczna fotka.
4. Tablica informacyjna znajdująca się we wsi Wąsosz (stacja kolejowa już nie funkcjonuje i ułatwia poruszanie się po okolicy).
5. Tablica na pomniku z bliska.

 



2.6.2011 - Wykus 2011

Nasz "korespondent wojenny" Łukasz D. udaje się 3.06.2011 w Góry Świętokrzyskie w celu pogłębienia wiedzy na temat działań Zgrupowania "Ponurego", no i oczywiście ppor. cc Waldemara Szwieca ps. Robot. Planowany jest wyjazd do Wąsoszy Koneckiej i "oględziny" miejsca, gdzie przeprowadzona została akcja napadu partyzantów na niemiecki pociąg. Głównym jednak punktem wyprawy są spotkania z partyzantami na "Wykusie".


Życzymy Łukaszowi powodzenia i oczekujemy jego relacji, które niezwłocznie opublikujemy na naszej stronie.



31.5.2011 - PSZ - Oddział Grudziądz

Rozpoczynamy niniejszym prezentację organizacji kombatanckich działających na terenie Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Dziś przedstawiamy Stowarzyszenie Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie - Oddział Grudziądz. Sukcesywnie będziemy też przedstawiać wojenne losy naszych kolegów z Grudziądza.

 

Muzeum nasze otrzymało w darze od Pani Danieli Listewnik z Grudziądza mundur po jej zmarłym mężu - założycielu Oddziału Grudziądzkiego. Więcej...



30.5.2011 - Nowy współpracownik

Z radością informujemy, ża opracowywanie priorytetowego dla Muzeum działu poświęconego absolwentowi szkoły i mieszkańcowi Torunia - ppor. cc Waldemarowi Szwiecowi ps. Robot - powierzyliśmy naszemu nowemu koledze Łukaszowi Dąbrowskiemu z Lublina, który wyrósł na terenach działania "Robota" w Górach Świętokrzyskich, jest jego pasjonatem, spotyka się z b. partyzantami oddziału oraz odwiedza miejsca związane ze Zgrupowaniem "Ponurego". Można przeczytać jego pierwszy artykuł pt. "Wstęp - Legenda Robota".



26.5.2011 - Nawiązanie współpracy z Newsweek Polska

W czwartek 26 maja 2011 r. odbyło się robocze spotkanie przedstawicieli naszego Muzeum z dziennikarzami pracującymi m.in. dla Newsweek Polska. Po zwiedzeniu Muzeum i wymianie wspólnych doświadczeń zaplanowaliśmy projekt mający na celu zachowanie dla przyszłych generacji historii związanych z pobytem jeńców wojennych w Forcie XI "Stefan Batory" w czasie II wojny światowej. Jutro rozpoczynamy serię wywiadów z żyjącymi świadkami funkcjonowania obozu Stalag XXA.

 



26.5.2011 - Kolejna wizyta rodzin byłych jeńców wojennych z Wielkiej Brytanii

Nasze Muzeum zaszczycili swoją wizytą kolejni goście z Wielkiej Brytanii - Annie i David Baker. Ojciec Annie służył w Brytyjskim Korpusie Ekspedycyjnym we Francji. W maju 1940 roku trafił wraz z kolegami do niewoli niemieckiej. Przewieziony został do Torunia i całą wojnę spędził w Stalagu XXA na Podgórzu. O swoich wojennych przeżyciach opowiedział rodzinie krótko przed śmiercią. Córka chciała poznać miejsca związane z losami jej ojca w czasie wojny.



21.5.2011 - Kwiaty od żołnierzy PSZ

Prezes Stowarzyszenia Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie - Oddział Toruń - Pan Czesław Cywiński przekazał w imieniu żyjących jeszcze kolegów na ręce Piotra Oleckiego wiązankę biało-czerwonych kwiatów w podziękowaniu za przygotowanie przez Fundację Muzeum Historyczno-Wojskowe mszy patriotycznej w rocznicę zdobycia przez II Korpus Polski klasztoru na Monte Cassino.

 



20.5.2011 - Msza patriotyczna

18 maja 2011 r. Fundacja Muzeum Historyczno-Wojskowe z siedzibą w Toruniu zorganizowała patriotyczną mszę św. z okazji rocznicy zdobycia przez II Korpus Polski klasztoru na Monte Cassino. Więcej...



18.5.2011 - Pamiętnik z niewoli - galeria

W nasze poszukiwania historyczne dot. m.in. dziejów Torunia podczas II wojny światowej angażuje się coraz to więcej osób. Zależy im na tym, by zachować te często tragiczne wydarzenia w pamięci ze szczególnym ukierunkowaniem na młodzież, podzielić się z naszym Muzeum posiadaną wiedzą lub też udostępnić swoje eksponaty. Jedną z takich osób jest Piotr Orkiszewski z Torunia. Zdobył on w bardzo prozaiczny sposób pamiętnik należący do nieznanej nam niestety z nazwiska dzielnej Polki, która jesienią 1939 r. opiekowała się polskimi żołnierzami wziętymi przez Niemców do niewoli, a więzionymi w Forcie XI Stefana Batorego w Toruniu. W dowód wdzięczności za okazaną pomoc żołnierze ci dokonywali wpisów do jej pamiętnika. Wielu z tych jeńców wojennych podpisało się imieniem i nazwiskiem oraz podało miasto, z którego pochodzili. Są też narysowane podobizny 3 żołnierzy. Więcej...



17.5.2011 - Nowy partner

Muzeum nasze nawiązało współpracę z Muzeum Straży Granicznej, które "rusza" 16 maja 2011 r. Będziemy z dużą przyjemnością wspierać działania kolegów "w zielonych otokach"!

 

Pozdrawiamy serdecznie Obrońców Naszych Granic i życzymy dużo sukcesów na niwie muzealnej!!!

 

Prezentujemy w oryginale treść listu "społecznego kustosza" Muzeum SG:

 

Szanowni moi przyjaciele, koledzy, znajomi,

W przeddzień 20- lecia rocznicy utworzenia Straży Granicznej (16 maja 1991 roku) i obchodzonego dnia Święta Straży Granicznej, której jestem funkcjonariuszem pragnę serdecznie zaprosić Was do cyfrowego Muzeum Polskich Formacji Granicznych.

Muzeum jest świeżo otwarte (czwartek) i znajdziecie się w gronie naszych specjalnych gości. Strona dopiero rusza i zdajemy sobie sprawę, że nie jest jeszcze doskonała, ale w naszym zamierzeniu chcemy aby "żyła" wraz z kolejnymi zdjęciami tekstami, w których wykorzystamy także uwagi czytelników.

Życzę miłej wizyty w naszym muzeum. Można go zwiedzać także nocą! Aha nie są wymagane kapcie i zwiedzanie nie wymaga przewodnika.

 

Pozdrawiam Artur Ochał

"społeczny kustosz"



13.5.2011 - Rosyjska kronika filmowa z wyzwolenia obozu

Prezentujemy odnalezioną kronikę fimową nakręconą przez radzieckich żołnierzy w Toruniu w lutym 1945 roku. Możemy zobaczyć sceny m.in. maszerujących jeńców francuskich i angielskich. Prosimy o kontakt z muzeum osoby, które rozpoznają w kadrach filmu miejsca i ludzi.

 



13.5.2011 - Zdobycie Torunia 1945 - kronika wojenna

Udało nam się dotrzeć do starej kroniki filmowej nakręconej zaraz po zajęciu Torunia przez Armię Czerwoną w lutym 1945 roku. Zapraszamy do obejrzenia.




11.5.2011 - Profanacja cmentarza jeńców wojennych - Stalag XXC

"Z okazji Dnia Zwycięstwa nad nazizmem" nieznani sprawcy dokonali profanacji cmentarza jeńców wojennych zmarłych w obozie jenieckim Stalag XXC na Glinkach w Toruniu. Wyrażamy nasze oburzenie głupotą niedouczonych "patriotów". Przed kolejnymi tego rodzaju wybrykami proponujemy "malarzom" zapoznanie się z kartami historii i szczere zastanowienie się nad swoim uczynkiem.



13.5.2011 - Ekshumacja oficerów polskich w Bykowni (Ukraina)

Członek naszej Fundacji prof. Andrzej Kola prowadzi aktualnie prace ekshumacyjne oficerów polskich zabitych przez NKWD w Bykowni na Ukrainie. Na załączonym skanie z prasy jest zamieszczony cały opis tego przedsięwzięcia. Z informacji bieżących od prof. Koli dowiadujemy się, że napotkał tam na wiele trudności w realizacji prac. Jest duży problem z natury formalnej, który spowodował, że ukraińscy pracownicy przerwali ekshumację. Więcej na ten temat zamieścimy po uzyskaniu bliższych informacji. Życzymy panu Andrzejowi dużo cierpliwośći w pokonywaniu przeszkód.



11.5.2011 - Toruń Daily Photo

Działalność naszej Fundacji została przedstawiona na blogu pana Glenna Standisha, nauczyciela j. angielskiego, zamieszkałego w Toruniu. Na jego stronie możemy zobaczyć kilka zdjęć wykonanych w sali Muzeum Historyczno-Wojskowego oraz notkę na temat działań podjętych przez Piotra Oleckiego – jednego z założycieli Fundacji. Zapraszam na Toruń Daily Photo.



11.5.2011 - Dzień Zwycięstwa (8 maja 1945)

8 maja 2011 r. w rocznicę podpisania kapitulacji Armii Niemieckiej przed Aliantami w 1945 roku w Berlinie odwiedziliśmy w Grudziądzu żołnierza II Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie Pana Zygmunta Wojanowskiego. Usłyszeliśmy od niego bardzo ciekawe opowieści frontowe:

 

Wybuch wojny zastał młodocianego Pana Zygmunta w rejonie Janowa Lubelskiego, dokąd został on ewakuowany z rodziną... Wieś zajęli Niemcy. Gdy nastąpił kontratak polskich wojsk, Niemcy broniąc się wypędzili na drogę mieszkańców wioski i użyli ich jako tarczy obronnej. Polscy żołnierze wstrzymali w związku z tym atak i wycofali się. Następnego dnia Niemcy zabili 8 mężczyzn za pomoc polskim wojskom...

 

Gdy walki ustały rodzina wracała przez Toruń do Grudziądza (jedną dobę spędzili w jednym z fortów w Toruniu, gdzie byli poddani kontroli). Po ukończeniu 14 lat Zygmunt musiał podjąć pracę na majątku rolnym w Rogóźnie Zamku, przy rozbiorce domów żydowskich i bożnicy w samym Grudziądzu, a następnie na wsi na Żuławach. 18 stycznia 1943 r. został wzięty do Wehrmachtu. (70% jego kompanii nie rozumiało w ogóle po niemiecku). Służył we Francji. Jednostka jego miała udać się na front wschodni, gdy niespodziewanie zmieniono rozkazy i wysłano ich do Italii, gdzie w lipcu 1943 r. włoski marszałek Badoglio aresztował Mussoliniego i przejął władzę. Pan Zygmunt postanowił wtedy z kolegami uciec z armii niemieckiej do Aliantów. Udało im się. Trafił do obozu jenieckiego we Włoszech, a potem w Tunisie. Polski rząd upomniał się o swych rodaków. Pan Zygmunt wyjechał do polskiego obozu przejściowego w Boufrik w Algierii. Tam w 1944 r. odwiedził ich Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie gen. broni Kazimierz Sosnkowski oraz biskup polowy WP gen. Gawlina. Kolejny etap to przydział 20 maja 1944 r. do 5 Dywizji Kresowej i ciężkie walki o zdobycie m.in. Ankony,Bolonii, Forli, Faenza, Imola oraz wielu mniejszych wiosek, miasteczek i punktów oporu wroga. W 1947 roku Pan Zygmunt powrócił do kraju.

 

Naszemu Muzeum przekazał on swoje dokładne wspomnienia z lat wojny.

 

Życzymy Panu Zygmuntowi i wszystkim jego żyjącym kolegom z Grudziądza dużo zdrowia i przysłowiowych 100 lat!!!

 



10.5.2011 - Msza patriotyczna

Otrzymaliśmy potwierdzenie wzięcia udziału w organizowanej przez nas mszy św. w Kościele Garnizonowym w Toruniu w dniu 18 maja 2011 r. z okazji zdobycia przez II Korpus Polski klasztoru Monte Cassino przez żołnierzy i oficerów 18 Batalionu Powietrzno-Desantowego w Bielsku-Białej, skupionych w Wojskowej Grupie Rekonstrukcyjnej "Klub Sierżanta", odtwarzającej Polską Brygadę Spadochronową gen. Sosabowskiego.

 

Uroczystość przekazania nam sztandaru od Stowarzyszenia Kombatantów PSZ na Zachodzie uświetniona będzie również udziałem Grupy Rekonstrukcji Historycznej "POLAND" z Bydgoszczy!

 

Dziękujemy Wam wszystkim po żołniersku w imieniu naszego Muzeum oraz żyjących jeszcze weteranów walk!



10.5.2011 - List z Anglii

Otrzymaliśmy list od gości naszego Muzeum z Wielkiej Brytanii, którzy poszukiwali w Toruniu historii życia Russella Bella w STALAGU XXA:

 

W imieniu rodziny Bell, chciałbym podziękować Panu i Hannie za towarzyszenie nam podczas naszej wizyty w Toruniu 15 kwietnia 2011 r. Pańska wiedza na temat historii II Wojny Światowej, pruskich fortów i Stalagu XX A okazała się niezwykle pomocna podczas naszych prób zdobycia informacji na temat Russella Bella. Jednakże dalej nie wiemy czy został on zabity podczas próby ucieczki czy umarł z przyczyn naturalnych. Będziemy musieli poczekać na więcej szczegółów, które przybędą do nas z Genewy od Czerwonego Krzyża i być może rzucą nowe światło na tą sprawę.

Chciałbym również gorąco podziękować osobom, które prowadzą Muzeum Historyczno- Wojskowe. Byliśmy pod wielkim wrażeniem i prześlemy nasze prywatne materiały dotyczące Russela do muzeum; mogą być one użyte w ramach wystawy, na stronie internetowej lub jako upamiętnienie jego postaci.

Pozwolę sobie również wspomnieć o właścicielach Fortu IV- okazali się niezwykle pomocni i gościnni, zatem chciałbym również im i ich pracownikom podziękować.

Jesteśmy z Wami w kontakcie od czasu naszej wizyty i z Waszą pomocą lepiej zrozumieliśmy Stalag, warunki jakie tam panowały oraz trudności, które dotykały Polaków przed, podczas i w trakcie trwania wojny.

Jeżeli jest coś, co moglibyśmy zrobić by wspomóc Pana w Pańskich badaniach lub muzeum w jego drodze do zdobywania wiedzy- proszę dać znać.


Z wyrazami szacunku,
Kevin Richardson
W imieniu rodziny Bell

 

Najszczersze podziękowania za piękne przetłumaczenie listu należą się Kamili Jędrzejewskiej. Dziękuję za pomoc!!



10.5.2011 - TVP o działalności Fundacji

Telewizja polska udostępniła materiały filmowe dotyczące działania Fundacji. Są one dostępne pod tymi adresami:

Link pierwszy  (7 minuta i 7 sek.)

Link drugi (15 minuta i 30 sek.)



9.5.2011 - Waldemar Szwiec - opinia

Cały czas pogłębiamy wiadomości na temat wychowanka naszej szkoły - cichociemnego Waldemara Szwieca. Udało nam się zdobyć nie lada dokument! Jest to opinia o ppor. rez. Waldemarze Szwiecu wystawiona przez Dowódcę 1-go Baonu Spadochronowego w Wielkiej Brytanii w dniu 4 sierpnia 1942 r., tj. na dwa miesiące przed jego skokiem do okupowanej Polski. Więcej...

 

Ponadto dodaliśmy śp. pana Piotra Dondalskiego do działu Ofiarodawcy.



7.5.2011 - Kościół w sektorze włoskim STALAGU XXC

2 maja 2011 r. przeprowadziliśmy kolejną rozmowę z proboszczem Parafii Rzymskokatolickiej pw. bł. Stefana Wincentego Frelichowskiego z księdzem Ryszardem Dominem. Kościół powstaje w miejscu szczególnym i nie przypadkowym, a mianowicie w sektorze włoskim obozu jenieckiego STALAG XXC w Toruniu.

 

Jakże inny ma to wymiar w porównaniu z osiedlem mieszkaniowym budowanym nieopodal na kościach zmarłych żołnierzy. Muzeum nasze chce wykorzystać ten fakt i przybliżyć parafianom losy jeńców wojennych brytyjskich, włoskich, sowieckich i niemieckich ze STALAGU XXC, którzy żyli, pracowali i umierali na tym terenie. Poprzez nasze cykliczne publikacje w Biuletynie Parafialnym chcemy dotrzeć do żyjących jeszcze świadków tej ponurej historii Torunia.

 

Ustaliliśmy stałe dyżury informacyjne członków naszego Muzeum w kościele. Ksiądz Ryszard Domin wyraził zgodę na stworzenie w kościele miejsca upamiętniającego martyrologię jeńców wojennych.

 

Czyż to nie jest aby tylko przypadek, że patronem tego kościoła jest bł. Stefan Frelichowski-harcerz i więzień niemieckich obozów koncentracyjnych, który życie swe oddał w trosce o los współbraci?

 

Ksiądz proboszcz przystał na naszą propozycję organizacji mszy św. w intencji zmarłych jeńców wojennych z udziałem pastora kościoła ewangelickiego i popa cerkwi prawosławnej oraz rodzin jenieckich. Będzie też możliwość posadzenia na terenie przylegającym do Kościoła Drzew Pamięci przez członków rodzin jeńców wojennych z całego prawie świata. Powyższą informację prześlemy niezwłocznie do Włoch, Rosji, Ukrainy, Niemiec i Wielkiej Brytanii...

 



3.5.2011 - Zdobycie Berlina 1945

Muzeum nasze pamięta o "starych wiarusach". Dziś, tj. 2 maja 2011 r. odwiedziliśmy z kwiatami żołnierza z tzw. Armii Berlinga (chyba jednego z ostatnich jeszcze żyjących w Polsce), który brał bezpośredni udział w walkach o Berlin. Jest nim mieszkaniec Torunia porucznik Lucjan Stawecki (wtedy plutonowy). Losy jego przedstawimy wkrótce w szczegółach na naszej stronie internetowej, teraz możemy powiedzieć w skrócie tylko tyle, że był on młodym żołnierzem Armii Krajowej, przewoził ulotki z Warszawy do okolic Siedlec, brał udział w akcji przyjmowania zrzutu broni z Wielkiej Brytanii dla oddziału AK,  4 dni przed wybuchem Powstania Warszawskiego pojmany został z ulotkami przez Rosjan i skazany na śmierć. Zdecydowana postawa wsi, w której w tym czasie mieszkał oraz decyzja stacjonującego tam marszałka Żukowa uratowały go wtedy od śmierci. Wstąpić musiał do tworzącej się w rejonie Warszawy 1 Samodzielnej Brygady Moździerzy pod dowództwem radzieckim. Ukryło się w tej jednostce również wielu innych żołnierzy Armii Krajowej, ale przebiegły oficer NKWD wyłuskiwał ich stopniowo. Znikali oni w niewyjaśniony sposób... Trafił on również na trop Lucjana Staweckiego. Ten bojąc się likwidacji skorzystał z pomocy miejscowej komórki AK. Wymarsz jednostki na front przerwał to dochodzenie NKWD (owego oficera NKWD rozpracowali żołnierze AK służący w Ludowym Wojsku Polskim i zlikwidowali potajemnie w czasie, gdy łowił ryby). Pan Lucjan brał udział w walkach w rejonie Szczecina, a następnie w samym Berlinie.

 

Z okazji zdobycia Berlina życzymy Panu Lucjanowi przede wszystkim dużo zdrowia...



3.5.2011 - Kraków/Oleandry - wycieczka klasowa

W dniach 11-15 kwietnia 2011r. nauczyciel plastyki z naszej szkoły Jerzy Czapiewski zorganizował dla klasy IIf i członków Muzeum wspaniałą wycieczkę patriotyczną do Krakowa.

 

Nocowaliśmy w przedwojennym schronisku młodzieżowym na Oleandrach, skąd I Kompania Kadrowa wymaszerowała 6 sierpnia 1914 r. w stronę Miechowa, obalając w Michałowicach rosyjskie słupy graniczne. Ten pododdział piechoty utworzony 3 sierpnia 1914 w Krakowie przez Józefa Piłsudskiego z połączenia członków "Strzelca" i Polskich Drużyn Strzeleckich był zalążkiem Wojska Polskiego.

 

W trakcie pobytu młodzież miała możliwość dokładnego poznania tej kolebki polskości oraz twórczości m.in. Stanisława Wyspiańskiego, Józefa Mehoffera i Jana Matejki. Zwiedzaliśmy Muzeum Narodowe, Galerię Sztuki Polskiej w Sukiennicach, Teatr Stary, Teatr im. J. Słowackiego, kościoły krakowskie, no i oczywiście Wawel z grobami królów polskich.

 

Oddaliśmy pokłon zwłokom Marszałka Józefa Piłsudskiego...

 

Więcej - kliknij, aby obejrzeć zdjęcia

 



1.5.2011 - Podziękowania dla klasy 3d

Klasa 3d z I Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu, która stworzyła m.in. statut Fundacji i przyczyniła się we wspaniały sposób do powstania i dalszej działalności Muzeum żegnała się 29 kwietnia 2011 r. z murami szkoły. Zarząd i działacze Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowe wyrazili swą wdzięczność wszystkim za zaangażowanie i daleko idącą pomoc. Szczególne podziękowania skierowane zostały do Mariusza Wiśniewskiego, który stworzył i prowadził naszą piękną stronę internetową. Otrzymał on na pamiątkę "fachowy" prezent.

 

Życzymy naszym absolwentom powodzenia na maturze i spełnienia marzeń życiowych !!!

 

Uczniowie na zakończenie zaśpiewali chórem swą ulubioną pieśń "Legiony"

 



1.5.2011 - Wizyta gości z Australii

Nasze Muzeum odwiedzili w dniach 29-30.04.2011 r. Państwo Cooper z Australii. Ojciec Cate Cooper walczył w ramach Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego we Francji i został wzięty w 1940 pod Dunkierką do niewoli niewoli niemieckiej. Do stycznia 1945 roku przebywał w obozie jenieckim STALAG XXA w Toruniu. Pracował też w filii obozu w Grudziądzu. Niemcy ewakuowali obóz zimą 1945 r. Tzw. "Marsz śmierci" przy -20 stopniach mrozu i minimalnym wyżywieniu kosztował wielu jeńców życie. Jego trasa prowadziła m.in. przez Tucholę, Szczecinek do głębi Niemiec. Ojca Cate wyzwoliły z niewoli wojska amerykańskie. Zmarł 10 lat po wojnie w wskutek choroby płuc, której przyczyną były trudne warunki obozowe w Toruniu.

 

Rober Cooper zamierza napisać książkę o losach ojca swojej żony na podstawie listów z obozu, zdjęć i materiału zebranego podczas tej wizyty w naszym Muzeum. Ma ona przybliżyć brytyjczykom i australijczykom losy ich obywateli w niewoli niemieckiej w STALAGU XXA w Toruniu. Muzeum nasze ma otrzymać egzemplarz tej pozycji, który opublikujemy na naszej stronie internetowej.

 

Podczas dwudniowej wizyty pokazaliśmy Państwu Cooper miejsca w Toruniu związane z funkcjonowaniem STALAGU XXA i XXC. Towarzyszyła nam przy tym ekipa Telewizji Polskiej - Oddział w Bydgoszczy. Pokazaliśmy m.in. Komendę obozu w Forcie XVII, którą następnie przeniesiono na ul. Okólną, rejon Fortu XIII, fort XI, stację PKP Kluczyki, którą budowali jeńcy brytyjscy i rosyjscy, teren po STALAGU XXC na Glinkach, cmentarz zmarłych żołnierzy alianckich i rosyjskich w Małej Nieszawce, Fort IV, w którym był szpital obozowy oraz Fort XV. We wszystkich tych miejscach więzieni byli w czasie wojny żołnierze i oficerowie polscy, angielscy, francuscy, australijscy, amerykańscy, holenderscy, belgijscy, serbscy, włoscy, norwescy itp.

 

Więcej - kliknij, aby obejrzeć zdjęcia

 



1.5.2011 - Wasyl Andrejewicz Lis z Ukrainy poszukuje w Toruniu grobu swego dziadka

Wnuk sowieckiego jeńca wojennego poszukuje w Toruniu grobu swego dziadka. Wasyl Andrejewicz Lis z Ukrainy dopiero niedawno znalazł w internecie informację na temat wojennych losów swego dziadka. Niemcy opublikowali uznawane do tej pory za zaginione karty ewidencyjne rosyjskich jeńców wojennych z II wojny światowej. Otrzymał on nawet skan karty jeńca wojennego swego dziadka Wasilija Sirenko. Poprzez przyjaciela z Polski zwrócił się on do naszego Muzeum z prośbą o właściwe odczytanie tej karty. Z informacji zawartych na naszej stronie internetowej dowiedział się wiele o losach jeńców radzieckich w Toruniu. Wasilij Lis planuje przyjechać latem tego roku wraz z rodziną do Torunia, by zwiedzić nasze Muzeum, udać się na teren byłego STALAGU XX C oraz na cmentarz zmarłych żołnierzy radzieckich w Małej Nieszawce. Wyraził również zgodę na opublikowanie przez nas historii swojego dziadka, co też niniejszym czynimy...

 

W załączniku tłumaczenie na język polski Karty Ewidencyjnej Jeńca Wojennego wraz z naszym komentarzem i odnośnikami do dalszych poszukiwań. Pobierz załącznik

 

Zdjęcia: 2 skany Karty Ewidencyjnej oraz zdjęcie dziadka z 2 żołnierzami z Wojny Zimowej rosyjsko-fińskiej.

 



1.5.2011 - Stalag XXA

W ramach naszych poszukiwań historycznych natrafiliśmy na pozostałości po jeńcach brytyjskich na terenie Fortu XI w Toruniu. Są to śmietniki, w których jeńcy zakopywali zużyte konserwy, opakowania, itp.

 

Zdjęcia:

 



29.4.2011 - Nasze Muzeum na "Lwowskiej fali"

W dniu 28.04.2011 r. udzieliliśmy wywiadu radiowego na historycznej "Lwowskiej fali". Rozgłośnia ta, która większości starszego pokolenia Polaków kojarzy się z przedwojennymi słynnymi występami radiowymi Szczepka i Tońka zaprezentowała Polakom mieszkającym na Ukrainie działalność naszego Muzeum. Miało to związek z przygotowywaną przez nas mszą patriotyczną w dniu 18 maja 2011 r. w Kościele Garnizonowym w Toruniu z okazji zdobycia przez żołnierzy polskich Monte Cassino oraz przekazaniem nam w tym dniu sztandaru Stowarzyszenia Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Redakcja polskiego Radia Lwów chce współpracować z Fundacją informując rodaków na Wschodzie o naszych działaniach. Zainteresowana jest m.in. przeprowadzeniem wywiadów z żyjącymi jeszcze żołnierzami PSZ na Zachodzie, a pochodzącymi z terenów dawnych Kresów Rzeczpospolitej.

 

Piosenka Włóczęgi - Tylko we Lwowie



26.4.2011 - Australijczycy w Muzeum

W dniach 30.04. i 1.05.2011 r. nasze Muzeum odwiedzą Australijczycy. Przyjeżdżają oni do nas w nadziei na uzyskanie dokładniejszych informacji na temat losów swoich bliskich - żołnierzy australijskich - więzionych w czasie II wojny światowej w STALAGU XXA/XXC w Toruniu. Zaplanowaliśmy zwiedzanie naszego Muzeum, a następnie terenu byłego obozu jeńców wojennych na Podgórzu. Następnym punktem wizyty jest wyjazd do Grudziądza, gdzie australijscy żołnierze zatrudnieni byli w tzw. Arbeitskommando (oddziałach roboczych).



25.4.2011 - Przekazanie Sztandaru

Nasza Fundacja przygotowuje nie lada wydarzenie. Chcemy reaktywować obchody zdobycia 18 maja 1944 r. przez żołnierzy polskich Monte Cassino. Spotykamy się wszyscy 18 maja 2011 r. o godz. 18.00 w Kościele Garnizonowym w Toruniu. Zaprosiliśmy kombatantów tych walk i młodzież. Podczas mszy zostanie dokonane przekazanie naszej Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowe sztandaru Stowarzyszenia Byłych Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Jest to dowodem uznania dla naszej działalności, a dla nas samych motywacją do jeszcze bardziej wydajnej pracy, majacej na celu sławienie zasług żołnierza polskiego w rozstrzygnięcie losów II wojny światowej i przekazanie tej wiedzy młodemu pokoleniu.


Piosenka Czerwone maki na Monte Cassino (Adam Aston)



19.4.2011 - Wizyta Anglików

W dniu 15 kwietnia 2011 roku nasze Muzeum odwiedziło 10 gości z Wielkiej Brytanii - była to podróż sentymantalna - poszukiwali oni śladów członka rodziny - wuja, który był brytyjskim jeńcem wojennym i więźniem STALAGU XX C na Glinkach. Wizyta w samym Muzeum trwała około 1,5 godziny. Nasi zagraniczni goście z wielkim zaciekawieniem obejrzeli zbiory muzealne, z zainteresowaniem wysłuchali też naszych opowieści o losach wojennych żołnierzy polskich w II wojnie światowej, a szczególnie ciekawostek dotyczących działań wojennych w Toruniu. Byli pod wielkim wrażeniem profesjonalnego przygotowania wystawy dotyczącej historii STALAGU... i przekonani, że jest to filia muzeum państwowego. :-) Więcej... (zdjęcia oraz reszta informacji)



14.4.2011 - Dr Paolo Girardi

Do naszego Muzeum zwrócił się z prośbą o pomoc w badaniach historycznych na temat STALAGU XX C syn żołnierza włoskiego, który był internowany w Toruniu w czasie wojny. Prowadzimy na bieżąco wymianę korespondencji z drem Paolo Girardi. Efektem końcowym ma być wspólne organizowanie Podróży Pamięci dla rodzin i bliskich byłych włoskich jeńców wojennych do Torunia do STALAGU XX C, na terenie którego... budowane jest obecnie osiedle mieszkaniowe... Przytaczamy fragmenty tej jakże ciekawej i wzruszającej korespondencji.

 

Jestem Włochem, mój ojciec oraz wielu jego towarzyszy broni przebywali po 8 września 1943 r. w STALAGU XX A w Toruniu(a później w STALAGU XXI D w Poznaniu. Byli oni jeńcami wojennymi, określano ich jako I.M.I. (Italienische Militär Internierte). Prowadzę badania dot. historii obozu dla jeńców wojennych, w którym przebywał mój ojciec i inni żołnierze włoscy.

 

Nie tylko ja, ale i wielu innych potomków byłych jeńców chciałoby odnaleźć miejsce przetrzymywania ich ojców w niewoli oraz ewentualnego pochówku. Jestem zainteresowany wszelką dokumentacją oraz informacją na temat STALAGU XX A. Często jest tak, że trudno jest odnaleźć po tylu latach miejsca po tego rodzaju obozach. Dlatego też mam następujące pytania, na które mam nadzieję, że otrzymam odpowiedź:

 

  1. Czy zachowały się w Toruniu ślady/pozostałości po obozie jenieckim?
  2. Czy jest w Toruniu tablica pamiątkowa lub krzyże na miejscowym cmentarzu w pobliżu obozu?
  3. Czy mógłbym dowiedzieć się na temat publikacji, broszur, materiałów informacyjnych, pocztówek, map, artykułów prasowych lub książek na temat obozu jenieckiego w Toruniu?
  4. Czy jest w Toruniu jakieś muzeum, wystawa, organizacja kulturalna, lokalni historycy lub też proboszcz kościoła czy też parafia, która zajmuje się tą tematyką i do której mógłbym się zwrócić?

 

Mam dużą potrzebę, aby odwiedzić w najbliższym czasie Toruń i teren obozu STALAG XX A w celu rozpoznania tej sytuacji.

 

W przypadku nawiązania kontaktu z osobami lub instytucjami, które troszczą się o zachowanie w pamięci tych tragicznych wydarzeń z okresu ostatniej wojny, a związanymi m.in. z pobytem w Toruniu żołnierzy włoskich zorganizowane zostaną regularne przyjazdy studyjne do Torunia moich przyjaciół i innych potomków byłych żołnierzy internowanych. Zamierzam w przyszłości wydać biuletyn informacyjny na temat obozu jenieckiego w Toruniu, by na jego podstawie umożliwić moim rodakom, a przede wszystkim generacji dzieci i wnuków, organizowanie Podróży Pamięci do Torunia.


***

 

Szanowny Panie Olecki,

jestem Panu bardzo wdzięczny za obszerną odpowiedź na mój list. Przyjadę do Torunia, by odwiedzić Muzeum Historyczno-Wojskowe oraz miejsce, na którym znajdował się obóz jeniecki STALAG XX C. Bardzo pomocna okazała się Pańska informacja, że niektórzy jeńcy włoscy przebywali w Forcie XIII. Chciałbym odwiedzić te miejsca i wykonać dokumentację fotograficzną. Czy może Pan napisać coś więcej o miejscowości Brąchnowo koło Torunia, o której Pan napisał, że znajduje się tam figura Matki Boskiej, zbudowana przez jeńców włoskich w 1945 r. za cudowne uratowanie od śmierci w czasie wojny?

 

Myślę, że włoski kapelan wojskowy, który odprawiał msze św. na Podgórzu oraz inni zmarli żołnierze włoscy zostali ekshumowani i przewiezieni do Włoch w latach 1953/1955. Jedynie ok. 5.000 Włochów pozostało na dużych cmentarzach w Hamburgu, Kolonii, Berlinie oraz na Bielanach koło Warszawy. Jeszcze raz dziękuję za poniesiony trud w poszukiwaniach historycznych i pomoc !


Dr Paolo Girardi



14.4.2011

Za pośrednictwem Urzędu Gminy w Wielkiej Nieszawce, na terenie której znajduje się cmentarz rosyjskich jeńców wojennych zmarłych i zabitych w obozie STALAG XX C na Glinkach, otrzymaliśmy kolejne dwa zapytania z Rosji i Ukrainy z prośbą o udzielenie informacji o losach i miejscu pochówku żołnierzy.


W 2008 roku Muzeum nasze zawarło porozumienie z Urzędem Gminy w Wielkiej Nieszawce w sprawie poszukiwań żołnierzy oraz osób zaginionych w różnych okresach wojennych.


Niedługo przedstawimy obszerną informację o naszych działaniach w sprawie poszukiwań zmarłych jeńców rosyjskich. Nawiązaliśmy już kontakt z rodzinami poległych żołnierzy w Rosji i Ukrainie. Latem tego roku planowany jest przyjazd tych rodzin do Torunia celem odbycia modlitwy na grobach mężów i ojców oraz zabrania z cmentarza symbolicznej garści ziemi...



14.04.2011

15 kwietnia 2011 r. przyjadą do naszego Muzeum z Wielkiej Brytanii członkowie rodzin byłych jeńców brytyjskich, którzy więzieni byli w czasie wojny w Toruniu w obozie STALAG XX A. W planie wizyty przewidziano m.in. zwiedzanie w Muzeum stałej wystawy poświęconej temu obozowi oraz obejrzenie Fortu XI i XIV, w których przetrzymywani byli jeńcy wojenni.



9.4.2011 - Odwet

Nasze Muzeum wzbogaciło się 7.03.2011 r. o nowy nabytek. Jest nim pismo konspiracyjne „ODWET” z okresu okupacji. Historia zdobycia jest prozaiczna. Znalezione zostało… na skupie makulatury w Krakowie w dzielnicy Dębniki. Trafiło tam być może z jednego z rozbieranych budynków. Więcej...

 

Ponadto umieściliśmy nowy skan z gazety "Nowości" w zakładce "Mówią o nas" poświęcony obchodom Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych".



8.4.2011 - Nic dodać, nic ująć...

Nasze zbiory poszerzyły się o nowy nabytek. Jest nim oryginalna ulotka napisana w formie odezwy DO NARODU POLSKIEGO, pod treścią której podpisały się 24 polskie organizacje podziemne.  Warto skupić się nad jej treścią. Autorzy piszący ją  w czasie wojny ok. 1943 roku nie spodziewali się chyba trafności swych spostrzeżeń i obaw. (ulotka znajduję się na samym dole po prawej) Więcej...



7.4.2011 - Edward Banaszak

W ramach opracowywania losów porucznika Leonarda Ramczykowskiego natrafiliśmy na jego dyplom ukończenia VII Kursu Podchorążych Rezerwy Piechoty w Śremie 15.04.1927 r. Plutonowy podchorąży L. Ramczykowski wysłany był na ten kurs z 67 Pułku Piechoty. Pułk ten stacjonował w garnizonie Brodnica (2 batalion i batalion zapasowy w Toruniu). W czasie wojny obronnej 1939 wchodził w skład 4 Dywizja Piechoty walczącej w Armii Pomorze.

 

Na dyplomie widnieje mało czytelny podpis Dowódcy Baonu Szkolnego Okręgu Korpusu VII. Badając dzieje tej wojskowej uczelni ustaliliśmy, że Dowódcą Baonu Szkolnego w roku 1927 był major Edward Banaszak. We "wszechwiedzącym" internecie natrafiliśmy następnie na opracowanie dot.losów Edwarda Banaszaka. Sporządził je jego syn. Nawiązaliśmy kontakt z wnukiem Edwarda Banaszaka w Szczecinie i otrzymaliśmy zgodę na publikację losów majora na stronie naszego Muzeum. Więcej...



3.4.2011 - Ramczykowski

Nasze zbiory powiększyły się o nową historię rodzinną, a mianowicie Eleonory i Leonarda Ramczykowskich - twórców Funduszu Stypendialnego dla uczniów i absolwentów I LO w Toruniu. Opracował Przemysław Rolirad - nauczyciel j. polskiego w I LO w Toruniu - dziękujemy! Więcej...



22.3.2011 - Spotkanie z prezydentem Torunia

Delegacja naszej Fundacji w składzie: Joanna Jeziorowska, Mariusz Wiśniewski oraz Piotr Olecki udała się w dniu 22.03.2011 r. na rozmowę z Panem Prezydentem Torunia Michałem Zaleskim. W rozmowie uczestniczyła także Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Torunia Pani Anna Kłobukowska.

 

Zaprezentowaliśmy nasz dorobek i plan zamierzeń na bieżący rok. Jednym z głównych naszych celów jest i będzie troska o los kombatantów II wojny światowej oraz organizacja domu spotkań z młodzieżą.

 

Na zakończenie wykonaliśmy wspólne pamiątkowe zdjęcie.



20.3.2011 - Dodane eskponaty

Dodaliśmy wybrane eksponaty, które znajdują się w naszym muzeum. Zapraszamy do obejrzenia!



20.3.2011 - Współpraca z dr Markiem Rolandem

Przedstawiciel naszego Muzeum dr Marek Roland udaje się w tym miesiącu do Kanady celem nawiązania współpracy ze Stowarzyszeniem Kombatantów Polskich w Toronto.

 

Chcielibyśmy przybliżyć naszym rodakom wspaniałe działanie młodzieży w ramach Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowego w Toruniu, a zarazem dowiedzieć się czegoś więcej na temat ich przeżyć wojennych.

 

Dr Marek Roland jest absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu. Jego dziadek był pilotem w 4 Pułku Lotniczym w Toruniu. Zginął śmiercią lotnika w bitwie o Anglię.



13.03.2011 - Nowości

Nasza strona wzbogaciła się o nową opracowaną historię Józefa Trzeciaka. Co więcej, doszły następne informacje na temat Aleksandra Mularta (Węgry, Wielka Brytania, Po wojnie).



10.03.2010 - Dalsze ekshumacje

Od 10 kwietnia 2011 r. rozpocznie się czwarta i zarazem ostatnia runda ekshumacji w lasku w Bykowni, gdzie spoczywają polskie i ukraińskie ofiary represji stalinowskich. Przeprowadzą ją polscy archeolodzy pod kierunkiem konsultanta naszego Muzeum profesora Andrzeja Koli.

 

Bykownia jest miejscem, gdzie od lat 30-tych chowano ofiary NKWD. Wiosną 1940 r. pochowano tam także do 3,5 tys. polskich oficerów przewiezionych do Kijowa z więzień zachodniej Ukrainy.

 

Podczas pierwszych ekshumacji kilka lat temu odkopano polskie orzełki, guziki, monety, strzępki mundurów, przedmioty osobiste i kości.

 

Po zakończeniu prac przedstawimy na naszej stronie szczegółową relację prof. Koli z ekshumacji wzbogaconą o materiał fotograficzny.



10.03.2011 - Nagrywamy płytę z piosenkami żołnierskimi

Piosenka żołnierska zawsze towarzyszyła naszym przedsięwzięciom. Fundacja przygotowuje wydanie własnej płyty CD z ulubionymi przez nas piosenkami wojskowymi z okresu Odzyskiwania Niepodległości w 1918 r. oraz czasu wojny i okupacji. Naszym próbom przysłuchiwał się ze wzruszeniem porucznik Lucjan Stawecki - uczestnik walk o Berlin w 1945 r. i Józef Trzeciak - robotnik przymusowy w III Rzeszy...

 

Po zakończeniu nagrań będzie możliwość posłuchania naszego muzycznego dorobku na stronie internetowej Muzeum.

 

Zdjęcia:

 



9.03.2011 - Dodana galeria z odsłonięcia tablicy Waldemara Szwieca

Druh Bohdan Horbaczewski przekazał do naszego Muzeum wykonane przez niego zdjęcia w dniu 1.09.1989 r. z odsłonięcia w I Liceum Ogólnokształcacym im. M. Kopernika w Toruniu (w którym aktualnie mieści się nasza Fundacja) tablicy poświęconej wychowankowi naszej szkoły - cichociemnemu Waldemarowi Szwiecowi ps. Robot.

 

Podczas jednej z naszych rekonstrukcji przedstawiliśmy brawurową akcję rozbicia więzienia przeprowadzoną przez oddział partyzancki pod dowództwem "Robota".

 

Wykonaliśmy również tablicę informacyjną poświęconą Waldemarowi Świecowi.

 

Uwaga: zwracamy się z prośbą o pomoc w ustaleniu personaliów osób uczestniczących w tej uroczystości - szczególnie chodzi nam o obecnych tam kombatantów.

 

Zapraszamy do galerii.



7.03.2011 - Narodowy Dzień Pamięci

W związku z obchodami nowego święta państwowego - Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" 1 marca o godz. 10 złożyliśmy kwiaty i zapaliliśmy znicze pod tablicą poświęconą żołnierzom Armii Krajowej, skazanym przez komunistyczne władze na długoletnie więzienie.

 

"Wprowadzenie Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" do polskiego kalendarza patriotycznego uważam za bardzo trafną inicjatywę. Pielęgnowanie pamięci o tych, którzy walczyli o naszą wolność jest szczególnie ważne zwłaszcza w dniu dzisiejszym, kiedy mamy możliwość przywrócenia im należnego miejsca w historii państwa i świadomości społeczeństwa. Ustanowienie nowego święta państwowego jest jak wzniesienie ogólnopolskiego pomnika upamiętniającego działalność żołnierzy antykomunistycznego podziemia" - mówi marszałek województwa Piotr Całbecki.

 

Pierwszy dzień marca jest dniem symbolicznym dla bohaterów antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia. Dokładnie tego dnia w 1951 roku wykonany został wyrok śmierci na kierownictwie IV Komendy Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". W 60 rocznicę ich bestialskiego stracenia, po raz pierwszy obchodziliśmy uroczystości związane z Narodowym Dniem Pamięci "Żołnierzy Wyklętych".

 

W skromnej uroczystości, która odbyła się pod tablicą poświęconą żołnierzom AK przy ul. Piekary w Toruniu (obok aresztu) udział wzięli uczniowie I LO, a zarazem członkowie toruńskiej Fundacji Muzeum Historyczno-Wojskowego, którzy wystawili wartę honorową oraz wykonali pieśń Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych "Więc szumcie nam jodły piosenkę".


Zdjęcia (podziękowania dla Asi Jeziorowskiej za ich wykonanie i udostępnienie):

 



I film nakręcony przez TV Toruń:
 

 



5.03.2011 - Nowa wersja strony

W dniu dzisiejszym uruchomiliśmy nową wersję naszej strony. Przeszliśmy małą rewolucję, ponieważ wykupiliśmy domenę muzeumhw.pl oraz przenieśliśmy się na nowy serwer. Co więcej, oparliśmy się na systemie CMS. Podjęliśmy taką decyzję, by uchronić się od awarii technicznych i innych niedogodności. W ciągu kilku najbliższych dni będziemy sukcesywnie dodawali materiały. Z tego miejsca chciałbym podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do zmian: panu Oleckiemu i Sebastianowi za wsparcie i konsultację, panu Marcinowi Lorkowskiemu za pomoc w wyborze serwera oraz Kamilowi Bartczakowi - za pieczę techniczną i setki dopisanych linijek kodu. Mariusz Wiśniewski

Ze swej strony chciałem krótko i po żołniersku podziękować Mariuszowi Wiśniewskiemu, Kamilowi Bartczakowi i Marcinowi Lorkowskiemu - informatykowi z I LO za sprawnie przeprowadzoną akcję ulepszenia "wizytówki" naszego muzeum. Piotr Olecki



26.02.2011

W dniu 1 marca 2011 r. Fundacja nasza weźmie aktywny udział w organizowanych po raz pierwszy w Polsce obchodach "Święta Żołnierzy Wyklętych". Dzień ten ma upamiętnić tych żołnierzy polskiego podziemia, którzy po 1945 r. nie złożyli broni i walczyli nadal z nowym wrogiem Polski - Rosją Sowiecką, która przy pomocy NKWD i promoskiewskiej Polskiej Partii Robotniczej chciała zawładnąć polskim serem i umysłem... Oddziały partyzanckie działające w starych granicach Rzeczypospolitej przeciwstawiały się "nowej władzy ludowej" do 1953 roku, a niekiedy i jeszcze dłużej...

 

1 marca 2011 r. o godz. 10.00 nasze Muzeum Historyczno-Wojskowe wystawi wartę honorową przy tablicy upamiętniającej skazanych w procesach żołnierzy AK, umieszczonej na budynku Sądu Wojewódzkiego w Toruniu przy ul. Piekary. Odśpiewamy też pieśń żołnierzy "Ponurego" - "Więc szumcie nam jodły piosenkę".



18.02.2011

W dniu 18 lutego 2011 r. przeprowadzona została rozmowa w Gabinecie Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Naszą Fundację reprezentował Piotr Olecki, a Urząd Marszałkowski - Sekretarz Marszałka Pan Łukasz Walkusz oraz Asystent Marszałka, będący jednocześnie odpowiedzialnym za sprawy kombatantów Pan Marcin Swaczyna. Tematem spotkania było m.in. przedstawienie dorobku Fundacji od momentu uroczystego otwarcia Muzeum przez Marszałka Pana Piotra Całbeckiego w 2008 roku i zapoznanie z planami na przyszłość.



12.2.2011

W dniu 9 lutego 2011 r. Fundacji MHW udało się odnaleźć Pana Tadeusza Misioraka - kolejnego świadka funkcjonowania obozu dla jeńców wojennych STALAG XX C na Glinkach w Toruniu. Więcej...


W ramach naszych poszukiwań historycznych związanych z badaniem losów jeńców wojennych w Toruniu w czasie II wojny światowej ekipa przygotowująca film dokumentalny udała się stacji kolejowej i lokomotywowni PKP Toruń-Kluczyki. Więcej...



10.2.2011

...Na początku lutego 1945 r. na zachodnio-pomorskim teatrze działań wojennych, stanęły naprzeciw siebie armia niemiecka i nacierająca Armia Czerwona. W tym samym czasie z Kurlandii zbliżał się w stronę Szczecina morski transport z jednostkami III Korpusu Pancernego SS. Po wyładunku jednostki udały się w wyznaczone rejony w celu pobrania uzupełnień i przeprowadzenia szkoleń. 11. Dywizję Nordland skierowano do Maszewa. Skąd wezwano ją do kontrataku na skrzydło armii gen. Żukowa. 15 lutego 1945 w zdobytym Radaczewie dywizja Nordland utworzyła punkt dowodzenia, zorganizowano tam też główny punkt opatrunkowy dywizji. W tym czasie II batalion 23. Regimentu Norge bezskutecznie próbował zdobyć położoną na wschód od Radaczewa wieś Sławęcin.

 

Klimat tamtych dni, a zwłaszcza heroiczną postawę norweskich sanitariuszek i ewakuację punktu opatrunkowego postanowiliśmy odtworzyć
5 lutego 2011 r. wspólnie z zaprzyjaźnionym Stowarzyszeniem Rekonstrukcji Historycznych Nordland z Bydgoszczy.

 

Gorąco zapraszamy do galerii. Za zdjęcia odpowiada uczennica I LO w Toruniu Joanna Jeziorowska, obróbką zajął się Mariusz.

 

Lista uczestników:
Piotr Olecki
Grzegorz Mazurkiewicz - fotograf
Mateusz Ordon
Kamil Błędowski
Robert Katryński - filmowanie

Uczniowie:
1. Joanna Jeziorowska - fotograf
2. Dagmara Lewandowska
3. Olga Graczyk
4. Natalia Abramek
5. Ewa Grzankowska
6. Bartosz Urbański
7. Michał Galewski
8. Radosław Łyczbiński



4.2.2011

Nasza Fundacja zorganizowała w dniu 1 lutego 2011 r. podczas ferii zimowych zajęcia pt. "Bliskie spotkania z historią" dla dzieci szkół podstawowych i gimnazjów z Podgórza w ramach akcji "Białe wakacje" - prowadzonej cyklicznie przez 2-4 Środowiskowy Hufiec Pracy w Toruniu. Więcej...

 

Ponadto nawiązaliśmy współpracę z prof. dr hab. Andrzejem Kolą.



23.1.2011

W dniu 21 stycznia 2010 zaprosiliśmy do siedziby Fundacji pana Leona Wosika, autora wspomnień wojennych oraz jednego z ostatnich świadków funkcjonowania obozu jenieckiego Stalag 312(XX C) w Toruniu. Przekazaliśmy mu podarki od rodzin rosyjskich jeńców wojennych oraz zaprezentowaliśmy opracowane przez nas na stronie internetowej Muzeum jego wspomnienia. Więcej...



22.1.2011

Ukazał się film z rekonstrukcji z okazji dnia Polskiego Państwa Podziemnego z 2010 roku. Obejrzeć można tutaj.



21.1.2011

Realizując zadania statutowe naszej fundacji nawiązaliśmy kontakt ze Stowarzyszeniem Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. W dniu 18 stycznia 2011 r. zostaliśmy zaproszeni przez Przewodniczącego Zarządu Oddziału Toruńskiego pana Czesława Cywińskiego do wzięcia udziału w spotkaniu byłych żołnierzy PSZ. Zapraszamy również do przeczytania tragicznej historii pana Edwarda Olbrychowskiego.



9.1.2011

Uruchomiliśmy nową podstronę "Opinie o muzeum". Wszystkich chętnych serdecznie zapraszamy do napisania i wysłania swojego zdania na nasz temat. Wszelkia krytyka pomoże nam zniwelować błędy oraz pomoże w dalszej działalności. Co więcej, podstrona o "Monte Cassino" wzbogaciła się o autentyczne zdjęcia z czasów II Wojny Światowej.



1.12.2010

Powstała pierwsza wersja strony Muzeum Wojskowo - Historycznego w Toruniu.



Ukryj wszystkie aktualności


Serwis działa na silniku www.windu.org